Με αφορμή τα απίστευτα σχόλια που έκαναν χρήστες στα social media της οικογένειας από την Πάτρα που έχασε τρία παιδιά από άγνωστες αιτίες μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες χωρίς να υπάρχουν σαφείς ιατρικές εξηγήσεις το news4helath.gr «απαντά» στο γιατί κάποιοι άνθρωποι νιώθουν την ανάγκη να ευχηθούν «ψόφο» και «καρκίνο» ακόμα και σε αυτούς που δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι ένοχοι για κάποιο αδίκημα.
Έρευνα του πανεπιστημίου του Yale δείχνει ότι τα ερεθίσματα που μας δίνει το διαδικτυακό περιβάλλον πάντως μπορούν να πυροδοτήσουν την ανάπτυξη θυμού. Ωστόσο, το γεγονός το Facebook είναι σχεδιασμένο ώστε να το φτιάχνει όπως θέλει ο κάθε ένας από εμάς δεν είναι πάντα καλό γιατί μας βοηθάει να δημιουργήσουμε την «τέλεια» εικόνα εαυτού και αυτό είναι από μόνο του αρκετά τοξικό όπως αναφέρει δημοσίευμα του usa.inquirer.net.
Γιατί φαίνεται να θυμώνουμε περισσότερο στα social media ;
Η επιθετική συμπεριφορά δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα όχι μόνο στις σχέσεις και στην παραγωγικότητα εκείνου που θυμώνει στη δουλειά, αλλά και οικονομικά μιλώντας όπως επισημαίνει η Nadja Heym, ψυχολόγος στο Nottingham Trent University, που ειδικεύεται στην αντικοινωνική συμπεριφορά και την ψυχοπαθολογία της. Η ειδικός επισημαίνει ότι ο θυμός είναι ένα συναίσθημα που πρέπει να εκφράζεται μέχρι ένα σημείο αλλά μπορεί να είναι δυσλειτουργικό όταν το εκφράζεις συχνά και με λάθος τρόπο ενώ έχει μεγάλη σημασία πόσο καιρό κρατάει.
Τα social media μπορούν να πυροδοτήσουν τον θυμό και να τον «φουντώσουν». Τα πράγματα φαίνεται να είναι πιο εύκολα πάντως όταν κάποιος έχει ανώνυμη ταυτότητα, γεγονός το οποίο είναι πιο συχνό στο Twitter, όπως περιγράφει ο Balick στο βιβλίο The Psychodynamics Of Social Networking.
Η δύναμη που έχει η ανωνυμία είναι κάτι το οποίο είχε ερευνηθεί ήδη από το 1970 από τον γνωστό γιατρό Philip Zimbardo, ψυχολόγο και ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ. Κατά το πείραμά του ζητήθηκε από τις γυναίκες φοιτήτριες να κάνουν ηλεκτροσόκ σε άλλους φοιτητές αλλα κάποιοι φοιτητές είχαν κρυμμένη την ταυτότητά τους με κουκούλα ενώ υπήρχε ελάχιστος φωτισμός στο δωμάτειο. Φυσικά εκείνοι που είχαν καλυμμένο το κεφάλι πραγματοποίησαν ακόμα περισσότερα ηλεκτροσόκ…
Παρόμοια ήταν τα αποτελέσματα του πειράματος του 1976 που έκανε ο Ed Diener. Ο ψυχολόγος έδωσε τη δυνατότητα στα παιδιά που είχαν βγει για trick-or-treat (έθιμο του Χάλογουιν) να κλέψουν. Πράγματι έκλεψαν πολλά περισσότερα γλυκά και λεφτά τα παιδιά εκείνα που η ταυτότητά τους ήταν άγνωστη ενώ έκλεψαν ακόμα περισσότερα όσα σχημάτισαν ομάδες. Κάπως έτσι, στα social media νιώθεις ότι έχεις το πάνω χέρι γιατί η περσόνα σου μπορεί να πει την άποψή σου με μεγαλύτερη ευκολία μέσα σε έναν χώρο που αποτελεί μέρος της πραγματικότητά μας.
Ο ψυχοθεραπευτής και συγραφέας Aaron Balik πάντως δεν θεωρεί ότι το θυμός που δημιουργείται στο twitter είναι παραγωγικός. Σίγουρα είναι «κολλητικός» αλλά όχι παραγωγικός. «Αν θυμώσεις με κάποιον που σε ενοχλεί συνεχώς και μετά απολογηθείς αυτό είναι κάτι το οποίο βοηθάει. Όπως επίσης αν μιλάς για αυτό σε έναν φίλο ή στον σύντροφό σου. Αν βγεις απλά στο δρόμο και αρχίσεις και φωνάζεις μόνος σου: «Μου τη σπάει όταν με πειράζουν», αυτό μπορεί να πυροδοτήσει τον θυμό και άλλων και να πουν το ίδιο αλλά δεν είναι απαραίτητα παραγωγικό, ωστόσο διαχέεται. Κάτι τέτοιο γίνεται και στα social media» εξηγεί ο ίδιος σύμφωνα με το sciencefocus.com.
Τα social media είναι μια προέκταση αυτού που είμαστε ήδη λέει ο Balik πάντως και συμπληρώνει: «Η φτώχεια, η ανισότητα, η καχυποψία που δείχνουμε στους πολιτικούς και οι απειλές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η κοινωνική απομόνωση και άλλα ζητήματα θυμώνουν τον κόσμο. Σε κάποιες περιπτώσεις αυτές οι αιτίες μπορεί να λειτουργήσουν ως επιταχυντής, σαν «καύσιμο» του θυμού και να δημιουργήσουν και πόλωση» εξήγησε.
Η προκατάληψη της επιβεβαίωσης και το αίσθημα της δικαιοσύνης
Τα social media όπως το twitter έχουν τη δύναμη να σχηματίσουν τις λογόμενες προκαταλήψεις επιβεβαίωσης. Όταν έχεις μια άλλη άποψη πάνω σε ένα θέμα, η προκατάληψη της επιβεβαίωσής σου θα σε ωθήσει να δεχτείς τη μια είδηση ή την άλλη και συνήθως δέχεσαι αυτό που σε επιβεβαιώνει και εκεί έρχεται το Facebook και το twitter να σου «φιλτράρει» κάποια γεγονότα και να σου παρουσιάσει κάποιες ειδήσεις. Παρατηρείται συχνά να παράγεται και να αναπτύσσεται ένα είδος δίκαιης αγανάκτησης, η οποία διαμορφώνει μια συμπεριφορά και στάση του κοινωνικού συνόλου.
Κάποιος έτσι λοιπόν, επειδή ο κόσμος θεωρεί ότι είναι πολύ πιθανό το σενάριο να έχει δίκιο πάνω σε ένα γεγονός (μπορεί να ισχύει κιόλας) θεωρεί ότι είναι δίκαιο να θυμώσει, να το εκφράσει ακόμα και άσχημα και το ένα σχόλιο οδηγεί στο άλλο δημιουργώντας μια στάση η οποία αντιπροσωπεύει μια ομάδα. Το γεγονός ότι είναι τα άτομα αυτά είναι κρυμένα πίσω από ένα πληκτρολόγιο τους δίνει την δύναμη να το υλοποιήσουν με μεγαλύτερη ευκολία και..ζήλο.
