Η επιστήμη υποστηρίζει αυτή την κοινή παρατήρηση, αποδεικνύοντας μέσω σχετικών ερευνών ότι παιδιά όλων των ηλικιών, από πρόωρα βρέφη έως παιδιά δημοτικού, κοιμούνται καλύτερα αφού ακούσουν χαλαρωτικές μελωδίες.
Ευτυχώς, σύμφωνα με τους ερευνητές, τελικά τα παιδιά δεν είναι τα μόνα που μπορούν να επωφεληθούν από τη δύναμη της μουσικής. Μελέτες κατέληξαν ότι άτομα όλων των ηλικιών αναφέρουν καλύτερη ποιότητα ύπνου αν πριν την κατάκλιση έχει προηγηθεί η απόλαυση μιας χαλαρωτικής μελωδίας.
Βελτίωση από την πρώτη κιόλας νύχτα
Σε μια από τις σχετικές έρευνες, ενήλικες που άκουσαν 45 λεπτά μουσικής πριν ξαπλώσουν ανέφεραν ότι η ποιότητα του ύπνου τους βελτιώθηκε από την πρώτη κιόλας νύχτα δοκιμής.
Ακόμα πιο ενθαρρυντικό είναι ότι αυτό το όφελος φαίνεται να έχει σωρευτικό αποτέλεσμα, με τους συμμετέχοντες στη μελέτη να αναφέρουν κλιμακούμενα καλύτερο ύπνο όσο πιο συχνά ενσωμάτωναν τη μουσική στη νυχτερινή τους ρουτίνα.
Η μουσική μπορεί επίσης να μειώσει τον χρόνο που χρειάζεται κάποιος για να αποκοιμηθεί. Σε μια διαφορετική μελέτη σε γυναίκες με συμπτώματα αϋπνίας, οι συμμετέχουσες για δέκα συνεχόμενα βράδια άκουγαν μουσικά κομμάτια δικής τους επιλογής ακριβώς πριν πέσουν για ύπνο. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά αφού με τη βοήθεια της μουσικής χρειάζονταν από 6 έως 13 λεπτά πριν παραδοθούν στην αγκαλιά του Μορφέα όταν αυτός ο χρόνος πριν κυμαινόταν από 27 έως 69 λεπτά.
Η ακρόαση μουσικής πριν από τον ύπνο μπορεί να βελτιώσει και την αποτελεσματικότητα του ύπνου, πράγμα που ισοδυναμεί με μεγαλύτερη ξεκούραση και λιγότερες αφυπνίσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Γιατί η μουσική επηρεάζει τον ύπνο;
Η ικανότητα να ακούμε μουσική βασίζεται στην δυνατότητα του εγκεφάλου μας να μετατρέπει τα ηχητικά κύματα που εισέρχονται στο αυτί σε ηλεκτρικά σήματα. Καθώς ο εγκέφαλος ερμηνεύει αυτούς τους ήχους, ενεργοποιείται μια σειρά από σωματικές αντιδράσεις. Πολλές από αυτές μπορούν είτε να προάγουν άμεσα τον ύπνο, είτε να μειώσουν τυχόν προβλήματα που τον επηρεάζουν αρνητικά.
Αρκετές μελέτες υποδηλώνουν ότι η μουσική καταφέρνει να βελτιώσει τον ύπνο λόγω των επιδράσεών της στη ρύθμιση των ορμονών, συμπεριλαμβανομένης της κορτιζόλης, γνωστής και ως ορμόνης του στρες.
Το άγχος και τα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης μπορούν να αυξήσουν την εγρήγορση του οργανισμού και να οδηγήσουν σε κακής ποιότητας ύπνο. Η ακρόαση μουσικής μειώνει τα επίπεδα της ορμόνης κι αυτό ενδεχομένως εξηγεί γιατί μας βοηθά να χαλαρώσουμε.
