Η πρώτη μελέτη για τη διερεύνηση της επίδρασης αυτού του «φόρου ζάχαρης» στην κατανάλωση σε ατομικό επίπεδο μόλις δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση Journal of Epidemiology and Community Health. Το κύριο συμπέρασμα είναι ότι οι ενήλικες μείωσαν την ημερήσια πρόσληψη πρόσθετης ζάχαρης κατά περίπου δυόμισι κουταλάκια του γλυκού.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από την ετήσια Εθνική Έρευνα Διατροφής και Διατροφής, η μελέτη συνόψισε την ποσότητα της «ελεύθερης ζάχαρης» στη διατροφή των ανθρώπων μεταξύ 2008 και 2019 (σ.σ.: ως ελεύθερη ζάχαρη ορίζεται η προστιθέμενη ζάχαρη που περιέχεται στο μέλι, το σιρόπι και τους χυμούς φρούτων). Τα δεδομένα περιλάμβαναν διατροφικές πληροφορίες από σχεδόν 8.000 ενήλικες, οι οποίοι ανέφεραν όλα τα τρόφιμα που κατανάλωναν επί τέσσερις ημέρες χρησιμοποιώντας ημερολόγια τροφίμων.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι ένα χρόνο μετά τη θέσπιση του φόρου στη ζάχαρη, οι ενήλικες μείωσαν την ημερήσια πρόσληψη ελεύθερης ζάχαρης κατά περίπου 10,9 γραμμάρια και η μείωση των αναψυκτικών αντιστοιχούσε σε ποσοστό άνω του μισού αυτής της μείωσης. Αυτό μεταφράζεται σε ημερήσια μείωση περίπου 40 θερμίδων, η οποία, αν διατηρηθεί, και με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν άλλες αλλαγές, θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλεια βάρους 1,5 κιλού σε διάστημα ενός έτους.
Ενώ αυτό ακούγεται εντυπωσιακό, είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι η μελέτη βασίστηκε σε αυτοαναφερόμενες μετρήσεις της διαιτητικής πρόσληψης και των ζαχαρούχων ποτών. Είναι γνωστό ότι οι άνθρωποι συχνά υποδηλώνουν την πρόσληψη τροφής, ιδίως τροφών που θεωρούνται ανθυγιεινές, όπως αυτές που έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη.
Η μελέτη προσπάθησε να λάβει υπόψη της αυτό το γεγονός εξετάζοντας επίσης τις αλλαγές στη διαιτητική πρόσληψη πρωτεϊνών κατά την ίδια περίοδο. Αυτό έγινε επειδή η πρόσληψη πρωτεϊνών δεν θα έπρεπε να επηρεαστεί από την εισφορά, αλλά θα μπορούσε να επηρεαστεί από άλλους παράγοντες που επηρεάζουν τις αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, όπως οι αυξήσεις των τιμών των τροφίμων.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, αν και η κατανάλωση ζάχαρης μειώθηκε, η πρόσληψη πρωτεϊνών παρέμεινε σχετικά σταθερή κατά την περίοδο αυτή.
Μοτίβο αλλαγής
Για να ελέγξουν αν οι μειώσεις στην πρόσληψη ζάχαρης οφείλονταν στην επιβολή του φόρου ή όχι, οι ερευνητές εξέτασαν μια σειρά από σενάρια. Πρώτον, εξετάστηκαν οι μεταβολές στη συνολική πρόσληψη ζάχαρης για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα αποτελέσματα έδειξαν μια πτωτική τάση στην κατανάλωση ζάχαρης που ξεκινούσε πριν από την εισαγωγή του φόρου, αλλά μια πιο απότομη πτώση από την αναμενόμενη που συνέπεσε με την εισαγωγή του φόρου.
