Δεν είναι μόνο οι συναυλίες, τα εργοτάξια ή οι κινητήρες υψηλής έντασης που απειλούν την ακοή μας. Από τα ακουστικά και τις οικιακές εργασίες μέχρι την οδήγηση με ανοιχτό παράθυρο, πολλές καθημερινές συνήθειες μπορούν να προκαλέσουν σταδιακή και μη αναστρέψιμη βλάβη, προειδοποιούν ειδικοί στις ΗΠΑ.

«Όταν χαθεί η ακοή, δεν επανέρχεται», τονίζει η ακοολόγος και ειδική στην απώλεια ακοής Valerie Pavlovich Ruff από την Cleveland Clinic. «Σε αντίθεση με τους μυς, που μπορούν να δυναμώσουν ξανά με άσκηση, η ακοή δεν μπορεί να "γυμναστεί".»

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ολοένα περισσότερα περιστατικά απώλειας ακοής σε νεότερες ηλικίες, ακόμη και σε παιδιά κάτω των 10 ετών.

«Όταν είμαστε νέοι, συνήθως δεν προστατεύουμε τα αυτιά μας όσο θα έπρεπε», αναφέρει η ακοολόγος Jamie Bogle από τη Mayo Clinic. «Όμως η βλάβη είναι αθροιστική. Αυτά που κάναμε στα 20 ή στα 30 μας μπορεί να εμφανιστούν πολλά χρόνια αργότερα.»

Γιατί η απώλεια ακοής είναι μόνιμη

Στο εσωτερικό του αυτιού βρίσκεται ο κοχλίας, όπου χιλιάδες μικροσκοπικά τριχοειδή κύτταρα μετατρέπουν τα ηχητικά κύματα σε ηλεκτρικά σήματα που μεταφέρονται στον εγκέφαλο.

Η παρατεταμένη έκθεση σε δυνατούς ήχους λυγίζει ή καταστρέφει αυτές τις ευαίσθητες δομές.

«Ο άνθρωπος γεννιέται με όλα τα τριχοειδή κύτταρα που θα έχει σε όλη του τη ζωή», εξηγεί η Pavlovich Ruff. «Μόλις χαθούν, η απώλεια είναι μόνιμη και δεν μπορεί να αποκατασταθεί.»

Αν και ερευνητές αναπτύσσουν γονιδιακές θεραπείες με στόχο την αναγέννηση αυτών των κυττάρων, προς το παρόν η πρόληψη παραμένει η καλύτερη άμυνα.

Συναυλίες και ακουστικά: Οι πιο συχνοί κίνδυνοι

Η δυνατή μουσική αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου.

«Η ζωντανή μουσική είναι σχεδόν πάντα πολύ δυνατή», σημειώνει η Pavlovich Ruff. «Στις εντάσεις που παίζεται συνήθως, το εσωτερικό αυτί αρχίζει να επιβαρύνεται έπειτα από μόλις 10 έως 15 λεπτά έκθεσης.»

Για όσους παρακολουθούν συναυλίες ή αθλητικές διοργανώσεις, οι ειδικοί προτείνουν ωτοασπίδες υψηλής προστασίας, οι οποίες μειώνουν την ένταση του ήχου χωρίς να αλλοιώνουν την ποιότητά του.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η ολοένα συχνότερη χρήση ακουστικών από παιδιά και εφήβους.

Η Pavlovich Ruff αναφέρει χαρακτηριστικά την περίπτωση ενός εξάχρονου παιδιού, στο οποίο διαπιστώθηκαν ενδείξεις βλάβης στην ακοή εξαιτίας της συνεχούς χρήσης φορητού υπολογιστή με την ένταση στο μέγιστο.

«Αν φοράτε ακουστικά και μπορείτε να συνομιλήσετε φυσιολογικά με κάποιον που βρίσκεται δίπλα σας, τότε η ένταση είναι πιθανότατα ασφαλής. Αν χρειάζεται να σας φωνάξει ή δεν τον ακούτε καθόλου, τότε η ένταση είναι υπερβολική», συμβουλεύει.

Οι δουλειές του σπιτιού μπορεί να είναι πιο θορυβώδεις απ' όσο νομίζετε

Χλοοκοπτικά, φυσητήρες φύλλων, χορτοκοπτικά, ηλεκτρικά πριόνια και άλλα εργαλεία κήπου ή επισκευών παράγουν επίπεδα θορύβου που μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στην ακοή.

«Οι ωτοασπίδες - ακουστικά προσφέρουν μεγαλύτερη προστασία και είναι πιο δύσκολο να χρησιμοποιηθούν λανθασμένα», επισημαίνει η Jamie Bogle.

Οι δύο ειδικοί συνιστούν τη χρήση προστατευτικών ακοής σε κάθε εργασία με έντονο θόρυβο, ενώ εάν κάποιος επιθυμεί να ακούει μουσική ή podcast, προτείνουν ακουστικά με ενεργή ακύρωση θορύβου.

Ακόμη και το ανοιχτό παράθυρο στο αυτοκίνητο μπορεί να βλάψει την ακοή

Μια συνήθεια που λίγοι θεωρούν επικίνδυνη είναι η οδήγηση στον αυτοκινητόδρομο με κατεβασμένο το παράθυρο.

«Βλέπουμε συχνά μονόπλευρη απώλεια ακοής σε ανθρώπους που οδηγούν συστηματικά με ανοιχτό παράθυρο», αναφέρει η Pavlovich Ruff.

Όπως εξηγεί, ο θόρυβος του αέρα είναι πολύ μεγαλύτερος απ' όσο αντιλαμβανόμαστε, ενώ οι περισσότεροι αυξάνουν ασυναίσθητα και την ένταση του ραδιοφώνου για να καλύψουν τον εξωτερικό θόρυβο.

«Είναι ένας διπλός επιβαρυντικός παράγοντας», τονίζει.

Προσοχή και στην υπερβολική χρήση ωτοασπίδων

Παρά το γεγονός ότι οι ωτοασπίδες προστατεύουν από τον θόρυβο, η συνεχής χρήση τους δεν είναι πάντα ωφέλιμη.

Η εισαγωγή αντικειμένων στον ακουστικό πόρο μπορεί να σπρώξει το κερί βαθύτερα στο αυτί, προκαλώντας απόφραξη, αίσθημα πίεσης ή ακόμη και λοιμώξεις.

Οι ειδικοί συνιστούν να αποφεύγεται η χρήση μπατονέτας, ενώ σε περίπτωση συσσώρευσης κυψελίδας είναι προτιμότερο να γίνεται καθαρισμός από γιατρό ή ακοολόγο.

Πότε χρειάζεται έλεγχος της ακοής

Οι ειδικοί συμβουλεύουν να μην περιμένει κάποιος μέχρι την τρίτη ηλικία για να εξετάσει την ακοή του.

«Θα συνιστούσα έλεγχο με το πρώτο σημάδι δυσκολίας», λέει η Pavlovich Ruff. «Πολλές φορές η απώλεια ακοής λόγω θορύβου προηγείται από εμβοές, δηλαδή το γνωστό βούισμα στα αυτιά. Αν μετά από έκθεση σε δυνατό θόρυβο τα αυτιά σας κουδουνίζουν, είναι καλό να προγραμματίσετε έναν έλεγχο της ακοής.»

Πηγή: BBC Health