Τις τρεις δεκαετίες μεταξύ 1993 και 2024, η ιλαρά στις ΗΠΑ ήταν σχετικά σπάνια – το πολύ μερικές εκατοντάδες κρούσματα κάθε χρόνο. Ξαφνικά όμως, η ασθένεια έχει εδραιωθεί τόσο πολύ στην αμερικανική ζωή, που μερικές φορές δεν αποτελεί πλέον πρωτοσέλιδο όταν ξεσπά μια νέα επιδημία.
Από τον Μάρτιο του 2026, η ιλαρά κυκλοφορεί συνεχώς στις ΗΠΑ για περισσότερο από ένα χρόνο, ξεκινώντας με ένα ξέσπασμα στο Τέξας που διήρκεσε από τον Ιανουάριο έως τον Αύγουστο του 2025. Πριν κηρυχθεί το τέλος αυτής της επιδημίας, ξεκίνησε ένα άλλο στα σύνορα της Γιούτα και της Αριζόνα τον Αύγουστο και συνεχίζεται. Μια επιδημία στη Νότια Καρολίνα ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο, αυξήθηκε δραστικά τον Ιανουάριο του 2026 και συνεχίζεται.
Τριάντα πολιτείες έχουν καταγράψει κρούσματα ιλαράς φέτος· 47 έχουν καταγράψει κρούσματα από τις αρχές του 2025. Οι υγειονομικές αρχές σε όλες τις ΗΠΑ έχουν επιβεβαιώσει 1.300 μολύνσεις ήδη φέτος έως τις 6 Μαρτίου, θέτοντας τη χώρα σε τροχιά να ξεπεράσει τα νούμερα του 2025, τα οποία ήταν τα υψηλότερα των τελευταίων 35 ετών.
"Μελετάμε την ετοιμότητα και την αντίδραση σε επιδημίες στο Κέντρο Πανδημιών του Πανεπιστημίου Μπράουν και θεωρούμε την επανεμφάνιση της ιλαράς στις ΗΠΑ ως ένα δυσοίωνο σημάδι για το τι πρόκειται να ακολουθήσει.", τονίζουν σε σχετικό τους άρθρο στο The Conversation οι , καθηγήτρια επιδημιολογίας και διευθύντρια του Κέντρου Πανδημιών στο Πανεπιστήμιο Brown και η , συνεργαζόμενη ερευνήτρια στο ίδιο κέντρο.
"Τα χαμηλά επίπεδα εμβολιασμού σε ολόκληρη τη χώρα σημαίνουν ότι οι επιδημίες ιλαράς θα συνεχίσουν να εμφανίζονται, οδηγώντας σε περιττές νοσηλείες και θανάτους των μη εμβολιασμένων. Πέρα όμως από αυτές τις βλάβες, η επανεμφάνιση της νόσου αποτελεί σοβαρή προειδοποίηση για την ικανότητα της χώρας να διαχειριστεί απειλές από κάθε είδους μολυσματικές ασθένειες.", προσθέτουν.
Η επιστροφή μιας εξαλειφθείσας νόσου
Η επιστροφή της ιλαράς δεν αποτελεί μυστήριο: στη ρίζα της βρίσκεται η πτώση του ποσοστού εμβολιασμού.
Περίπου το 90% του πληθυσμού των ΗΠΑ έχει λάβει το εμβόλιο MMR, το οποίο προστατεύει από την ιλαρά, την παρωτίτιδα και την ερυθρά, ενώ σε ορισμένες περιοχές της χώρας, το ποσοστό είναι κάτω από 60%. Από το 2019-2020 περίπου, ο συνολικός αυτός αριθμός έχει πέσει κάτω από το 95% που απαιτείται για τη λεγόμενη ανοσία της αγέλης. Είναι απαραίτητο να διατηρηθεί αυτό το ποσοστό σε εθνικό επίπεδο, αλλά η διατήρηση της ανοσίας του πληθυσμού σε τοπικό επίπεδο είναι εξίσου σημαντική, προκειμένου να αποτραπεί η εξάπλωση της ιλαράς σε θύλακες μη εμβολιασμένων κοινοτήτων.
Η ιλαρά μπορεί να έχει σοβαρές μακροπρόθεσμες συνέπειες για την υγεία
Οι χώρες που παραμένουν απαλλαγμένες από συνεχή μετάδοση για 12 μήνες θεωρείται ότι έχουν εξαλείψει την ιλαρά – ένας χαρακτηρισμός που οι ΗΠΑ πέτυχαν το 2000. Η Παναμερικανική Οργάνωση Υγείας είχε προγραμματίσει να αποφασίσει τον Απρίλιο αν οι ΗΠΑ θα πρέπει να χάσουν αυτόν τον χαρακτηρισμό, αλλά η οργάνωση ανέβαλε τη συνεδρίασή της μέχρι τον Νοέμβριο.
Οι τρέχουσες τάσεις δείχνουν ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Μεξικό, το οποίο επίσης δίνει μάχη με την ασθένεια, ενδέχεται να χάσουν αυτόν τον χαρακτηρισμό – όπως συνέβη με τον Καναδά τον Νοέμβριο του 2025. Και στις τρεις χώρες τα ποσοστά εμβολιασμού έπεσαν κάτω από το όριο του 95%, και οι επιδημικές εστίες τους ενδέχεται να έχουν κοινές επιδημιολογικές συνδέσεις.
