Στη συνέχεια το EDF προχώρησε σε συνέντευξη Τύπου για την Κάρτα, όπου μίλησαν ο κ. Ιωάννης Βαρδακαστάνης καθώς και η Επίτροπος Ισότητας Helena Dalli, η υπουργός Ασφάλισης και Κοινωνικής Ένταξης του Βελγίου Karine Lalieux, η Ευρωβουλευτής Katrin Langensiepen, συντονίστρια Ατόμων με Αναπηρία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η κυρία Anne-Sophie Van Haeperen, από το Βασιλικό Μουσείο Τέχνης και Ιστορίας, όπου πραγματοποιήθηκε η συνέντευξη Τύπου, στις Βρυξέλλες.
Ο κ. Βαρδακαστάνης, υπογράμμισε τη σημασία αυτής της πρότασης: «Αυτή η πρόταση δείχνει τη δέσμευση της Επιτροπής να προωθήσει την ελεύθερη κυκλοφορία των ατόμων με αναπηρία. Η Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας θα διευκολύνει την καθημερινή ζωή των ατόμων με αναπηρία που επισκέπτονται μια άλλη χώρα και θα ενισχύσει την αίσθηση της ευρωπαϊκής ιθαγένειας». Αναφορικά με τις ελλείψεις της πρότασης της Επιτροπής, σημείωσε: «Αν και αναγνωρίζουμε την Κάρτα ως ένα σημαντικό βήμα, καλούμε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να ενισχύσει την Κάρτα ώστε να μπορεί να είναι ένα εργαλείο για τη διευκόλυνση των δικαιωμάτων μας να ζούμε και να εργαζόμαστε οπουδήποτε στην ΕΕ - όπως και όλοι οι πολίτες. Η ανάγκη “επαναξιολόγησης” της αναπηρίας μας όταν μετακομίζουμε στο εξωτερικό επιβαρύνει αδικαιολόγητα τα άτομα με αναπηρία - για να μην αναφέρουμε ότι είναι προσβολή της αξιοπρέπειάς μας. Η αναπηρία μας δεν εξαφανίζεται όταν περνάμε τα σύνορα».
Μακροχρόνια διεκδίκηση του αναπηρικού κινήματος
Η θέσπιση της Ευρωπαϊκής Κάρτας Αναπηρίας αποτελεί μια μακροχρόνια διεκδίκηση του ευρωπαϊκού αναπηρικού κινήματος που τέθηκε για πρώτη φορά από το EDF περισσότερο από 10 χρόνια πριν. Είναι θετικό ότι συμμετέχουν αντιπροσωπευτικές οργανώσεις ατόμων με αναπηρία κατά την πιλοτική φάση και την ανάπτυξη αυτής της πρότασης. Η πρόταση που παρουσιάστηκε διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της Κάρτας σύμφωνα με τις απαιτήσεις του αναπηρικού κινήματος. Το EDF εκτιμά ιδιαίτερα τη σωστή ερμηνεία ότι πολίτες με αναπηρία μίας χώρας της ΕΕ που επισκέπτονται μια άλλη χώρα της ΕΕ θα έχουν τα ίδια οφέλη με τους πολίτες της δεύτερης χώρας σε ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορικών ή εμπορικών εκπτώσεων.
Στα θετικά σημειώνεται επίσης ότι -εκτός από την Κάρτα Αναπηρίας της ΕΕ- η πρόταση της Επιτροπής ενισχύει την ισχύουσα νομοθεσία της Κάρτας Στάθμευσης ΕΕ από σύσταση σε Οδηγία, διασφαλίζοντας ευκολότερη ζωή και λιγότερο άγχος για πολλά άτομα με αναπηρία.
Από την άλλη πλευρά, το EDF ανησυχεί που η πρόταση της ΕΕ για την Κάρτα Αναπηρίας πήρε τη μορφή οδηγίας και όχι κανονισμού. Ένας κανονισμός, πλήρως δεσμευτικός για τα κράτη μέλη, θα είχε ως αποτέλεσμα μια πιο συνεπή και αποτελεσματική εφαρμογή της Κάρτας.
Παράλληλα η πρόταση είναι ανεπαρκής για να διασφαλίσει πλήρως ότι τα άτομα με αναπηρία μπορούν να ζουν και να εργάζονται σε άλλη χώρα της ΕΕ σε ίση βάση με τους άλλους πολίτες, καθώς αποκλείει ορισμένες από τις βασικές απαιτήσεις του αναπηρικού κινήματος:
Ισότιμη αναγνώριση των παροχών για άτομα που χρησιμοποιούν προγράμματα κινητικότητας της ΕΕ (όπως το ERASMUS+). Αυτό σημαίνει ότι οι φοιτητές που περνούν αρκετούς μήνες σπουδάζοντας στο εξωτερικό θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα στην ίδια βοήθεια και υποστήριξη με τους ημεδαπούς φοιτητές. Επιπλέον, τα πανεπιστήμια θα πρέπει να αναγνωρίζουν το καθεστώς αναπηρίας και να παρέχουν το ίδιο επίπεδο υποστήριξης για την ανταλλαγή φοιτητών με αναπηρία, για παράδειγμα.
Διευκόλυνση της μετάβασης κατά τη μετακίνηση σε άλλο κράτος μέλος της ΕΕ για εργασία, επιτρέποντας την προσωρινή πρόσβαση σε επιδόματα αναπηρίας στο κράτος μέλος ενώ υποβάλλεται σε διαδικασία «επαναξιολόγησης».
