Ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα όχι μόνο προστατεύει από την ασθένεια, αλλά μπορεί επίσης να συμβάλει στην επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης σε ηλικιωμένους ενήλικες, σύμφωνα με μια νέα μελέτη της Σχολής Γεροντολογίας Leonard Davis του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας (USC).

Χρησιμοποιώντας δεδομένα από την εθνικά αντιπροσωπευτική μελέτη U.S. Health and Retirement Study, οι ερευνητές εξέτασαν πώς ο εμβολιασμός κατά του έρπητα ζωστήρα επηρέασε διάφορες πτυχές της βιολογικής γήρανσης σε περισσότερους από 3.800 συμμετέχοντες στη μελέτη που ήταν ηλικίας 70 ετών και άνω το 2016. Ακόμη και όταν ελέγχθηκαν άλλες κοινωνικοδημογραφικές και υγειονομικές μεταβλητές, όσοι έλαβαν το εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα παρουσίασαν κατά μέσο όρο βραδύτερη συνολική βιολογική γήρανση σε σύγκριση με τα άτομα που δεν εμβολιάστηκαν.

Ο έρπης ζωστήρας είναι ιογενής λοίμωξη που προκαλείται από τον ιό του έρπητα ζωστήρα-ανεμοβλογιάς, τον ίδιο ιό που προκαλεί την ανεμοβλογιά. Όταν το άτομο αναρρώσει από την ανεμοβλογιά, ο ιός παραμένει σε λανθάνουσα κατάσταση στο νευρικό σύστημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο ιός μπορεί να επανενεργοποιηθεί αργότερα στη ζωή τους και να προκαλέσει έρπητα ζωστήρα.

Ο εμβολιασμός, ο οποίος γενικά παρέχεται μόνο σε ηλικιωμένα άτομα, προσφέρει προστασία από τον έρπητα ζωστήρα, καθώς και μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης μεθερπητικής νευραλγίας, ή μακροχρόνιου πόνου μετά από λοίμωξη από έρπητα ζωστήρα.

Ενώ τα εμβόλια έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν από οξείες λοιμώξεις, πρόσφατες έρευνες έχουν επισημάνει μια πιθανή σύνδεση μεταξύ των εμβολίων για ενήλικες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για τον έρπητα ζωστήρα και τη γρίπη, και του χαμηλότερου κινδύνου άνοιας και άλλων νευροεκφυλιστικών διαταραχών, δήλωσε η αναπληρώτρια καθηγήτρια γεροντολογίας Jung Ki Kim, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

«Αυτή η μελέτη προσθέτει στα αναδυόμενα στοιχεία ότι τα εμβόλια θα μπορούσαν να διαδραματίσουν ρόλο στην προώθηση της υγιούς γήρανσης, ρυθμίζοντας τα βιολογικά συστήματα πέρα από την πρόληψη των λοιμώξεων», είπε.

Το "ημερολόγιο" του σώματος

Σε αντίθεση με τη χρονολογική γήρανση, η βιολογική γήρανση αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο το σώμα αλλάζει με την πάροδο του χρόνου, συμπεριλαμβανομένου του πόσο καλά λειτουργούν τα όργανα και τα συστήματα. Δύο άτομα που είναι και τα δύο 65 ετών μπορεί να φαίνονται πολύ διαφορετικά εσωτερικά: το ένα μπορεί να έχει το βιολογικό προφίλ κάποιου νεότερου, ενώ το άλλο μπορεί να εμφανίζει σημάδια γήρανσης νωρίτερα.

Στη νέα μελέτη, η Kim και η συν-συγγραφέας Eileen Crimmins, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο USC και καθηγήτρια γεροντολογίας στο AARP, μέτρησαν επτά πτυχές της βιολογικής γήρανσης:

• φλεγμονή
• εγγενής ανοσία (η γενική άμυνα του σώματος κατά των λοιμώξεων)
• προσαρμοστική ανοσία (αντιδράσεις σε συγκεκριμένους παθογόνους παράγοντες μετά από έκθεση ή εμβολιασμό)
• καρδιαγγειακή αιμοδυναμική (ροή αίματος)
• νευροεκφυλισμός
• επιγενετική γήρανση (αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο τα γονίδια «απενεργοποιούνται» ή «ενεργοποιούνται»)
• κυτταρική γήρανση (αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο τα γονίδια μεταγράφονται σε RNA που χρησιμοποιείται για τη δημιουργία πρωτεϊνών)

Η ομάδα χρησιμοποίησε επίσης τα μέτρα συλλογικά για να καταγράψει ένα σύνθετο βιολογικό σκορ γήρανσης.

Εντυπωσιακά αποτελέσματα

Κατά μέσο όρο, τα εμβολιασμένα άτομα είχαν σημαντικά χαμηλότερες μετρήσεις φλεγμονής, βραδύτερη επιγενετική και κυτταρική γήρανση και χαμηλότερες σύνθετες βαθμολογίες βιολογικής γήρανσης. Τα αποτελέσματα παρέχουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τους πιθανούς μηχανισμούς που υποκρύπτουν τον τρόπο με τον οποίο η υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος αλληλεπιδρά με τη διαδικασία της γήρανσης.

Η χρόνια, χαμηλού επιπέδου φλεγμονή είναι ένας γνωστός παράγοντας που συμβάλλει σε πολλές παθήσεις που σχετίζονται με την ηλικία, όπως καρδιακές παθήσεις, αδυναμία και γνωστική έκπτωση. Αυτό το φαινόμενο είναι γνωστό ως «φλεγμονή της γήρανσης», είπε η Kim.

«Βοηθώντας στη μείωση αυτής της υποκείμενης φλεγμονής — πιθανώς με την πρόληψη της επανενεργοποίησης του ιού που προκαλεί έρπητα ζωστήρα — το εμβόλιο μπορεί να συμβάλει στην υποστήριξη μιας πιο υγιούς γήρανσης», είπε.

«Αν και οι ακριβείς βιολογικοί μηχανισμοί παραμένουν άγνωστοι, η δυνατότητα του εμβολίου να μειώνει τη φλεγμονή το καθιστά μια πολλά υποσχόμενη προσθήκη σε ευρύτερες στρατηγικές που στοχεύουν στην προώθηση της ανθεκτικότητας και στην επιβράδυνση της γήρανσης».

Αυτά τα πιθανά οφέλη θα μπορούσαν επίσης να είναι μόνιμα. Κατά την ανάλυση του τρόπου με τον οποίο ο χρόνος που είχε παρέλθει από τον εμβολιασμό επηρέασε τα αποτελέσματα, η Kim και ο Crimmins διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που είχαν εμβολιαστεί τέσσερα ή περισσότερα χρόνια πριν από τη λήψη του δείγματος αίματος εξακολουθούσαν να παρουσιάζουν, κατά μέσο όρο, βραδύτερη επιγενετική, κυτταρική και συνολική βιολογική γήρανση σε σύγκριση με τους μη εμβολιασμένους συμμετέχοντες.