Στις παρακάτω γραμμές θα βρείτε πολύ χρήσιμες πληροφορίες για το πώς θα αναγνωρίσετε ένα τσίμπημα από τσιμπούρι, τι πρέπει να κάνετε αν εντοπίσετε ένα και πώς μπορείτε να προφυλαχθείτε από μελλοντικά τσιμπήματα.

Πώς μοιάζει ένα τσίμπημα από τσιμπούρι;

Η αναγνώριση ενός τσιμπήματος από τσιμπούρι δεν είναι πάντα εύκολη. Σε αντίθεση με τα τσιμπήματα από κουνούπια ή άλλα έντομα, συνήθως δεν προκαλεί άμεσα φαγούρα ή έντονο ερεθισμό του δέρματος.

Όπως εξηγεί καθηγητής Ιατρικής Εντομολογίας του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, όλα τα αιματοφάγα αρθρόποδα και έντομα εγχέουν σάλιο στο σημείο του τσιμπήματος. Στα κουνούπια, το σάλιο περιέχει πρωτεΐνες που εμποδίζουν την πήξη του αίματος, αλλά παράλληλα ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα, προκαλώντας ερυθρότητα, οίδημα και κνησμό.

Στην περίπτωση των τσιμπουριών, όμως, το σάλιο περιέχει ουσίες που καταστέλλουν την ανοσολογική αντίδραση, γι' αυτό και το τσίμπημα συχνά περνά απαρατήρητο.

Πώς φαίνεται το σημείο αφού αποκολληθεί το τσιμπούρι;

Αφού απομακρυνθεί ή πέσει μόνο του το τσιμπούρι, μπορεί να εμφανιστεί ένα μικρό κόκκινο εξόγκωμα ή μια ήπια δερματική βλάβη με φαγούρα. Το μέγεθος και η εμφάνισή της διαφέρουν σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο, με αποτέλεσμα πολλές φορές να είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς αν πρόκειται για τσίμπημα τσιμπουριού ή κουνουπιού.

Εάν το τσιμπούρι δεν ήταν φορέας της νόσου του Lyme που μπορεί να μεταδοθεί στον άνθρωπο μέσω του τσιμπήματος από μολυσμένα τσιμπούρια του γένους Ixodes (μαυροπόδαρα ή «τσιμπούρια των ελαφιών») ή άλλου παθογόνου, το σημάδι συνήθως μοιάζει με κοινό τσίμπημα κουνουπιού και υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες.

Πώς ξεχωρίζει από άλλα τσιμπήματα εντόμων;

Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα είναι ένα μικρό κόκκινο εξόγκωμα στο σημείο του τσιμπήματος. Πρόκειται για φυσιολογική φλεγμονώδη αντίδραση, η οποία συνήθως υποχωρεί σε λίγες ημέρες και δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει λοίμωξη.

Είναι σημαντικό, ωστόσο, να παρακολουθείτε την εμφάνιση άλλων συμπτωμάτων τις επόμενες ημέρες.

Εξάνθημα από τσίμπημα τσιμπουριού: Πότε υποδηλώνει λοίμωξη;

Εάν, μετά από πιθανό τσίμπημα, εμφανίσετε: πυρετό, ρίγη, διογκωμένους λεμφαδένες και έντονη κόπωση, τότε είναι πιθανό να πρόκειται για νόσο του Lyme ή άλλη λοίμωξη που μεταδίδεται μέσω τσιμπουριών.

Οι ειδικοί συνιστούν επικοινωνία με γιατρό εάν εμφανιστούν συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη μέσα σε 7 έως 10 ημέρες από το τσίμπημα.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν εμφανιστεί το χαρακτηριστικό εξάνθημα σε μορφή «στόχου» (bull's-eye rash): μια μεγάλη ερυθρή βλάβη με ομόκεντρους δακτυλίους γύρω από το κέντρο. Το συγκεκριμένο εξάνθημα αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της νόσου του Lyme.

Εάν παρατηρήσετε ένα τέτοιο εξάνθημα ή οποιοδήποτε εξάνθημα μεγαλύτερο από ένα απλό τσίμπημα κουνουπιού, θα πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό.

Άλλα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν αργότερα

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), ορισμένα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μήνες μετά το τσίμπημα, όπως:

• έντονοι πονοκέφαλοι και δυσκαμψία στον αυχένα,
• νέα εξανθήματα σε άλλα σημεία του σώματος,
• αδυναμία ή παράλυση στη μία πλευρά του προσώπου (πάρεση προσωπικού νεύρου),
• αρθρίτιδα με έντονο πόνο και οίδημα, κυρίως στα γόνατα,
• διαταραχές του καρδιακού ρυθμού ή αίσθημα παλμών,
• επαναλαμβανόμενοι πόνοι σε τένοντες, μύες, αρθρώσεις και οστά,
• φλεγμονή εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού,
• ζάλη,
• δύσπνοια,
• μούδιασμα ή αίσθημα «βελονιάσματος» στα άκρα και
• νευροπαθητικός πόνος.

