Η εκδήλωση ανέδειξε με τον πλέον εμφατικό τρόπο τη σημασία της θεσμικής συμμετοχής των ασθενών στη διαμόρφωση πολιτικών υγείας ως αναγκαίας προϋπόθεσης για ένα σύγχρονο, δίκαιο και ανθρωποκεντρικό σύστημα υγείας, αφήνοντας πολύτιμη παρακαταθήκη για το μέλλον.

Στην κατάμεστη Αίθουσα της Γερουσίας, παρουσία της πολιτικής ηγεσίας των Υπουργείων Υγείας Ελλάδας και Κύπρου, Βουλευτών, εκπροσώπων διεθνών οργανισμών, θεσμικών φορέων, της επιστημονικής κοινότητας και οργανώσεων ασθενών από την Ελλάδα και την Κύπρο, επιβεβαιώθηκε η ισχυρή δυναμική της κοινότητας των ασθενών και ο ενεργός ρόλος της στον δημόσιο διάλογο για την υγεία, ενώ αναδείχθηκε το καθολικό πλέον αίτημα για μεγαλύτερη θεσμική ενίσχυση της συμμετοχής τους στη λήψη αποφάσεων.

«Ουσιαστικοί συνομιλητές οι ασθενείς»

Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο Πρόεδρος της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής, Βουλευτής Άρτας, Γιώργος Στύλιος, ο οποίος υπογράμμισε ότι «οι ασθενείς είναι ουσιαστικοί συνομιλητές στην προσπάθεια για τη συνεχή αναβάθμιση του συστήματος υγείας», επισημαίνοντας ότι ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας ανοιχτό, δίκαιο και καθολικά προσβάσιμο αποτελεί βασική προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής. Παράλληλα, πρότεινε η Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιωμάτων των Ασθενών να τιμάται θεσμικά κάθε χρόνο στη Βουλή των Ελλήνων, αναγνωρίζοντας τη σημασία της διαρκούς παρουσίας της φωνής των ασθενών.

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, τόνισε ότι «όλοι όσοι υπηρετούμε το σύστημα υγείας υπάρχουμε για ένα λόγο: για τον ασθενή», σημειώνοντας πως η θεσμική αναγνώριση της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και η ενεργός συμμετοχή της σε κρίσιμες μεταρρυθμίσεις αποτυπώνουν μια νέα αντίληψη για τη χάραξη πολιτικών υγείας. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «σε κάθε σημαντική διαπραγμάτευση και σε κάθε κρίσιμη μεταρρύθμιση επιδιώκουμε να έχουμε συμμέτοχο την Ένωση Ασθενών Ελλάδας», αναγνωρίζοντας τον υπεύθυνο, τεκμηριωμένο και ουσιαστικό τρόπο με τον οποίο εκπροσωπεί την κοινότητα των ασθενών.

Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Υγείας, Μάριος Θεμιστοκλέους, αφού εξήρε τη δημόσια παρουσία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, ανέδειξε τις ουσιαστικές παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, σημειώνοντας ότι «ένα σύστημα υγείας δεν κρίνεται μόνο από τις υποδομές του, αλλά από το πώς αισθάνονται και πώς κινούνται μέσα σε αυτό οι ασθενείς του», κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στη μείωση των χρόνων αναμονής στα χειρουργεία, στην αξιολόγηση των υπηρεσιών από τους ίδιους τους ασθενείς και στη δρομολόγηση σταθερής θεσμικής στήριξης μιας ανεξάρτητης και ισχυρής εκπροσώπησης των ασθενών.

Εξαιρετικό εργαλείο ενημέρωσης

Η Γενική Γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Κατερίνα Πατσογιάννη, υπογράμμισε ότι «τα δικαιώματα έχουν αξία μόνο όταν εφαρμόζονται στην πράξη», επισημαίνοντας ότι η πλατφόρμα της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας για τα δικαιώματα των ασθενών αποτελεί ένα εξαιρετικό εργαλείο ενημέρωσης και ουσιαστικής ενδυνάμωσης των πολιτών.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη στρατηγική συνεργασία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας με το Γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα. Ο Επικεφαλής του γραφείου, Dr João Breda σημείωσε ότι «η συνεργασία των τελευταίων πέντε ετών αποτελεί ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πώς η ουσιαστική σύμπραξη με την κοινότητα των ασθενών μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο τους και να συμβάλει στη διαμόρφωση πιο ποιοτικών, ασφαλών και ανθρωποκεντρικών υπηρεσιών υγείας», ευχαριστώντας παράλληλα το Υπουργείο Υγείας για τη σταθερή στήριξη στο έργο του Π.Ο.Υ. στην Ελλάδα.