Τέλος, το EDF σημειώνει ότι πρέπει να γίνουν πιο συγκεκριμένες ενέργειες για την αντιμετώπιση του ευρέως διαδεδομένου προβλήματος της έλλειψης προσβασιμότητας. Μόνο με πλήρη προσβασιμότητα στις μεταφορές, στο δομημένο περιβάλλον, στις ψηφιακές τεχνολογίες και σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες, η ελεύθερη κυκλοφορία θα γίνει πραγματικότητα για τα άτομα με αναπηρία στην ΕΕ.
Ολόκληρη η ομιλία του κ. Βαρδακαστάνη έχει ως εξής:
«Πρώτα απ' όλα, επιτρέψτε μου να συγχαρώ την Επίτροπο Dalli και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την τελική δημοσίευση αυτής της πρότασης, η οποία αποτελούσε και αποτελεί μία ύψιστης σημασίας διεκδίκηση του ευρωπαϊκού αναπηρικού κινήματος.
Είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα. Ένα βήμα προς μια ισχυρότερη Ένωση, μια Ένωση που αναγνωρίζει ότι οι πολίτες της με αναπηρία πρέπει να μπορούν να ταξιδεύουν στο εξωτερικό όπως όλοι οι άλλοι.
H πρόταση για την κάρτα αποτελεί αίτημα του ευρωπαϊκού αναπηρικού κινήματος εδώ και χρόνια, και χαίρομαι που το αναπηρικό κίνημα συνέβαλε στη διαμόρφωσή του από την αρχή του. Αυτή η πρόταση δείχνει σωστά ότι οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αναπηρία πρέπει να έχουν ίση πρόσβαση σε κάθε κράτος μέλος. Ο πολιτισμός, ο αθλητισμός και ο ελεύθερος χρόνος είναι σημαντικά, αλλά η παρούσα πρόταση αναγνωρίζει ότι πρόκειται για κάτι περισσότερο από αυτό - αφορά στην ίδια την πρόσβαση σε υποστήριξη όταν το άτομο με αναπηρία ταξιδεύει οπουδήποτε στην ΕΕ.
Σε αυτό το πνεύμα, χαίρομαι επίσης που βλέπω την ενίσχυση της κάρτας στάθμευσης της ΕΕ. Με την κατάλληλη νομοθεσία, θα διευκολύνει τα άτομα με αναπηρία να ταξιδεύουν σε ολόκληρη την ΕΕ. Δεν πρόκειται όμως μόνο για νομοθεσία. Πρόκειται για τη μείωση της πολυπλοκότητας, της σύγχυσης, του φόβου, του άγχους, της επιπλέον εργασίας που έρχεται τη γραφειοκρατία - χωρίς ποτέ να γνωρίζουμε πώς, πότε και πού μπορούμε να ταξιδέψουμε ή αν τα αυτοκίνητά μας θα είναι εκεί όταν επιστρέψουμε.
Ωστόσο, είμαστε απογοητευμένοι από το γεγονός ότι η κάρτα θα κάνει ελάχιστα για τη βελτίωση της ελεύθερης κυκλοφορίας στην εκπαίδευση και στην απασχόληση και ότι δεν αντιμετωπίζει την επίφοβη διαδικασία «επαναξιολόγησης».
Η αναπηρία μας δεν εξαφανίζεται όταν διασχίζουμε τα σύνορα.
Η αναπηρία μας δεν εξαφανίζεται, όπως πολλά από τα συστήματα υποστήριξής μας.
Διότι για τις χώρες της ΕΕ, φαίνεται ότι η αναπηρία μας πράγματι εξαφανίζεται όταν διασχίζουμε τα σύνορα. Πολλά άτομα με αναπηρία πρέπει να περάσουν από τις βασανιστικές και μακρές διαδικασίες επαναξιολόγησής τους, και το αίτημά μας παραμένει να τους παρέχει, τουλάχιστον, η κάρτα, προσωρινή πρόσβαση σε επιδόματα αναπηρίας και υποστήριξη όταν μεταβαίνουν στο εξωτερικό για σπουδές - για παράδειγμα σε προγράμματα ERASMUS.
Στρέφομαι τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο γι' αυτό. Στρέφομαι προς τα μέλη του και ζητώ να υποστηρίξουν μια δημοκρατική Ευρώπη, μια Ευρώπη της πολυμορφίας, μια Ευρώπη όπου η ελεύθερη κυκλοφορία είναι για όλους - όλοι οι πολίτες να μπορούν να ταξιδεύουν αλλά και να ζουν και να εργάζονται.
Και για ακόμη περισσότερα. Το χάσμα μεταξύ της πρόσβασης για εμάς τους πολίτες με αναπηρία και των άλλων πολιτών της ΕΕ παραμένει πολύ μεγάλο. Η κάρτα πρέπει να δώσει την απαραίτητη ώθηση στις χώρες ώστε να προχωρήσουν επιτέλους όσον αφορά στην προσβασιμότητα. Να προχωρήσουμε επιτέλους στην ίση μεταχείριση. Για να μας δώσουν επιτέλους οι χώρες τα δικαιώματά μας, τα ίδια δικαιώματα που απολαμβάνουν ήδη οι περισσότεροι Ευρωπαίοι πολίτες.
Φίλοι, συνάδελφοι,
Το ευρωπαϊκό αναπηρικό κίνημα περίμενε ήδη περισσότερα από 10 χρόνια για αυτή την κάρτα. Δεν μπορούμε να περιμένουμε πολύ ακόμα.
Η κάρτα πρέπει να είναι ισχυρή. Πρέπει να φέρει ορατότητα. Οι διαπραγματεύσεις πρέπει να είναι γρήγορες, και ζητώ από την Επιτροπή, το Ευρωκοινοβούλιο και το Συμβούλιο να θυμούνται:
- Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς,
- Τίποτα για την Ευρωπαϊκή Κάρτα Αναπηρίας χωρίς το Ευρωπαϊκό Αναπηρικό Κίνημα
Ευχαριστώ»!
