Αν έχετε δει ποτέ τον σκύλο ή τη γάτα σας να αρχίζει ξαφνικά να τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα μέσα στο σπίτι, να κάνει κύκλους, άλματα ή ακόμα και ακροβατικά, τότε έχετε γίνει μάρτυρες των περιβόητων «zoomies». Πρόκειται για σύντομα αλλά έντονα ξεσπάσματα ενέργειας, τα οποία αποτελούν μια απολύτως φυσιολογική συμπεριφορά για τα περισσότερα κατοικίδια.

Στην επιστημονική βιβλιογραφία, τα επεισόδια αυτά περιγράφονται ως «Frenetic Random Activity Periods» (FRAPs), δηλαδή περίοδοι ξαφνικής, έντονης και φαινομενικά τυχαίας δραστηριότητας.

Τι προκαλεί τα «zoomies»;

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα ξεσπάσματα αυτά σχετίζονται κυρίως με έντονη διέγερση και ενθουσιασμό.

Ένας σκύλος μπορεί να εμφανίσει «zoomies» μετά το μπάνιο, έπειτα από μια βόλτα στο πάρκο ή ακόμη και χωρίς εμφανή λόγο. Αντίστοιχα, στις γάτες, ένα από τα συχνότερα ερεθίσματα είναι η χρήση της αμμολεκάνης.

Οι επιστήμονες έχουν προτείνει μάλιστα τον όρο «poo-phoria», περιγράφοντας το αίσθημα ευφορίας που πιθανόν προκαλείται μετά την αφόδευση. Η θεωρία αυτή βασίζεται στην πιθανή διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου , η οποία μπορεί να συνοδεύεται από μείωση των καρδιακών παλμών και της αρτηριακής πίεσης, δημιουργώντας ένα αίσθημα ευεξίας.

Ένδειξη χαράς και παιχνιδιού

Τα «zoomies» θεωρούνται μορφή παιχνιδιού, καθώς μοιράζονται πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τη φυσιολογική παιχνιδιάρικη συμπεριφορά των ζώων.

Εάν το κατοικίδιό σας εμφανίζει αυτά τα ξεσπάσματα στο πλαίσιο της καθημερινής του δραστηριότητας, πρόκειται συνήθως για ένδειξη ότι είναι χαρούμενο, γεμάτο ενέργεια και απολαμβάνει τη στιγμή.

Στους σκύλους, μάλιστα, συχνά προηγείται η χαρακτηριστική «υπόκλιση παιχνιδιού» (play bow), με το ζώο να χαμηλώνει το μπροστινό μέρος του σώματος, προσκαλώντας τον άνθρωπο ή έναν άλλο σκύλο να συμμετάσχει στο παιχνίδι.

Οι γάτες μπορεί να εκφράσουν την ίδια διάθεση τρίβοντας το σώμα τους στον ιδιοκτήτη, με το να κυλιούνται στο πάτωμα ή προσπαθώντας να προκαλέσουν αλληλεπίδραση.

Υπάρχει λόγος να τα διακόψετε;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, όχι.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει λόγος να διακόπτεται ένα επεισόδιο «zoomies», εκτός εάν το ζώο βρίσκεται σε επικίνδυνο περιβάλλον, όπως κοντά σε δρόμο ή σε σημείο όπου υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού.

Οι περισσότεροι σκύλοι και γάτες έχουν εξαιρετική ικανότητα να αποφεύγουν εμπόδια ακόμη και όταν κινούνται με μεγάλη ταχύτητα.

Μάλιστα, εάν το κατοικίδιο σας προσκαλεί να συμμετάσχετε στο παιχνίδι, η κοινή δραστηριότητα μπορεί να ενισχύσει σημαντικά τον δεσμό μεταξύ ανθρώπου και ζώου.

Πότε χρειάζεται προσοχή;

Αν και τα «zoomies» αποτελούν συνήθως φυσιολογική συμπεριφορά, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αποτελούν ένδειξη άγχους ή υποκείμενου προβλήματος υγείας.

Οι κτηνίατροι συνιστούν αξιολόγηση όταν:

• τα επεισόδια διαρκούν ασυνήθιστα πολύ,
• το ζώο επαναλαμβάνει επίμονα κυκλικές κινήσεις ή ασταμάτητο στριφογύρισμα,
• η συμπεριφορά εμφανίζεται κυρίως σε περιόδους περιορισμού ή απομόνωσης,
• δεν μπορεί εύκολα να αποσπαστεί η προσοχή του,
• υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να πρόκειται για διαταραχή επαναλαμβανόμενης συμπεριφοράς ή για άλλο ιατρικό πρόβλημα που απαιτεί κτηνιατρική αξιολόγηση.

Και οι άνθρωποι έχουν... «zoomies»

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι κάτι αντίστοιχο μπορεί να συμβαίνει και στους ανθρώπους.

Η ξαφνική ανάγκη να χορέψουμε, να τρέξουμε, να πηδήξουμε ή να κινηθούμε έντονα μετά από μια περίοδο ακινησίας ή ύστερα από ένα ευχάριστο γεγονός πιθανόν οφείλεται σε απότομη αύξηση της ενέργειας ή στην έκκριση ορμονών όπως η αδρεναλίνη.

Αντίστοιχα, για τα κατοικίδια, τα «zoomies» αποτελούν συνήθως μια φυσιολογική εκτόνωση ενέργειας και μια έκφραση καλής διάθεσης.

Πηγή: Independent