Πολιτική επιλογή μετάβασης

Η πολυεπίπεδη διάσταση της συζήτησης συνεχίστηκε μέσα από τις παρεμβάσεις θεσμικών εκπροσώπων και εκπροσώπων της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών. Ο Υπουργός Υγείας της Κύπρου, προεδρεύων του Συμβουλίου Υπουργών Υγείας της Ε.Ε. Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ανέδειξε τη σημασία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου προστασίας των δικαιωμάτων των ασθενών, παρουσιάζοντας τις θεσμικές παρεμβάσεις της χώρας ως παράδειγμα ενός συνεκτικού πλαισίου πολιτικής με επίκεντρο τον πολίτη. Συγκεκριμένα, παρουσίασε τη θεσμοθέτηση του Συνηγόρου του Ασθενούς στην Κύπρο ως μια ξεκάθαρη πολιτική επιλογή μετάβασης από τα δικαιώματα στα χαρτιά, στα δικαιώματα στην πράξη. Όπως υπογράμμισε, ο νέος θεσμός αναβαθμίζει τον ρόλο των ασθενών από παθητικούς αποδέκτες υπηρεσιών σε ενεργούς και ισότιμους εταίρους του συστήματος υγείας, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «ο Συνήγορος του Ασθενούς δεν ήρθε για να αντιπαρατεθεί με το σύστημα, ήρθε για να το ενισχύσει, να συμβάλει στη διαφάνεια, στη λογοδοσία, στη βελτίωση των διαδικασιών και, τελικά, στην αναβάθμιση της εμπειρίας του ίδιου του ασθενούς».

«Διαφανές δημόσιο σύστημα υγείας»

Η Γενική Γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας, Λίλιαν Βιλδιρίδη, ανέδειξε τη σημασία της ουσιαστικής ενίσχυσης της φωνής των ασθενών στο δημόσιο σύστημα υγείας, σημειώνοντας ότι «μέσα από τη διαρκή αναβάθμιση του ρόλου των Γραφείων Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας και τη συστηματική καταγραφή της εμπειρίας των ασθενών μέσω του Ψηφιακού Εργαλείου Αξιολόγησης, θωρακίζουμε τα δικαιώματά τους και διαμορφώνουμε ένα δημόσιο σύστημα υγείας ακόμη πιο διαφανές, αξιόπιστο και συμμετοχικό, όπου ο ασθενής δεν είναι απλός αποδέκτης υπηρεσιών, αλλά ενεργός συμμέτοχος στη βελτίωσή τους. Γιατί κανένα σύγχρονο σύστημα υγείας δεν μπορεί να σχεδιάζει πολιτικές για τους ασθενείς χωρίς τους ίδιους τους ασθενείς». Από την πλευρά της η Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Καθηγήτρια στη Νομική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Μαρία Γαβουνέλη, προσέγγισε το ζήτημα μέσα από τη σκοπιά της κατοχύρωσης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της ισότητας στην πρόσβαση και της θεσμικής προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η συνεργασία των τελευταίων ετών

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ποιότητα των υπηρεσιών υγείας, με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του Οργανισμού Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία, Χρήστο Νέστορα, να αναδεικνύει τη σημασία της συστηματικής αξιολόγησης, της λογοδοσίας και της μέτρησης της εμπειρίας των ασθενών ως βασικών εργαλείων για ένα πιο ασφαλές και αποτελεσματικό σύστημα. Από την πλευρά της κοινωνίας των πολιτών, η Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Μποδοσάκη, Αθηνά Δεσύπρη, υπογράμμισε τη σημασία της ενδυνάμωσης των οργανώσεων ασθενών ως καταλυτικών παραγόντων κοινωνικής αλλαγής, ενώ τόνισε ότι για το Ίδρυμα η διαβούλευση αποτελεί δέσμευση και ότι η συστηματική διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους κάνει τη διαφορά. Δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στην εξαιρετική συνεργασία των τελευταίων ετών με την Ένωση Ασθενών Ελλάδας.

Θεσμική ωρίμανση και συμμετοχή

Ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Νίκος Δέδες, ανέδειξε τη διαδρομή θεσμικής ωρίμανσης της κοινότητας των ασθενών στη χώρα μας, επισημαίνοντας ότι οι σημαντικές θεσμικές πρωτοβουλίες της Κύπρου για την προστασία και ενίσχυση των δικαιωμάτων των ασθενών αποτελούν φωτεινό παράδειγμα καλής πρακτικής για ολόκληρη την ευρωπαϊκή κοινότητα ασθενών. Ο Καθηγητής Πολιτικής Υγείας και Κοσμήτωρ της Σχολής Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Κυριάκος Σουλιώτης τόνισε ότι το κίνημα των ασθενών αποτελεί το πλέον ατόφιο κοινωνικό κίνημα αυτή τη στιγμή στη χώρα μας και υπογράμμισε ότι η συμμετοχή των ασθενών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη βιωσιμότητα και τη νομιμοποίηση των πολιτικών υγείας.

Στην τοποθέτησή της, η Πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Μέμη Τσεκούρα, τόνισε ότι «η ουσιαστική προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών περνά μέσα από τη θεσμική συμμετοχή τους» και υπογράμμισε ότι ένα πραγματικά ασθενοκεντρικό σύστημα υγείας «δεν σχεδιάζεται για τους ασθενείς χωρίς τους ασθενείς, αλλά μαζί τους — με διάλογο, τεκμηρίωση και κοινή ευθύνη για ένα σύστημα υγείας πιο δίκαιο, πιο ανθρώπινο και βιώσιμο για τις επόμενες γενιές».