Οι περισσότεροι από από εμάς συμπάσχουμε με τους ανθρώπους που βρίσκονται σε αυτές τις καταστάσεις και αναρωτιόμαστε πώς μπορούμε να εμπλακούμε ή αν υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε για να βοηθήσουμε.

Τα τελευταία χρόνια γίναμε μάρτυρες μιας σειράς κομβικών παγκόσμιων γεγονότων, από την πανδημία COVID μέχρι την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, καθώς και πολλών φυσικών καταστροφών. Εκεί που φαινόταν ότι τα πράγματα δεν μπορούσαν να γίνουν χειρότερα, τον περασμένο μήνα κλιμακώθηκαν οι συγκρούσεις στη Γάζα.

Με τόσες πολλές τραγωδίες να διαδέχονται σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα η μία την άλλη, κάποιοι από εμάς μπορεί να διαπιστώνουν ότι όσο κι αν θέλουν να ασχοληθούν με όσα συμβαίνουν, δεν έχουν πια άλλη συμπόνοια να δώσουν ή εκτιμούν ότι από μόνη της αυτή η στάση δεν ωφελεί και προτιμούν να αποστασιοποιηθούν από όσα συμβαίνουν γύρω μας.

Αν αισθάνεστε έτσι, απλά να ξέρετε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι σας λείπει η συμπάθεια για τους άλλους. Αντίθετα, μπορεί να είναι ένα σημάδι ότι έχετε «κόπωση συμπόνιας».

Η κόπωση της συμπόνιας είναι μια αντίδραση στο στρες που οδηγεί σε αισθήματα απάθειας ή αδιαφορίας απέναντι σε όσους υποφέρουν.

Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα συχνό στην υγειονομική περίθαλψη. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας και οι κοινωνικοί λειτουργοί μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς επειδή η φύση της εργασίας τους συχνά σημαίνει ότι μοιράζονται το συναισθηματικό βάρος των ασθενών τους.

Οι ψυχολόγοι έχουν επίσης διαπιστώσει ότι οι άνθρωποι με ορισμένους τύπους προσωπικότητας μπορεί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να βιώσουν κόπωση συμπόνιας. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι που τείνουν να συγκρατούν τα συναισθήματά τους, αλλά είναι επιρρεπείς στην απαισιοδοξία και την ανησυχία, είναι πιο επιρρεπείς. Ο όρος χρησιμοποιείται επίσης όλο και περισσότερο για να περιγράψει μια γενική απευαισθητοποίηση του δημόσιου ενδιαφέροντος για τα κοινωνικά προβλήματα.

Αλλά γιατί, όπως γράφει η καθηγήτρια δημοσιογραφίας Susan Moeller στο βιβλίο της Compassion Fatigue, «φαίνεται να νοιαζόμαστε όλο και λιγότερο για τον κόσμο γύρω μας» - ακόμη και όταν οι ειδήσεις και οι εικόνες που βλέπουμε είναι τόσο στοιχειωτικές και συγκλονιστικές;

Η επιστήμη μας προσφέρει μια εξήγηση, και αυτή είναι ότι η υπερβολική συμπόνια μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη, επαγγελματική εξουθένωση και αίσθημα υπερφόρτωσης. Η κόπωση της συμπόνιας λειτουργεί ως «στρατηγική επιβίωσης» για να ξεπεράσουμε την έκθεση στον πόνο των άλλων.

Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης μπορεί επίσης να παίζουν εν μέρει ρόλο σε αυτό το φαινόμενο. Πολλά δημοσιεύματα γνωρίζουν ότι όταν υπάρχει ένας καταιγισμός κρίσεων, το επίπεδο του ενδιαφέροντός μας φαίνεται να μειώνεται.

Έτσι, τα δημοσιεύματα προσπαθούν να τραβήξουν την προσοχή με όλο και πιο ζωντανό περιεχόμενο για να κρατήσουν τους θεατές απασχολημένους. Σύμφωνα με την Moeller, οι δημοσιογράφοι το επιτυγχάνουν αυτό απορρίπτοντας γεγονότα που στερούνται δραματικότητας ή θανάτου σε σύγκριση με τα προηγούμενα, ή χρησιμοποιώντας πιο τολμηρή γλώσσα και εικόνες στις ιστορίες τους.

Αυτό συνδυάζεται στη συνέχεια με τη σχεδόν συνεχή έκθεση στις ειδήσεις - τα τηλέφωνά μας μάς δίνουν άμεση πρόσβαση σε καταστροφές και παγκόσμια γεγονότα τη στιγμή που συμβαίνουν. Αυτή η εντατικοποιημένη και επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ολοένα και πιο ζωντανά, οδυνηρά γεγονότα δημιουργεί ένα ιδανικό περιβάλλον για την εμφάνιση της κόπωσης της συμπόνιας.

Ο καθορισμός ορίων μπορεί να βοηθήσει

Ανεξάρτητα από τους λόγους για τους οποίους μπορεί να βιώνετε κόπωση συμπόνιας, δεν πρόκειται για μόνιμο φαινόμενο. Υπάρχουν πολλές τεχνικές που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να το αντιμετωπίσετε και να το ξεπεράσετε. Ακολουθούν μερικές από αυτές.

