Καθώς η θερινή ταξιδιωτική περίοδος κορυφώνεται, πολλοί ταξιδιώτες έρχονται αντιμέτωποι με την σκληρή γι' αυτούς επιλογή για να φτάσουν στον προορισμό των ονείρων τους να περάσουν προηγουμένως έναν εφιάλτη! Ο λόγος για τους πάσχοντες από αεροφοβία, δηλαδή τον υπερβολικό φόβο για τα ταξίδια με αεροπλάνο, μια υποκατηγορία των αγχωδών διαταραχών που παρατηρούνται με αυξανόμενη συχνότητα στις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες λόγω των όλο και πιο υψηλών επιπέδων στρες.

Αυτό το στρες έρχεται και φουντώνει λόγω των πολλών καταγεγραμμένων περιστατικών αναταράξεων των τελευταίων μηνών που αποδίδονται στην κλιματική αλλαγή. Παρά ταύτα, καθησυχαστικά ηχεί η γνώμη των ειδικών που τονίζουν ότι ο πραγματικός κίνδυνος παραμένει εξαιρετικά χαμηλός.

Σύμφωνα με τον καθηγητή αεροπορικής ψυχολογίας Ρόμπερτ Μπορ, ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει την τάση να υπερεκτιμά τον κίνδυνο όταν υπάρχει άγχος. «Το άγχος κάνει τον κίνδυνο να φαίνεται πιο πραγματικός από ό,τι είναι», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι οι πιθανότητες σοβαρού αεροπορικού ατυχήματος είναι απειροελάχιστες σε σχέση με άλλους καθημερινούς κινδύνους.

Ο φόβος της πτήσης, όπως εξηγεί, δεν έχει μία ενιαία αιτία. Σε κάποιους συνδέεται με το ύψος, σε άλλους με την αίσθηση έλλειψης ελέγχου ή με κλειστοφοβία, ενώ συχνά αποτελεί εκδήλωση γενικευμένου άγχους. Παρότι οι αιτίες διαφέρουν, τα συμπτώματα είναι παρόμοια: έντονη δυσφορία και επιθυμία αποφυγής της πτήσης.

Η σημασία της προετοιμασίας

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αντιμετώπιση της αεροφοβίας ξεκινά πριν από την επιβίβαση. Η ενημέρωση γύρω από τη λειτουργία ενός αεροσκάφους μπορεί να μειώσει σημαντικά το άγχος. Για παράδειγμα, οι ελιγμοί μετά την απογείωση ή οι ήχοι του κινητήρα συχνά παρερμηνεύονται ως σημάδια κινδύνου, ενώ αποτελούν φυσιολογικές διαδικασίες πτήσης.

Ακόμη και οι αναταράξεις, που προκαλούν έντονη ανησυχία σε πολλούς επιβάτες, μπορούν να εξηγηθούν με έναν πολύ απλό τρόπο: το αεροπλάνο κινείται μέσα σε «τμήματα αέρα», όπως ένα μύρτιλο μέσα σε ζελέ. Κινείται με το ρεύμα, χωρίς όμως να επηρεάζεται η ασφάλειά του.

Τεχνικές διαχείρισης άγχους

Πέρα από τη γνώση, ιδιαίτερα αποτελεσματικές είναι οι τεχνικές που στοχεύουν στη ρύθμιση του σώματος:

• Αναπνοές αργής ροής: βαθιές εισπνοές και αργές εκπνοές για λίγα δευτερόλεπτα βοηθούν στη μείωση του καρδιακού ρυθμού και της έντασης.
• Προοδευτική μυϊκή χαλάρωση: ελεγχόμενη σύσφιξη και χαλάρωση μυών, όπως των γλουτών, βοηθά στη μείωση της σωματικής έντασης και του άγχους.
• Απασχόληση του εγκεφάλου: απλές επαναλαμβανόμενες κινήσεις των δακτύλων μπορούν να αποσπάσουν την προσοχή από τις αγχώδεις σκέψεις, περιορίζοντας τον φαύλο κύκλο του φόβου.

Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να συστηθεί φαρμακευτική υποστήριξη ή εξειδικευμένα προγράμματα αντιμετώπισης φόβου πτήσης, ακόμη και με χρήση εικονικής πραγματικότητας.

Ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζεται

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η αεροφοβία είναι ιδιαίτερα συχνή αλλά και αντιμετωπίσιμη. Με συνδυασμό ενημέρωσης, τεχνικών χαλάρωσης και σταδιακής εξοικείωσης, πολλοί επιβάτες καταφέρνουν να μειώσουν σημαντικά το άγχος τους.

«Κάθε επιτυχημένη πτήση είναι ένα μήνυμα προς τον εγκέφαλο ότι η εμπειρία δεν είναι απειλή», τονίζουν οι ειδικοί, υπογραμμίζοντας ότι ο στόχος δεν είναι απαραίτητα η αγάπη για τις πτήσεις, αλλά η δυνατότητα να τις πραγματοποιεί κανείς χωρίς φόβο.

Πηγή: Science Focus/BBC