Για δεκαετίες κυκλοφορεί η συμβουλή ότι πρέπει πάντα να καλύπτουμε το κεφάλι μας στο κρύο, γιατί από εκεί χάνουμε έως και το 40–45% της θερμότητας του σώματος..
Η πραγματικότητα είναι λιγότερο δραματική όπως σχολιάζει στον Guardian o Τζον Τρεγκόνινγκ, καθηγητής ανοσολογίας εμβολίων στο Imperial College του Λονδίνου, «Δεν υπάρχει κάτι το ιδιαίτερο στο κεφάλι», εξηγεί. «Γενικά, όταν εκτίθεται κανείς στο κρύο, χάνει περισσότερη θερμότητα από όποιο μέρος του σώματος μένει ακάλυπτο, σε σύγκριση με εκείνα που προστατεύονται από ρούχα».
Με απλά λόγια, αν βγεις στο χιόνι φορώντας ολόσωμη φόρμα αλλά χωρίς σκούφο, θα κρυώσεις γρήγορα στο κεφάλι και στο πρόσωπο, επειδή αυτά είναι εκτεθειμένα. Αντίθετα, αν βρισκόσουν στο ίδιο περιβάλλον φορώντας μόνο μαγιό, θα έχανες περισσότερη θερμότητα από τα πόδια σου παρά από το κεφάλι, απλώς και μόνο επειδή έχουν μεγαλύτερη επιφάνεια.", προσθέτει χαρακτηριστικά.
Υπάρχουν, βέβαια, ορισμένοι λόγοι για τους οποίους το κεφάλι μπορεί να χάνει σχετικά εύκολα θερμότητα. Όπως επισημαίνει ο Τρεγκόνινγκ, μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2008 στο British Medical Journal αναφέρει ότι στο κεφάλι υπάρχει λιγότερο λίπος σε σύγκριση με άλλα μέρη του σώματος, άρα και μικρότερη φυσική μόνωση. Επιπλέον, η αγγειοσύσπαση – ο μηχανισμός με τον οποίο τα αιμοφόρα αγγεία στενεύουν για να περιορίσουν την απώλεια θερμότητας – φαίνεται να είναι λιγότερο αποτελεσματική στην περιοχή του κεφαλιού.
Ωστόσο, συνολικά τα επιστημονικά δεδομένα δεν δείχνουν ότι το κεφάλι «χάνει» θερμότητα με κάποιον μοναδικό ή δυσανάλογο τρόπο. Πειράματα όπου ερευνητές βύθισαν μόνο το κεφάλι ατόμων σε κρύο νερό έδειξαν ότι ο ρυθμός ψύξης δεν ήταν ταχύτερος από ό,τι σε άλλα μέρη του σώματος.
Το συμπέρασμα; Ο σκούφος δεν είναι μαγικό μέσο, αλλά παραμένει χρήσιμος. Αν κάνει πολύ κρύο και δεν καλύπτεις το κεφάλι και το πρόσωπό σου, θα κρυώσεις – όπως ακριβώς θα συνέβαινε αν έβγαινες έξω χωρίς ζεστό ρούχο. Και, όπως τονίζουν οι ειδικοί, το πρόσωπο είναι ένα από τα σημεία από τα οποία χάνουμε πράγματι αρκετή θερμότητα.
