Μια σημαντική επιστημονική ανακάλυψη φέρνει πιο κοντά το ενδεχόμενο αποκατάστασης τραυματισμένων γονάτων και πρόληψης της αρθρίτιδας, μιας πάθησης που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Στάνφορντ ανέπτυξαν ένα νέο φάρμακο που φαίνεται να αντιστρέφει την απώλεια χόνδρου που σχετίζεται με τη γήρανση και να μειώνει δραστικά τον κίνδυνο εμφάνισης οστεοαρθρίτιδας μετά από τραυματισμό.

Η αρθρίτιδα προκαλεί πόνο, φλεγμονή και δυσκαμψία στις αρθρώσεις και, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει θεραπεία που να αντιμετωπίζει την αιτία της φθοράς του χόνδρου. Όταν ο χόνδρος τραυματιστεί —είτε από έντονη καταπόνηση, αθλητικό τραυματισμό — δεν μπορεί να επουλωθεί από μόνος του. Το αποτέλεσμα είναι ο πόνος, το πρήξιμο και, σε σοβαρές περιπτώσεις, το «τρίψιμο» των οστών μεταξύ τους, που συχνά οδηγεί σε χειρουργική αντικατάσταση της άρθρωσης.

Το «κλειδί» σε μια πρωτεΐνη της γήρανσης

Οι επιστήμονες εντόπισαν μια πρωτεΐνη-ένζυμο με την ονομασία 15-PGDH, η οποία αυξάνεται φυσιολογικά με την ηλικία και συνδέεται με τη σταδιακή απώλεια της ικανότητας των ιστών να αναγεννώνται. Σε πειράματα σε ποντίκια, η αναστολή αυτής της πρωτεΐνης οδήγησε σε εντυπωσιακή αναγέννηση του χόνδρου, ακόμη και σε ζώα μεγαλύτερης ηλικίας.

Η χορήγηση του φαρμάκου, είτε με ένεση στην κοιλιακή χώρα είτε απευθείας στην άρθρωση του γονάτου, είχε ως αποτέλεσμα την πάχυνση του χόνδρου που είχε φθαρεί με την πάροδο του χρόνου. Παρόμοια οφέλη παρατηρήθηκαν και σε ποντίκια με τραυματισμούς που προσομοίαζαν ρήξεις χιαστών, οι οποίοι αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο οστεοαρθρίτιδας.

Λιγότερη φλεγμονή, περισσότερη κινητικότητα

Αξιοσημείωτο είναι ότι τα ζώα που έλαβαν τη θεραπεία μετά τον τραυματισμό ήταν πολύ λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν οστεοαρθρίτιδα και μπορούσαν να στηρίξουν περισσότερο βάρος στο τραυματισμένο πόδι. Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν μείωση των φλεγμονωδών δεικτών και μια «επιστροφή» του χόνδρου σε πιο νεανικά χαρακτηριστικά.

Τα πρώτα αποτελέσματα ήταν ενθαρρυντικά και σε ανθρώπινο ιστό: δείγματα χόνδρου από ασθενείς που υποβάλλονταν σε αντικατάσταση γόνατος εμφάνισαν, μέσα σε μία εβδομάδα θεραπείας στο εργαστήριο, πρώιμα σημάδια αναγέννησης και λιγότερες ενδείξεις φλεγμονής.

Ελπίδα για λιγότερα χειρουργεία στο μέλλον

Οι ερευνητές τονίζουν ότι το φάρμακο έχει ήδη δοκιμαστεί σε πρώιμες κλινικές μελέτες για μυϊκή αδυναμία και έχει κριθεί ασφαλές. Ο επόμενος στόχος είναι η έναρξη κλινικών δοκιμών για την αναγέννηση χόνδρου.

«Μιλάμε για έναν εντελώς νέο τρόπο αναγέννησης ιστών στους ενήλικες», σημειώνουν οι επιστήμονες. Αν τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν και στους ανθρώπους, η ανακάλυψη αυτή θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τη θεραπεία της αρθρίτιδας και να μειώσει δραστικά την ανάγκη για επώδυνες και δαπανηρές χειρουργικές επεμβάσεις αντικατάστασης αρθρώσεων.