Μια σοβαρή, μακροπρόθεσμη απειλή για την υγεία των ΗΠΑ
Όπως και να το πάρει κανείς, οι συνεχιζόμενες επιδημίες ιλαράς στις ΗΠΑ σηματοδοτούν ότι η ασθένεια έχει επιστρέψει με τρόπο που θα έχει σοβαρές αρνητικές συνέπειες για την υγεία. Το 2025, τρεις άνθρωποι πέθαναν από ιλαρά στις ΗΠΑ. Αυτός είναι ο μεγαλύτερος αριθμός σε οποιοδήποτε έτος από την εξάλειψη της ασθένειας πριν από 25 χρόνια.
Από τα 2.283 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς στη χώρα το 2025, το 11% ήταν αρκετά σοβαρά ώστε να νοσηλευτούν. Στη Νότια Καρολίνα, όπου τα περισσότερα κρούσματα ιλαράς έχουν αναφερθεί το 2026, τα νοσοκομεία δεν υποχρεούνται να αναφέρουν πότε εισάγονται ασθενείς λόγω επιπλοκών της ιλαράς, οπότε ο πραγματικός αριθμός νοσηλειών λόγω ιλαράς θα μπορούσε να είναι πολύ υψηλότερος.
Τα άτομα που αναρρώνουν από την ιλαρά μπορεί να παρουσιάσουν επιπλοκές όπως πνευμονία, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο, ή εγκεφαλίτιδα, η οποία μπορεί αργότερα να οδηγήσει σε κώφωση ή νοητική αναπηρία λόγω του οιδήματος του εγκεφάλου. Ο ιός μπορεί επίσης να επηρεάσει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας τα άτομα πιο ευάλωτα σε άλλες λοιμώξεις μακροπρόθεσμα, ακόμη και σε αυτές που είχαν ήδη περάσει στο παρελθόν.
Σε σπάνιες περιπτώσεις – αν και πιο πιθανές αν κάποιος μολυνθεί ως παιδί – οι ασθενείς με ιλαρά μπορούν να αναπτύξουν μια προοδευτική άνοια γνωστή ως υποξεία σκληρυντική πανεγκεφαλίτιδα, ή SSPE, οπουδήποτε από δύο έως 10 χρόνια μετά τη μόλυνσή τους. Η SSPE οδηγεί πάντα στο θάνατο. Το περασμένο έτος, ένα παιδί σχολικής ηλικίας στο Λος Άντζελες πέθανε από αυτή την πάθηση χρόνια μετά τη μόλυνσή του με ιλαρά ως βρέφος, πριν φτάσει σε ηλικία εμβολιασμού.
Η ιλαρά είναι μια οικονομική μάστιγα
Οι επαναλαμβανόμενες επιδημίες ιλαράς στις ΗΠΑ θα συνεπάγονται υψηλό οικονομικό κόστος. Οι χώρες έχουν επιδιώξει την εξάλειψη της ιλαράς εν μέρει λόγω των σαφών οικονομικών οφελών από τη διακοπή της εγχώριας μετάδοσης του ιού.
Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι το κόστος της αντιμετώπισης των επιδημιών ιλαράς συχνά φτάνει τις δεκάδες χιλιάδες δολάρια ανά περίπτωση. Μια επιδημία στην πολιτεία της Ουάσιγκτον το 2018-2019, η οποία αφορούσε 72 περιπτώσεις – ένα μικρό ξέσπασμα σε σύγκριση με αυτές που αναφέρουν τώρα οι πολιτείες – κόστισε 3,2 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ για την αντιμετώπιση από τη δημόσια υγεία, τα ιατρικά έξοδα και τις απώλειες παραγωγικότητας.
Η Common Health Coalition διαπίστωσε ότι μια διαρκής μείωση κατά 1% στην κάλυψη του εμβολίου MMR θα κόστιζε στις ΗΠΑ δισεκατομμύρια σε όλα τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης και την οικονομία.
"Παραθυράκι" για τις μολυσματικές ασθένειες
Όσο ανησυχητικές και αν είναι οι πρόσφατες επιδημίες ιλαράς, προμηνύουν ένα μεγαλύτερο συστημικό πρόβλημα.
"Ο τρόπος με τον οποίο μια χώρα ελέγχει την ιλαρά μπορεί να θεωρηθεί ως δείκτης για το πόσο καλά θα ελέγχει πολλές άλλες ασθένειες. Αυτό συμβαίνει επειδή τα μέτρα για την ανάσχεση της εξάπλωσης είναι τα ίδια: χορήγηση εμβολίων για την πρόληψη των λοιμώξεων, ανίχνευση και απομόνωση των κρουσμάτων όταν εμφανίζονται, εντοπισμός των ατόμων που ήρθαν σε επαφή με μολυσμένα άτομα και διασφάλιση ότι θα παραμείνουν στο σπίτι αν είναι πιθανό να είναι μεταδοτικά, καθώς και ασφαλής θεραπεία των ασθενών.", επισημαίνουν οι δύο ειδικοί.
Αυτό όμως όπως προκύπτει από τα στοιχεία για την ιλαρά στις ΗΠΑ δεν συμβαίνει και προειδοποιούν καταλήγοντας ότι "αυτές οι αυξανόμενες ρωγμές στην ασπίδα της δημόσιας υγείας της χώρας θα περιπλέξουν τις προσπάθειες για την προστασία των Αμερικανών από μελλοντικές απειλές ασθενειών – είτε πρόκειται για επιδημίες, πανδημίες ή βιολογικές επίθεσεις."
