Θα μπορούσατε να φανταστείτε ότι όταν στέκεστε μπροστά στον καθρέφτη κάθε πρωί και φτιάχνετε τα μαλλιά σας εκτίθεστε σε ρύπανση αντίστοιχη με εκείνη όταν βρίσκεστε αργότερ μέσα στην πυκνή κίνηση;

Νέα έρευνα έρχεται να δείξει ότι αυτό δεν είναι μόνο φαντασία. Είναι σκληρή πραγματικότητα. Το χτένισμα με θερμότητα, όπως το ίσιωμα ή το στέγνωμα με πιστολάκι, εκπέμπει χημικές ουσίες όταν χρησιμοποιείται με κρέμες, λοσιόν και ορούς για τα μαλλιά.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μια ρουτίνα περιποίησης μαλλιών με θερμότητα διάρκειας 10 έως 20 λεπτών εκθέτει ένα άτομο σε πάνω από 10 δισεκατομμύρια νανοσωματίδια που καταλήγουν απευθείας στους πνεύμονες - αυτό ισοδυναμεί με τη ρύπανση που προκαλεί η παραμονή σε κυκλοφοριακή συμφόρηση σε αυτοκινητόδρομο.

Αυτά τα σωματίδια μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, όπως αναπνευστική επιβάρυνση, φλεγμονή των πνευμόνων και γνωστική έκπτωση.

«Αυτό είναι πραγματικά πολύ ανησυχητικό», δήλωσε η Nusrat Jung, επίκουρη καθηγήτρια στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών και Μηχανικών Κατασκευών Lyles. «Ο αριθμός των νανοσωματιδίων που εισπνέονται από τη χρήση τυπικών προϊόντων περιποίησης μαλλιών που αγοράζονται από καταστήματα ήταν πολύ μεγαλύτερος από ό,τι είχαμε προβλέψει».

Εξήγησε ότι μέχρι τώρα, λίγα ήταν γνωστά για τους πιθανούς κινδύνους για την υγεία που ενέχει η καθημερινή ρουτίνα περιποίησης των μαλλιών.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Environmental Science & Technology, ζήτησε από τους συμμετέχοντες να φέρουν τα δικά τους προϊόντα περιποίησης μαλλιών και εργαλεία διαμόρφωσης για να αναπαράγουν μια ρεαλιστική ρουτίνα.

Οι συμμετέχοντες χρησιμοποίησαν τρεις τύπους θερμαντικών συσκευών: ισιωτικά μαλλιών, σίδερα για μπούκλες και σίδερα για κυματιστά μαλλιά.

Ανάγκη καλύτερου αερισμού του χώρου

Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν χρησιμοποιώντας διάφορους συνδυασμούς θερμαντικών συσκευών, θερμοκρασιών επιφάνειας και εξαερισμού για να προσομοιώσουν ρεαλιστικά σενάρια εσωτερικού χώρου.

Μετά το styling των μαλλιών, οι συμμετέχοντες είχαν δύο λεπτά για να μαζέψουν τα εργαλεία και να φύγουν από τον χώρο. Ακολούθησε μια περίοδος 60 λεπτών για την παρακολούθηση των συγκεντρώσεων νανοσωματιδίων στον εσωτερικό χώρο.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι όταν τα προϊόντα περιποίησης μαλλιών συνδυάζονται με μεγάλες ποσότητες θερμότητας από σίδερα και ισιωτικά μαλλιών - και η θερμότητα υπερβαίνει τους 150 °C - οι χημικές ουσίες απελευθερώνονται γρήγορα στον αέρα και οδηγούν στο σχηματισμό σημαντικού αριθμού νέων νανοσωματιδίων στον αέρα.

Μια μελέτη που δημοσίευσε η κα Jung το 2023 διαπίστωσε ότι η θερμότητα αυξάνει τις εκπομπές πτητικών χημικών ουσιών, όπως το δεκαμεθυλοκυκλοπεντασιλοξάνιο (D5 σιλοξάνιο), από τις ρουτίνες περιποίησης μαλλιών.

Το D5 σιλοξάνιο συχνά αναφέρεται πρώτο ή δεύτερο στη λίστα συστατικών πολλών προϊόντων περιποίησης μαλλιών, γεγονός που υποδηλώνει ότι μπορεί να είναι ένα από τα πιο άφθονα συστατικά. Έχει γίνει ένα συνηθισμένο συστατικό τις τελευταίες δεκαετίες σε πολλά προϊόντα προσωπικής φροντίδας λόγω της χαμηλής επιφανειακής τάσης, της υψηλής θερμικής σταθερότητας και της απαλής υφής του. Ωστόσο, έχει αναγνωριστεί ως μια ένωση που προκαλεί ανησυχία όταν εισπνέεται.

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Χημικών Ουσιών, το D5 σιλοξάνιο ταξινομείται ως «πολύ ανθεκτικό και πολύ βιοσυσσωρευτικό». Για αυτόν τον λόγο, η χρήση της χημικής ουσίας σε καλλυντικά προϊόντα που ξεπλένονται έχει ήδη περιοριστεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

«Η σιλοξάνη D5 έχει βρεθεί ότι προκαλεί ανεπιθύμητες ενέργειες στον αναπνευστικό σωλήνα, το ήπαρ και το νευρικό σύστημα των εργαστηριακών ζώων», δήλωσε προηγουμένως η κα Jung. Ωστόσο, υπό υψηλή θερμοκρασία, οι κυκλικές σιλοξάνες και άλλα συστατικά προϊόντων περιποίησης μαλλιών μπορούν να συμβάλουν στο σχηματισμό μεγάλου αριθμού νανοσωματιδίων που μεταφέρονται με τον αέρα και μπορούν να εισπνευστούν.

Ο διδακτορικός φοιτητής Jianghui Liu πρόσθεσε: «Και τώρα φαίνεται ότι οι κίνδυνοι που ενέχουν αυτά τα προϊόντα για τον αέρα — ιδίως τα σκευάσματα που δεν ξεπλένονται και είναι σχεδιασμένα να αντέχουν στη θερμότητα, όπως τα σπρέι, οι κρέμες και τα τζελ για τα μαλλιά — είναι ακόμη μεγαλύτεροι από ό,τι αναμέναμε».

Οι ειδικοί συμβουλεύουν να αποφεύγονται τέτοια προϊόντα σε συνδυασμό με θερμότητα. Εάν αυτό δεν είναι δυνατό, συνιστούν τη μείωση της έκθεσης χρησιμοποιώντας ανεμιστήρες μπάνιου για καλύτερο αερισμό του χώρου.

«Εάν πρέπει να χρησιμοποιήσετε προϊόντα περιποίησης μαλλιών, περιορίστε τη χρήση τους και βεβαιωθείτε ότι ο χώρος είναι καλά αεριζόμενος», είπε ο Liu. «Ακόμη και χωρίς συσκευές θέρμανσης, ο καλύτερος αερισμός μπορεί να μειώσει την έκθεση σε πτητικές χημικές ουσίες, όπως το D5 σιλοξάνιο, που περιέχονται σε αυτά τα προϊόντα».

Πηγές: Environmental Science and Technology, Independent, Purdue University