Σχεδόν 2 στους 5 ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υψηλή χοληστερόλη, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων. Η πρώτη σύσταση των γιατρών είναι σχεδόν πάντα η αλλαγή στον τρόπο ζωής, με βελτίωση της διατροφής και πρόσθεση άσκησης.
Είναι οι δυο σημαντικοί παράγοντες που μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων σε συνδυασμό με διακοπή του καπνίσματος για τους καπνιστές ασθενείς και την προσπάθεια διατήρησης ενός φυσιολογικού βάρους.

Παρά το γεγονός ότι οι παραπάνω παράμετροι είναι σημαντικοί ωστόσο φαίνεται ότι δεν έχουν τα ίδια αποτελέσματα σε όλους τους ασθενείς.

Οι κρυφές αιτίες της υψηλής χοληστερόλης

Οι επιστήμονες έχουν καταφέρει να αποκωδικοποιήσουν μια σειρά αιτιών που αυξάνουν τις τιμές της χοληστερόλης ακόμα και αν ακολουθούμε υγιεινές συνήθειες διαβίωσης.

1. Γενετικό υπόβαθρο

«Εάν ακολουθείτε έναν σχετικά υγιεινό τρόπο ζωής και τα επίπεδα χοληστερόλης σας είναι υψηλά - LDL μεγαλύτερη από 160 - πιθανότατα έχετε κάποιο γενετικό λόγο που οδηγεί σε υψηλή χοληστερόλη», λέει ο Raj Khandwalla, MD, καρδιολόγος και διευθυντής ψηφιακής θεραπείας στο Smidt Heart Institute στο Cedars-S Angeles. Η οικογενής υπερχοληστερολαιμία (FH) είναι μια κληρονομική πάθηση που οδηγεί στη συσσώρευση χοληστερόλης στην κυκλοφορία του αίματος, σύμφωνα με το FH Foundation.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η συνταγογράφηση στατίνων είναι συνήθως μονόδρομος. «Οι στατίνες βοηθούν στη μείωση της LDL χοληστερόλης, με αντίστοιχη μείωση του κινδύνου για εγκεφαλικό ή καρδιακή προσβολή», λέει ο Δρ Khandwalla. Σε άτομα με FH, η θεραπεία με στατίνες μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο θανάτου από καρδιακή νόσο κατά 76%, σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Current Atherosclerosis Reports.

2. Οι λάθος δίαιτες

Όπως διευκρινίζει ο Δρ Khandwalla, ασθενείς με υψηλή χοληστερόλη θα πρέπει να αποφεύγουν τη δίαιτα κέτο, μια διατροφή που περιέχει τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και λίγους υδατάνθρακες και η οποία είναι εξαιρετικά δημοφιλής σε άτομα που επιδιώκουν να μειώσουν το σωματικό τους βάρος.
«Οι πιο αποτελεσματικές δίαιτες για τη μείωση της χοληστερόλης είναι όσες βασίζονται σε κατά βάση φυτοφαγική διατροφή», λέει ο Khandwalla.
Μια μετα-ανάλυση 30 προηγούμενων μελετών που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2023 στο European Heart Journal διαπίστωσε ότι οι βίγκαν ή οι χορτοφαγικές δίαιτες μπορούν να μειώσουν την «κακή» χοληστερόλη κατά 20% - δίνουν δηλαδή το ένα τρίτο της επίδρασης που έχει η λήψη ενός φαρμάκου για τη μείωση της χοληστερόλης όπως μια στατίνη.
Αν ωστόσο δεν θέλετε να αποκλείσετε το κρέας από τη διατροφή σας, επιμείνετε σε άπαχες πρωτεΐνες, όπως κοτόπουλο, γαλοπούλα και ψάρι.

3. Τα κρυμμένα λιπαρά

Μια διατροφή που θα ωφελήσει την υγεία της καρδιάς πρέπει να περιέχει μικρό ποσοστό κορεσμένων και τρανς λιπαρών τα οποία αυξάνουν την LDL χοληστερίνη.
Καταναλώστε λιγότερο κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας (όπως λουκάνικο), βούτυρο και γαλακτοκομικά με πλήρη λιπαρά. Συμπεριλάβετε στη διατροφή σας τροφές με «καλά» λιπαρά όπως φυτικά έλαια, ξηρούς καρπούς, σπόρους και ψάρια, προτείνει το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ.

4. Δεν αρκεί μόνο η διατροφή

Η υγιεινή διατροφή είναι απαραίτητη, αλλά μπορεί να μην είναι αρκετή, ειδικά εάν έχετε γενετική προδιάθεση για υψηλή χοληστερόλη ή εάν έχετε διαγνωστεί με οικογενή υπερχοληστερολαιμία.
«Με διατροφικές αλλαγές μπορείτε να περιμένετε περίπου 5-10% μείωση στη χοληστερόλη σας, αλλά τα αποτελέσματα αυτά είναι μεταβλητά», λέει ο Δρ Khandwalla. Η άσκηση - και πιθανώς η φαρμακευτική αγωγή - είναι επίσης σημαντικοί παράγοντες.

