Τις προτάσεις της επί του σχεδίου νόμου του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με τίτλο: «Προσωπικός Βοηθός, Πρώιμη Παρέμβαση και λοιπές ενεργητικές πολιτικές για άτομα με αναπηρία, ρυθμίσεις στεγαστικής πολιτικής και άλλες διατάξεις» κατέθεσε στη Βουλή η ΕΣΑμεΑ ζητώντας να κληθεί εκπρόσωπός της κατά τη συζήτησή του.

Η Ε.Σ.Α.μεΑ. καταρχάς με σχετική ανακοίνωσή της εκφράζει την ιδιαίτερη ικανοποίησή της για την καθιέρωση του Προγράμματος «Προσωπικός Βοηθός» ως μόνιμης υπηρεσίας εθνικής εμβέλειας. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί ένα σημαντικό πρώτο βήμα για τη σταδιακή διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πολιτικών ανεξάρτητης διαβίωσης των ατόμων με αναπηρία στη χώρα μας και ανταποκρίνεται σε ένα διαχρονικό και θεμελιώδες αίτημα του αναπηρικού κινήματος. Η μετατροπή της πιλοτικής εφαρμογής σε μόνιμο θεσμό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη σταθερή παροχή εξατομικευμένης υποστήριξης, με επίκεντρο τη βούληση, τις επιλογές και τις ανάγκες του ίδιου του ατόμου με αναπηρία, σύμφωνα με τις επιταγές του άρθρου 19 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες.

Οι επιλέξιμοι για το πρόγραμμα

Σύμφωνα με τη συνομοσπονδία «πολύ σημαντικό είναι να προβλεφθεί ότι όλοι οι πολίτες που κρίθηκαν επιλέξιμοι για ένταξη στο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός», αλλά δεν εντάχθηκαν αποκλειστικά λόγω της διαδικασίας της κλήρωσης, θα είναι αυτοδικαίως επιλέξιμοι, χωρίς να απαιτείται νέα διαδικασία αξιολόγησης.

Πολύ περιληπτικά, στο κομμάτι του νομοσχεδίου που αφορά στο πρόγραμμα του Προσωπικού Βοηθού (Άρθρο 5 και μετά), η Ε.Σ.Α.μεΑ. ζητά:

• Να είναι επιλέξιμοι άτομα με αναπηρία με πιστοποίηση είτε εφ΄όρου ζωής είτε ορισμένης χρονικής διάρκειας
• Η μη ψηφιοποίηση των πιστοποιήσεων των Υγειονομικών Επιτροπών των κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων να μην αποτελεί λόγο αποκλεισμού από την πρόσβαση στον Προσωπικό Βοηθό
• Να αυξηθεί το ηλικιακό όριο στα 75 έτη για όλα τα άτομα με αναπηρία που λαμβάνουν επίδομα αναπηρίας πριν από τη συμπλήρωση του εξηκοστού πέμπτου (65ου) έτους της ηλικίας τους
• Το εισόδημα ως κριτήριο επιλεξιμότητας να παραμείνει όπως προβλέπονταν στην υπ. αριθ. ΚΥΑ 28458 (ΑΡ. ΦΕΚ 1427/Β΄/24.03.2026), προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση μεταξύ των ατόμων με αναπηρία που θα συνεχίσουν να λαμβάνουν την υπηρεσία ως ωφελούμενοι της πιλοτικής εφαρμογής και εκείνων που θα υποβάλουν αίτηση για ένταξη στη νέα καθολική υπηρεσία εθνικής εμβέλειας, αλλά να μην αποτελεί κριτήριο κατάταξης
• Προσθήκη πρόβλεψης ότι τα άτομα με αναπηρία που διαμένουν σε ΣΥΔ και εργάζονται δεν στερούνται του δικαιώματος υποβολής αίτησης για την παροχή προσωπικής βοήθειας
• Να διαγραφεί η προβλεπόμενη κατ’ εξαίρεση παρέκκλιση από την απαγόρευση παροχής υπηρεσιών προσωπικής βοήθειας από συγγενικά πρόσωπα, που εισάγεται για συγκεκριμένες περιοχές, καθώς αλλοιώνει τη φύση και τη φιλοσοφία του θεσμού της προσωπικής βοήθειας. Οι δυσκολίες εξεύρεσης προσωπικών βοηθών σε απομακρυσμένες ή νησιωτικές περιοχές αποτελούν ζήτημα εφαρμογής της υπηρεσίας και η Πολιτεία οφείλει να λάβει τα αναγκαία οργανωτικά και διοικητικά μέτρα και να θεσπίσει αυξημένα οικονομικά και άλλα κατάλληλα κίνητρα για την προσέλκυση και διατήρηση προσωπικών βοηθών στις περιοχές αυτές, ώστε να διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση όλων των ατόμων με αναπηρία στην υπηρεσία, ανεξαρτήτως του τόπου κατοικίας τους».

Επιμόρφωση, εκπαίδευση και πιστοποίηση

Σχετικά με την εκπαίδευση, την επιμόρφωση και την πιστοποίηση εκπαιδευτών κινητικότητας, προσανατολισμού και δεξιοτήτων καθημερινής διαβίωσης η συνομοσπονδία επισημαίνει ότι «ο τρόπος που επιλέγεται να υλοποιηθεί δεν συνάδει με την επαγγελματική κατοχύρωση της ειδικότητας, δεν εντάσσεται στο Εθνικό Σύστημα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης και δεν λαμβάνει υπόψη το ομόφωνο Πόρισμα της Ομάδας Εργασίας που η ίδια η κυβέρνηση όρισε. Συνιστά σοβαρή υποβάθμιση της ειδικότητας το γεγονός ότι το σχέδιο νόμου περιορίζει την απαιτούμενη εξειδικευμένη εκπαίδευση σε απλή επιμόρφωση. Η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση και αποτελεί μια θετική εξέλιξη. Εκείνο που χρήζει ουσιαστικής βελτίωσης είναι το περιεχόμενο των επιμέρους διατάξεων, το οποίο δεν ανταποκρίνεται στη σημασία, τη σοβαρότητα και τους στόχους της ίδιας της νομοθετικής πρωτοβουλίας».

Όσον αφορά το άρθρο 55 με τίτλο «Ρυθμίσεις στεγαστικής συνδρομής μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος "Κάλυψη"» η ΕΣΑμεΑ, αναφέρει τα εξής: «Ζητείται αύξηση του επιδόματος στέγασης κατά 50% όταν στο νοικοκυριό υπάρχει άτομο με ποσοστό αναπηρίας 50% και στα κριτήρια να προστεθούν οι ειδικότερες στεγαστικές ανάγκες που απορρέουν από την αναπηρία, ιδίως ως προς την ανάγκη πρόσβασης σε προσβάσιμη κατοικία».