Απελευθέρωση ντοπαμίνης
Επιπλέον, η μουσική πυροδοτεί την απελευθέρωση ντοπαμίνης, μιας άλλης ορμόνης που απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια ευχάριστων δραστηριοτήτων όπως το φαγητό, η άσκηση και το σεξ. Η έκκριση της ενισχύει τα θετικά συναισθήματα ακόμα και κατά την διάρκεια του ύπνου.
Οι ειδικοί κατέγραψαν επίσης επιδράσεις στο αυτόνομο νευρικό σύστημα, το κέντρο των αυτόματων ή ασυνείδητων διεργασιών του σώματος, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της καρδιακής λειτουργίας, των πνευμόνων και του πεπτικού συστήματος.
Η μουσική βελτιώνει τον ύπνο καταπραΰνοντας τμήματα του αυτόνομου νευρικού συστήματος, οδηγώντας έτσι σε πιο αργή αναπνοή, χαμηλότερο καρδιακό ρυθμό και μείωση της αρτηριακής πίεσης.
Υπάρχει κατάλληλο είδος μουσικής;
Οι επιστημονικές μελέτες που διερευνούν αυτόν τον τομέα συνήθως χρησιμοποιούν είτε μια αυτοεπιλεγμένη από τον χρήστη λίστα αναπαραγωγής, είτε μια που έχει σχεδιαστεί ειδικά ως πιο χαλαρωτική.
Ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες όμως για το πώς η μουσική επηρεάζει το σώμα ενός ατόμου είναι τελικά οι προσωπικές τού μουσικές προτιμήσεις, κατέληξαν οι ειδικοί.
Κατά τον σχεδιασμό μιας τέτοιας λίστας, ένας παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι το τέμπο.
Το τέμπο, ή η ταχύτητα, με την οποία αναπαράγεται η μουσική, συχνά μετριέται με τον αριθμό των παλμών ανά λεπτό (BPM). Οι περισσότερες μελέτες επιλέγουν μουσική που κυμαίνεται από 60-80 BPM.
Κι αυτό επειδή καθώς οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί σε κατάσταση ηρεμίας βρίσκονται στο εύρος των 60 έως 100 BPM, εκτιμάται ότι το σώμα μας συγχρονίζεται καλύτερα με πιο αργά μουσικά κομμάτια.
Πώς εντάσσουμε τη μουσική στη ρουτίνα του ύπνου μας
- Κάντε την συνήθεια: Δημιουργήστε μια βραδινή ρουτίνα που θα δώσει στο σώμα τον απαραίτητο χρόνο για να χαλαρώσει, ενσωματώνοντας τη μουσική ως ένα μέσο επίτευξης αυτής της ηρεμίας.
- Εντοπίστε ευχάριστα για εσάς μουσικά κομμάτια: Δοκιμάστε να δημιουργήσετε μια λίστα με τραγούδια που σας αρέσουν. Μη διστάσετε να πειραματιστείτε και να δείτε τι λειτουργεί καλύτερα για εσάς.
- Αποφύγετε τραγούδια που προκαλούν έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις: Όλοι έχουμε κάποια συγκεκριμένα τραγούδια που μας προκαλούν έντονα συναισθήματα. Αυτά, λένε οι ερευνητές, δεν είναι τα κατάλληλα για να μας βάλουν για ύπνο, γι' αυτό ιδανικά είναι καλύτερα να στρεφόμαστε σε πιο ουδέτερη μουσική.
- Να είστε προσεκτικοί με τα ακουστικά: Η κακή χρήση ακουστικών μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον ακουστικό πόρο εάν η ένταση είναι πολύ υψηλή. Ο ύπνος με ακουστικά μπορεί επίσης να οδηγήσει σε συσσώρευση κεριού αυξάνοντας τον κίνδυνο μολύνσεων στα αυτιά.
- Δοκιμάστε να τοποθετήσετε ένα μικρό ηχείο κάπου κοντά στο κρεβάτι σας και βρείτε μια ικανοποιητική ένταση που επιτρέπει στη μουσική να ακούγεται με ευκρίνεια χωρίς να ενοχλεί.
Πηγή: Sleepfoundation.org
