Στις ειδήσεις της πανδημίας COVID-19 προστέθηκε πρόσφατα και ένας νέος όρος: η υποπαραλλαγή Όμικρον 2. Η παραλλαγή ή στέλεχος Όμικρον του κορωνοϊού, που αναφέρεται επίσημα ως παραλλαγή B.1.1.529, έχει 3 κύριες υποπαραλλαγές: την BA.1, την BA.2 και τη BA.3. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, πάνω από 99% των περιπτώσεων που προσδιορίστηκαν ως και τον Δεκέμβριο αφορούσαν την BA.1, αυτή που ως τώρα αναφέραμε γενικά ως Όμικρον. Ωστόσο, τελευταία έχει αρχίσει να κερδίζει έδαφος η υποπαραλλαγή BA.2, που αποτελεί ακριβώς την Όμικρον 2.
Οι Καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής), Λίνα Πάσχου (Επίκουρη Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας), Γκίκας Μαγιορκίνης (Επίκουρος Καθηγητής Επιδημιολογίας) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής-Αιματολογίας-Ογκολογίας και Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι σε μοριακό επίπεδο, η υποπαραλλαγή Όμικρον 2 ή BA.2 παρουσιάζει κάποιες κοινές αλλά και πολλές διαφορετικές μεταλλάξεις συγκριτικά με τη BA.1.
Στην πραγματικότητα, οι διαφορές μεταξύ BA.1 και BA.2 είναι περισσότερες από εκείνες μεταξύ της αρχικής υποπαραλλαγής Όμικρον και της παραλλαγής Άλφα. Αυτό δημιούργησε ανησυχία στην επιστημονική κοινότητα, καθώς τέτοιες μοριακές διαφορές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαφορετικές ιδιότητες, όσον αφορά την ανίχνευση, τη μολυσματικότητα, τη σοβαρότητα της νόσησης ή την αποτελεσματικότητα των εμβολίων.
Γιατί έχει ονομαστεί stealth
Η Όμικρον 2 ανιχνεύεται από τα κλασικά διαγνωστικά τεστ, όπως και η Όμικρον. Ωστόσο, έχει ονομασθεί “stealth”, γιατί η Όμικρον 2 δεν έχει μία μετάλλαξη που παρουσιάζει η Όμικρον και η οποία χρησιμοποιείται ευρέως ως δείκτης για να τη διαχωρίζουμε από την παραλλαγή Δέλτα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένας αριθμός διαγνώσεων που αποδίδονται σε Δέλτα να είναι στην πραγματικότητα Όμικρον 2.
Δεδομένα από χώρες όπου πραγματοποιείται αναλυτική γονιδιωματική ανάλυση, όπως οι σκανδιναβικές, συνηγορούν ότι η Όμικρον 2 είναι πιο μεταδοτική από την BA.1. Χαρακτηριστικά, στη Δανία η BA.2 αντιπροσώπευε το 20% όλων των κρουσμάτων την τελευταία εβδομάδα του 2021, ποσοστό που αυξήθηκε σε 45% τη δεύτερη εβδομάδα του 2022. Στη Νορβηγία, η Όμικρον 2 είχε ανιχνευθεί σε 7 περιπτώσεις ως τις 4 Ιανουαρίου.
Μόλις 15 μέρες μετά, τα εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα της ΒΑ.2 ανήλθαν σε 611. Αύξηση των περιπτώσεων ΒΑ.2 παρουσιάζουν και άλλες χώρες, όπως η Μεγάλη Βρετανία και η Σουηδία, αλλά όχι στο ίδιο αριθμητικό επίπεδο με τη Δανία μέχρι στιγμής τουλάχιστον. Και στην Ελλάδα εντοπίστηκαν πρόσφατα τα πρώτα κρούσματα της μετάλλαξης Όμικρον 2, συγκεκριμένα ταξιδιώτες από το εξωτερικό που έχουν ιχνηλατηθεί.
Θετικό στοιχείο είναι ότι δεν φαίνεται να αποδίδονται στην Όμικρον 2 άλλα χαρακτηριστικά πιο επικίνδυνης συμπεριφοράς. Στη Δανία, για παράδειγμα, δεν βρέθηκε διαφορά στις νοσηλείες από BA.2 σε σύγκριση με τη BA.1. Με ενδιαφέρον αναμένονται ερευνητικά αποτελέσματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των εμβολίων έναντι στην υποπαραλλαγή αυτή. Επικρατεί αισιοδοξία ότι τα εμβόλια θα συνεχίσουν να προστατεύουν από σοβαρή νόσηση και θάνατο λόγω COVID-19 και μετά από μόλυνση με την Όμικρον 2.