Επομένως, άλλοι παράγοντες συμβάλλουν στην ήδη μειωμένη πρόσληψη ζάχαρης κατά την περίοδο πριν από την επιβολή του φόρου. Αλλά είναι αδύνατο να αποδοθεί πλήρως η ταχύτερη μείωση στο νέο φόρο.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τις αλλαγές στην περιεκτικότητα σε ζάχαρη ολόκληρης της διατροφής (συμπεριλαμβανομένων όλων των τροφίμων και των ποτών), καθώς και εκείνες που προέρχονται μόνο από τα αναψυκτικά.
Η ανάλυση έδειξε ότι μόνο το ήμισυ περίπου της συνολικής μείωσης της πρόσληψης ελεύθερης ζάχαρης στους ενήλικες αποδόθηκε στην περιεκτικότητα των αναψυκτικών. Το υπόλοιπο προήλθε από τη μείωση της ζάχαρης σε άλλα τρόφιμα. Έτσι, η αναφερόμενη μείωση της πρόσληψης ζάχαρης κατά δυόμισι κουταλάκια του γλυκού δεν μπορεί να αποδοθεί πλήρως απευθείας στον φόρο ζάχαρης.
Μια εξήγηση είναι ότι άλλες κοινωνικές επιρροές, όπως η αυξημένη ευαισθητοποίηση σχετικά με τους κινδύνους για την υγεία ή η μεταβολή των κοινωνικών προτύπων και των προτιμήσεων, συμβάλλουν στη μείωση της ημερήσιας πρόσληψης ζάχαρης στη διατροφή των ανθρώπων με την πάροδο του χρόνου.
Αυτές οι επιρροές μπορεί επίσης να αλλάζουν τις πρακτικές της βιομηχανίας των αναψυκτικών, ανεξάρτητα από τον φόρο ζάχαρης. Εναλλακτικά, η επιβολή του φόρου στη ζάχαρη μπορεί να ευθύνεται έμμεσα για την αλλαγή των κοινωνικών προτύπων.
Ευρύτερο πλαίσιο δεδομένων
Για να γίνουν κατανοητά αυτά τα ευρήματα, είναι χρήσιμο να εξεταστούν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Περίπου 50 χώρες ανά τον κόσμο έχουν εισάγει κάποια μορφή φόρου στα αναψυκτικά. Σε όλες αυτές τις χώρες υπάρχουν σταθερά πρότυπα που δείχνουν ότι η φορολόγηση οδηγεί στην αγορά λιγότερων αναψυκτικών και ότι οι παρασκευαστλες αναψυκτικών αναδιαμορφώνουν τα προϊόντα τους προκειμένου να μειώσουν την περιεκτικότητά τους σε ζάχαρη, αποφεύγοντας έτσι την επιβολή του φόρου.
Αυτή η τελευταία μελέτη δείχνει επίσης ότι η μείωση της περιεκτικότητας των αναψυκτικών σε ζάχαρη δεν οδηγεί τους ανθρώπους σε υποκατάσταση με υψηλότερη πρόσληψη ζάχαρης σε άλλες πτυχές της διατροφής τους.
Ο φόρος στη ζάχαρη έχει πιθανώς συμβάλει άμεσα -και ενδεχομένως έμμεσα- στη μείωση της διαιτητικής πρόσληψης ζάχαρης, ωστόσο η ακρίβεια της εκτιμώμενης επίδρασης είναι αβέβαιη. Πρέπει επίσης να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο η πολιτική αλληλεπιδρά με άλλες παρεμβάσεις δημόσιας υγείας και κοινωνικές επιρροές.
Δεν γνωρίζουμε ακόμη αν η μείωση της κατανάλωσης ελεύθερης ζάχαρης διατηρείται πέραν του πρώτου έτους ή αν έχει επίδραση σε χρόνιες ασθένειες, όπως ο διαβήτης τύπου 2 και η παχυσαρκία. Η μελέτη δεν μπόρεσε επίσης να εξετάσει τις επιπτώσεις του φόρου στις διάφορες κοινωνικοοικονομικές ομάδες ή στα φύλα - οπότε η επίδρασή του στις ανισότητες στην υγεία πρέπει να διερευνηθεί περαιτέρω.
Πηγή: TheConversation.com
