Το παραλήρημα αποτελεί μια ιδιαίτερα συχνή κατάσταση στους νοσηλευόμενους ασθενείς, ιδίως στους ηλικιωμένους και σύμφωνα με τις γιατρούς Αναστασία Κουτσούρη Διευθύντρια Α΄ Παθολογικής Κλινικής και Κέντρου Γηριατρικής Αξιολόγησης και Κωνσταντίνα Γιαννοπούλου Διευθύντρια Β΄ Νευρολογικής Κλινικής, στο Νοσοκομείο Ερρίκος Ντυνάν υπολογίζεται ότι περίπου 1 στους 4 νοσηλευόμενους ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών, με προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας, μπορεί να εμφανίσει παραλήρημα κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του.

Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του παραληρήματος

Το παραλήρημα εμφανίζεται συνήθως αιφνίδια, μέσα σε λίγες ώρες ή ημέρες. Τα συμπτώματα μπορεί να ποικίλλουν και συχνά παρουσιάζουν διακυμάνσεις κατά τη διάρκεια της ημέρας. Συνηθέστερα περιλαμβάνουν:

• έντονη σύγχυση
• δυσκολία συγκέντρωσης και προσοχής
• αποπροσανατολισμό στον χρόνο ή στον χώρο
• αλλαγές στη συμπεριφορά
• υπνηλία ή, αντίθετα, έντονη διέγερση
• διακυμάνσεις στο επίπεδο συνείδησης

Σημαντικό είναι ότι, στις περισσότερες περιπτώσεις, το παραλήρημα είναι αναστρέψιμο, εφόσον εντοπιστεί έγκαιρα και αντιμετωπιστεί η υποκείμενη αιτία που το προκαλεί, όπως λοίμωξη, αφυδάτωση, μεταβολικές διαταραχές ή φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις.

Γιατί συχνά δεν αναγνωρίζεται

Παρά τη συχνότητά του, το παραλήρημα συχνά παρερμηνεύεται ή δεν αναγνωρίζεται εγκαίρως. Σε αρκετές περιπτώσεις:

• συγχέεται με άνοια,
• θεωρείται μέρος της φυσιολογικής γήρανσης,
• ή αποδίδεται στη γενική κατάσταση του ασθενούς.

Η καθυστέρηση στη διάγνωση μπορεί να οδηγήσει σε παρατεταμένη νοσηλεία, αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών και επιβάρυνση της συνολικής πορείας της υγείας του ασθενούς.

Η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης

Η έγκαιρη διάγνωση του παραληρήματος αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για την αποτελεσματική αντιμετώπισή του. Η έγκαιρη αναγνώριση επιτρέπει:

• τον άμεσο εντοπισμό και την αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας
• τη μείωση της διάρκειας της νοσηλείας
• τον περιορισμό πιθανών επιπλοκών
• τη βελτίωση της ανάρρωσης και της ποιότητας φροντίδας του ασθενούς

Για τον λόγο αυτό, το παραλήρημα θεωρείται ιατρική επείγουσα κατάσταση που απαιτεί άμεση αξιολόγηση.

Πρωτοβουλία για την έγκαιρη ανίχνευση του παραληρήματος

Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της έγκαιρης διάγνωσης του παραληρήματος στους νοσηλευόμενους ασθενείς, το Κέντρο Γηριατρικής Αξιολόγησης και η Β΄ Νευρολογική Κλινική του Νοσοκομείου Ερρίκος Ντυνάν προχωρούν στη μετάφραση και επιστημονική επικύρωση στην ελληνική γλώσσα του διεθνούς εργαλείου ανίχνευσης παραληρήματος 4AT (4 ‘A’s Test).

Το 4AT είναι ένα σύντομο, αξιόπιστο και εύχρηστο εργαλείο που χρησιμοποιείται διεθνώς για την ταχεία ανίχνευση του παραληρήματος σε κλινικό περιβάλλον.

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η συστηματική εφαρμογή του εργαλείου σε νοσηλευόμενους ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών, συμβάλλοντας στην έγκαιρη αναγνώριση και την άμεση αντιμετώπιση του παραληρήματος.