Οι περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν ότι πρέπει να πίνουν αρκετό νερό μέσα στη μέρα, ωστόσο μια η νέα έρευνα αποκαλύπτει μια απροσδόκητη συνέπεια της ανεπαρκούς ενυδάτωσης: μπορεί να κάνει το καθημερινό άγχος πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί και μάλιστα σε σημαντικό.
Συγκεκριμένα, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Applied Physiology, έδειξε ότι άτομα που κατανάλωναν λιγότερο από 1,5 λίτρο νερού την ημέρα παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης – της βασικής ορμόνης του στρες – όταν βρέθηκαν αντιμέτωπα με στρεσογόνες καταστάσεις. Το εύρημα υποδηλώνει ότι η χρόνια ήπια αφυδάτωση μπορεί να ενισχύει τις αντιδράσεις στο στρες με τρόπους που μόλις αρχίζουν και γίνονται πιο κατανοητοί.
Πως έγινε η έρευνα
Στην έρευνα συμμετείχαν υγιείς νέοι ενήλικες, οι οποίοι χωρίστηκαν σε δύο ομάδες ανάλογα με την καθημερινή πρόσληψη υγρών. Η πρώτη έπινε λιγότερο από 1,5 λίτρο νερό την ημέρα, ενώ η δεύτερη ξεπερνούσε τις συνιστώμενες ποσότητες – περίπου δύο λίτρα για τις γυναίκες και 2,5 για τους άνδρες. Μετά από μία εβδομάδα, οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εργαστηριακό τεστ στρες που περιλάμβανε δημόσια ομιλία και νοητική αριθμητική.
Και οι δύο ομάδες ένιωσαν το ίδιο νευρικές και είχαν παρόμοια αύξηση στον καρδιακό ρυθμό. Ωστόσο, η ομάδα με χαμηλή πρόσληψη υγρών εμφάνισε πολύ πιο έντονη κορτιζολική αντίδραση – μια αντίδραση που, αν επαναλαμβάνεται καθημερινά για μήνες ή χρόνια, θα μπορούσε να αποδειχθεί επιβαρυντική. Η χρόνια αύξηση της κορτιζόλης έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιακών νοσημάτων, νεφρικών προβλημάτων και διαβήτη.
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι αφυδατωμένοι συμμετέχοντες δεν δήλωσαν πως διψούσαν περισσότερο από τους καλά ενυδατωμένους. Ωστόσο, οι βιοδείκτες τους έδειξαν το αντίθετο: πιο σκούρα και πιο συμπυκνωμένα ούρα αποκάλυψαν την αφυδάτωση, καταδεικνύοντας ότι η δίψα δεν αποτελεί πάντα αξιόπιστο δείκτη των αναγκών του οργανισμού σε υγρά.
Ο μηχανισμός και η σύνδεσή του με το οργανικό σύστημα
Ο μηχανισμός που ενισχύει αυτή την αντίδραση σχετίζεται με το περίπλοκο σύστημα ρύθμισης του νερού στο σώμα. Όταν εντοπίζεται αφυδάτωση, ο εγκέφαλος εκκρίνει βαζοπρεσσίνη, μια ορμόνη που «προστατεύει» τα υγρά του οργανισμού, λέγοντας στα νεφρά να τα συγκρατήσουν. Ωστόσο, η βαζοπρεσσίνη επηρεάζει επίσης το σύστημα αντίδρασης στο στρες, ενισχύοντας ενδεχομένως την απελευθέρωση κορτιζόλης σε δύσκολες στιγμές.
Αυτό δημιουργεί ένα «διπλό φορτίο»: ενώ το σώμα διατηρεί το νερό, ταυτόχρονα γίνεται πιο ευάλωτο στο άγχος. Για όσους αντιμετωπίζουν καθημερινές πιέσεις – προθεσμίες στη δουλειά, οικογενειακές ευθύνες, οικονομικές ανησυχίες – αυτή η αυξημένη αντιδραστικότητα μπορεί να συσσωρεύεται σε σοβαρούς κινδύνους για την υγεία με την πάροδο του χρόνου.
Τα ευρήματα αυτά προσθέτουν την ενυδάτωση στη λίστα των παραγόντων τρόπου ζωής που επηρεάζουν θετικά ή αρνητικά την ανθεκτικότητα στο στρες. Ύπνος, άσκηση, διατροφή και κοινωνικές σχέσεις παίζουν ήδη σημαντικό ρόλο. Το νερό πλέον αναδεικνύεται ως ένας υποτιμημένος σύμμαχος στη διαχείριση του άγχους.
Οι συνέπειες δεν αφορούν μόνο την ατομική υγεία. Σε κοινωνίες όπου το χρόνιο στρες αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ως κρίση δημόσιας υγείας, η επαρκής ενυδάτωση προβάλλει ως μια προσιτή και απλή παρέμβαση. Σε αντίθεση με πολλές στρατηγικές διαχείρισης του στρες που απαιτούν χρόνο ή πόρους, το να πίνουμε αρκετό νερό είναι απλό και διαθέσιμο σε όλους.
Δεν είναι «θεραπεία»
Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι το νερό δεν αποτελεί «θεραπεία» για το στρες. Η μελέτη αφορούσε υγιείς νέους ενήλικες σε ελεγχόμενες συνθήκες, οι οποίες δεν αντικατοπτρίζουν πλήρως τα σύνθετα ψυχολογικά και κοινωνικά στρεσογόνα της καθημερινότητας. Απαιτούνται μακροχρόνιες έρευνες για να επιβεβαιωθεί αν η σωστή ενυδάτωση μειώνει πράγματι τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το στρες σε βάθος χρόνου.
Οι ανάγκες σε νερό διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το σωματικό βάρος, τη φυσική δραστηριότητα και το κλίμα. Εκτός από το νερό, και το τσάι, ο καφές, το γάλα ή τροφές πλούσιες σε υγρά συμβάλλουν στην καθημερινή πρόσληψη. Το σημαντικό είναι η συνέπεια, όχι η τελειότητα.
Το χρώμα των ούρων
Ένας απλός τρόπος αυτοαξιολόγησης είναι το χρώμα των ούρων: ανοιχτό κίτρινο σημαίνει καλή ενυδάτωση, ενώ οι πιο σκούρες αποχρώσεις δείχνουν ανάγκη για περισσότερα υγρά.
Η καλή υγεία προκύπτει από τις μικρές καθημερινές επιλογές και όχι μόνο από θεαματικές παρεμβάσεις. Η σωστή ενυδάτωση δεν θα εξαλείψει τις πιέσεις της ζωής, αλλά μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να τις αντιμετωπίζει καλύτερα. Σε έναν κόσμο όπου το άγχος μοιάζει αναπόφευκτο, αυτό το φυσιολογικό πλεονέκτημα ίσως αποδειχθεί πολύτιμο.
Το νερό παραμένει ζωτικής σημασίας για τη ζωή σε επίπεδα που ξεπερνούν την απλή επιβίωση. Η έρευνα δείχνει ότι μπορεί να είναι εξίσου ζωτικό και για τη διαχείριση των ψυχολογικών απαιτήσεων της σύγχρονης καθημερινότητας, αποτελώντας ένα απλό αλλά ισχυρό εργαλείο για σωματική και ψυχική ανθεκτικότητα.
Πηγή: TheConversation.com