1. Αποδοχή: Μην αισθάνεστε ένοχοι που νιώθετε αποστασιοποιημένοι από τις ειδήσεις. Είναι φυσιολογικό να σας στεναχωρεί όταν ακούτε τραυματικές ειδήσεις ή βλέπετε θλιβερές εικόνες. Αυτή η τεχνική αντιμετώπισης ονομάζεται αποφυγή και εξηγεί γιατί τόσοι πολλοί από εμάς θέλουμε να απομακρυνθούμε από τα ανησυχητικά πράγματα. Η γνώση και η αποδοχή ότι αυτή είναι μια φυσιολογική αντίδραση δεδομένων των περιστάσεων είναι το αρχικό βήμα για να ξεπεράσουμε την κόπωση της συμπόνιας.
2. Θέστε όρια: Αναλάβετε την ευθύνη της πρόσληψης ειδήσεων απενεργοποιώντας τις ειδοποιήσεις και ελέγχοντας πότε και πόσο συχνά ασχολείστε με αυτές. Αυτό όχι μόνο μπορεί να βελτιώσει τα συναισθήματα κόπωσης από τη συμπόνια, αλλά μπορεί να έχει και άλλα οφέλη. Για παράδειγμα, η υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να διαταράξει τον ύπνο, οπότε η διαχείριση της κατανάλωσης ειδήσεων, ειδικά πριν από τον ύπνο, μπορεί να βοηθήσει.
3. Επιβράδυνση: Το να γινόμαστε μάρτυρες του πόνου των άλλων μπορεί να προκαλέσει αντιδράσεις στρες στο σώμα μας, συμπεριλαμβανομένης της επιτάχυνσης του καρδιακού ρυθμού. Αν διαπιστώσετε ότι αισθάνεστε άγχος ή στρες όταν καταναλώνετε ειδήσεις, οι τεχνικές χαλάρωσης, όπως ο διαλογισμός και οι βαθιές αναπνοές, μπορούν να σας βοηθήσουν.
   Ο διαλογισμός της αγάπης-καλοσύνης μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμος για τη βελτίωση της ευεξίας και της συμπόνιας. Αυτή η τεχνική διαλογισμού περιλαμβάνει την εστίαση στα θετικά και την καλλιέργεια συναισθημάτων αγάπης, συμπόνιας και καλής θέλησης προς τον εαυτό μας και τους άλλους.
4. Συνδεθείτε με τη φύση: Μια βόλτα στη φύση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των επιπέδων άγχους. Αυτό μπορεί επίσης να βοηθήσει στην ανακούφιση της κόπωσης από τη συμπόνια, καθώς τα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης (γνωστή ως «ορμόνη του στρες») συνδέονται με το χρόνιο στρες, την εξουθένωση και το συναισθηματικό στρες - όλα αυτά μπορούν να επιδεινώσουν την κόπωση από τη συμπόνια.
5. Να είστε περιποιητικοί: Η φροντίδα των φυτών ή των κατοικίδιων ζώων επηρεάζει βαθιά την ευημερία. Η φροντίδα ζωντανών οργανισμών προάγει την προσωπική ολοκλήρωση και τα ζώα συντροφιάς μπορούν να μειώσουν τα αρνητικά συναισθήματα, μετριάζοντας ορισμένες από τις επιπτώσεις της κόπωσης από τη συμπόνια.
6. Αναλάβετε δράση: Προσπαθήστε να ασχοληθείτε με προβλήματα που μπορείτε να λύσετε αντί να μένετε σε ανυπέρβλητα ζητήματα. Ο εθελοντισμός μπορεί να είναι ένας τρόπος για να το κάνετε αυτό. Συνδέεται επίσης με την καλύτερη ψυχική και σωματική ευεξία. Η φιλανθρωπική προσφορά μπορεί επίσης να αυξήσει την ευτυχία και την ευεξία, γεγονός που μπορεί να μετριάσει τις επιπτώσεις της κόπωσης από τη συμπόνια. Αυτές οι συγκεκριμένες ενέργειες μπορούν να αποκαταστήσουν την αίσθηση της ενεργητικότητας, μειώνοντας την αδυναμία που συνδέεται με την κόπωση της συμπόνιας.
7. Αναζητήστε υποστήριξη: Εάν δυσκολεύεστε να αντεπεξέλθετε ή η κόπωση της συμπόνιας σας συμβαίνει εδώ και αρκετό καιρό, ίσως να εξετάσετε το ενδεχόμενο να αναζητήσετε υποστήριξη. Ένας ειδικός ή ένας θεραπευτής μπορεί να είναι χρήσιμος, αλλά μπορούν επίσης να λειτουργήσουν καθοδηγούμενα βίντεο, σεμινάρια ή διαδικτυακοί πόροι διαλογισμού.

Ελπίζουμε ότι, εφαρμόζοντας αυτά τα εργαλεία, μπορείτε να ανακτήσετε την εξουσία πάνω στα συναισθήματά σας, να τα αποδεχτείτε και να εργαστείτε για την αποκατάσταση της ευεξίας σας.