Εάν ο γιατρός υποψιαστεί λοίμωξη από τη νόσο του Lyme ή άλλο νόσημα που μεταδίδεται από τσιμπούρια, θα χορηγήσει κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή, από το στόμα ή, σε σοβαρότερες περιπτώσεις, ενδοφλέβια.

Τι πρέπει να κάνετε μετά από τσίμπημα τσιμπουριού

• Ασφαλής αφαίρεση του τσιμπουριού: Εάν εντοπίσετε τσιμπούρι πάνω στο σώμα σας, αφαιρέστε το όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και σωστά. Χρησιμοποιήστε τσιμπιδάκι με λεπτή άκρη, πιάνοντας το τσιμπούρι όσο πιο κοντά γίνεται στο δέρμα και τραβήξτε το αργά και σταθερά προς τα έξω. Η απότομη αφαίρεση μπορεί να αφήσει τμήμα του στο δέρμα, αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών.
• Αφού αφαιρεθεί: τοποθετήστε το σε βαζάκι με οινόπνευμα ή σε καλά κλεισμένη σακούλα, εφόσον είναι δυνατόν, κρατήστε το για πιθανή εργαστηριακή εξέταση, φωτογραφίστε το ώστε να μπορεί να αναγνωριστεί αργότερα αν χρειαστεί.Αν δεν είστε βέβαιοι ότι αφαιρέθηκε ολόκληρο, συμβουλευτείτε γιατρό.
• Περιποίηση του σημείου: Καθαρίστε την περιοχή με σαπούνι και νερό ή οινόπνευμα. Ένα μικρό κόκκινο εξόγκωμα μετά την αφαίρεση είναι φυσιολογικό, αρκεί να μην μεγαλώνει ή να μην παρουσιάζει σημεία λοίμωξης.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό;

Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση εάν εμφανιστούν:

• πόνος ή έκκριση υγρού από το σημείο,
• μυϊκοί ή αρθρικοί πόνοι,
• πυρετός,
• πονοκέφαλος και
• χαρακτηριστικό εξάνθημα σε μορφή «στόχου».

Επίσης, είναι σημαντικό να εξακριβωθεί εάν το τσιμπούρι ήταν Ixodes (τσιμπούρι των ελαφιών), καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί προληπτική αντιβιοτική αγωγή.

Πώς μπορείτε να προφυλαχθείτε από τα τσιμπούρια

Τα τσιμπούρια ζουν σε πολλά διαφορετικά φυσικά περιβάλλοντα. Τα μαυροπόδαρα τσιμπούρια (Ixodes) απαντώνται κυρίως σε δάση, θαμνώδεις εκτάσεις, παράκτιες περιοχές, λιβάδια και περιοχές με πυκνή χαμηλή βλάστηση.

Δεν πηδούν ούτε πετούν. Σκαρφαλώνουν σε χαμηλά φυτά και περιμένουν να περάσει άνθρωπος ή ζώο, απλώνοντας τα μπροστινά τους πόδια — μια συμπεριφορά γνωστή ως «questing». Αφού προσκολληθούν στα ρούχα, συνήθως κινούνται προς τα επάνω, αναζητώντας ζεστά και προστατευμένα σημεία του σώματος, όπως οι μασχάλες, η βουβωνική χώρα, η πλάτη και ο αυχένας.

Μέτρα πρόληψης

Προκειμένου να μειώσετε τον κίνδυνο τσιμπήματος:

• φοράτε μακριά παντελόνια και κλειστά παπούτσια ή μπότες,
• χρησιμοποιείτε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά,
• αποφεύγετε την επαφή με πυκνή βλάστηση όταν είναι δυνατόν,
• μόλις επιστρέψετε στο σπίτι, βγάλτε τα ρούχα σας και βάλτε τα κατευθείαν στο στεγνωτήριο σε υψηλή θερμοκρασία.

Η υψηλή ξηρή θερμότητα είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στην εξόντωση των τσιμπουριών, ακόμη περισσότερο από ένα απλό πλύσιμο.

Επιπλέον, μπορείτε να χρησιμοποιείτε προϊόντα που περιέχουν περμεθρίνη, τα οποία εφαρμόζονται σε μπότες ή ρούχα πεζοπορίας και μπορούν να εξουδετερώσουν τα τσιμπούρια μόλις έρθουν σε επαφή με αυτά.

Πηγή: EVERYDAY HEALTH.COM