5. Λανθασμένο μαγείρεμα

Όταν γευματίζετε έξω, δεν ελέγχετε πλήρως τη διατροφή σας, εξηγούν οι ειδικοί. Ακόμα κι αν προσπαθείτε να κάνετε υγιεινές επιλογές, δεν ξέρετε πώς μαγειρεύεται το φαγητό σας ή ποια συστατικά χρησιμοποιούνται. Επιπλέον, ο έλεγχος των μερίδων μπορεί να είναι πιο δύσκολος. Ο ευκολότερος τρόπος για να βεβαιωθείτε ότι ακολουθείτε μια υγιεινή διατροφή για την καρδιά είναι να ετοιμάζετε μόνοι σας φαγητό, με την έξοδο σε σετιατόριο να είναι μια περιστασιακή απόλαυση.

6. Ακατάλληλο είδος άσκησης

Αν και οποιαδήποτε σωματική δραστηριότητα είναι ωφέλιμη για την υγεία, η αερόβια ή η καρδιαγγειακή άσκηση είναι αυτές που έχει αποδειχθεί ότι βοηθούν στη μείωση της LDL και στην αύξηση της HDL χοληστερίνης, σύμφωνα με το Αμερικανικό Κολλέγιο Αθλητιατρικής. Στραφείτε προς το περπάτημα, το ποδήλατο, το κολύμπι, το χορό ή άλλες δραστηριότητες καρδιαγγειακής άσκησης που μπορείτε να κάνετε σε μέτρια ένταση. Μπορείτε επίσης να δοκιμάσετε διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης.

7. Φάρμακα που αυξάνουν τη χοληστερόλη

Ορισμένα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία άλλων καταστάσεων - συμπεριλαμβανομένων των στεροειδών, των ρετινοειδών και της προγεστίνης - μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα χοληστερόλης, λέει ο Δρ Khandwalla. Βεβαιωθείτε ότι όλοι οι γιατροί οι οποίοι σας παρακολουθούν γνωρίζουν την πλήρη φαρμακευτική αγωγή που μπορεί να λαμβάνετε. Συνήθως υπάρχουν εναλλακτικές θεραπευτικές λύσεις που δεν θα επηρεάσουν τα επίπεδα χοληστερόλης σας.

8. Κατανάλωση αλκοόλ

Αν και μπορεί να μην χρειαστεί να απέχετε πλήρως από τα αλκοολούχα ποτά, η κατανάλωση τους πρέπει να γίνετε με μέτρο.
Το πολύ αλκοόλ μπορεί να αυξήσει τη χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια καθώς και να συμβάλει στην αύξηση βάρους. Οι καρδιολόγοι συνιστούν στους άνδρες να μην καταναλώνουν περισσότερα από δύο ποτά την ημέρα και στις γυναίκες όχι περισσότερα από ένα.

9. Αμέλεια στην φαρμακευτική αγωγή

Οι στατίνες για να είναι αποτελεσματικές, πρέπει να λαμβάνονται ακριβώς όπως έχουν συνταγογραφηθεί, τονίζουν οι ειδικοί. Εάν σας έχουν χορηγηθεί από τον γιατρό σας, βεβαιωθείτε ότι γνωρίζετε πότε να τις παίρνετε και σε ποια δόση.

10. Μη επιτυχής φαρμακευτική παρέμβαση

«Υπάρχει ένα υποσύνολο ασθενών στους οποίους δεν είναι ανεκτά φάρμακα με στατίνες» σύμφωνα με τον Δρ Khandwalla.
Σε άτομα που πάσχουν ήδη από καρδιακή νόσο ή έχουν υποστεί εγκεφαλικό, μπορεί να προστεθεί ένα φάρμακο που ονομάζεται εζετιμίμπη. Οι φιμπράτες, οι ρητίνες και η νιασίνη είναι επίσης επιλογές για όσους δεν μπορούν να λάβουν στατίνες, σύμφωνα με την Harvard Health Publishing. Υπάρχει ακόμα μια κατηγορία φαρμάκων που μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για να βοηθήσει στη μείωση της LDL που ονομάζονται αναστολείς PCSK9, αλλά γενικά συνιστώνται μόνο σε ασθενείς με πολύ υψηλό κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή εγκεφαλικού.

11. Τα αποτελέσματα δεν είναι άμεσα

Εάν μόλις πρόσφατα κάνατε αλλαγές στον τρόπο ζωής ή ξεκινήσατε να παίρνετε φάρμακα, μπορεί να είναι πολύ νωρίς για να δείτε αποτελέσματα, τονίζουν οι γιατροί. Συνεχίστε να εργάζεστε με το γιατρό σας και ακολουθήστε το σχέδιο θεραπείας σας προκειμένου να δείτε τα πρώτα αποτελέσματα.

12. Μην βασίζεστε μόνο στη φαρμακευτική αγωγή

Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American Heart Association διαπίστωσε ότι τα άτομα με υψηλή χοληστερόλη είχαν την τάση να παίρνουν βάρος και να ασκούνται λιγότερο όταν τους συνταγογραφήθηκαν στατίνες. Αν και τα φάρμακα για τη μείωση της χοληστερόλης είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά, δεν αποτελούν τον αποκλειστικό τρόπο διαχείρισης της.

Πηγή: Everydayhealth.com