Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέττε Φρέντερικσεν, ζήτησε για πρώτη φορά συγγνώμη για το σκάνδαλο της αναγκαστικής αντισύλληψης στην οποία υποβλήθηκαν χιλιάδες κορίτσια και γυναίκες της Γροιλανδίας με την τοποθέτηση αντισυλληπτικών σπειραμάτων χωρίς τη συγκατάθεσή τους ή τη γνώση τους.
Χαρακτηρίζοντάς το ως «συστημική διάκριση» κατά των γυναικών και των κοριτσιών από το δανικό σύστημα υγείας, η Φρέντερικσεν δήλωσε ότι, επειδή ήταν Γροιλανδές, υπέστησαν «τόσο σωματική όσο και ψυχολογική βλάβη».
Ορισμένες από τις γυναίκες ήταν μόλις 12 ετών όταν, όπως λένε, τους τοποθετήθηκαν ενδομήτρια σπειράματα (IUD) από Δανούς γιατρούς, σε μια προσπάθεια να μειωθεί ο πληθυσμός της Γροιλανδίας, η οποία μέχρι το 1953 ήταν δανική αποικία και απέκτησε τον έλεγχο του δικού της συστήματος υγείας μόλις το 1992.
Πιστεύεται ότι 4.500 γυναίκες και κορίτσια υπέστησαν αυτήν την μεταχείριση μεταξύ 1966 και 1970. Ο πρώην πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Múte B Egede, χαρακτήρισε το σκάνδαλο του IUD ως «γενοκτονία».
Η απολογία της Δανίας για τις περιπτώσεις μέχρι το 1992 – που έγινε σε κοινή δήλωση με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας, Jens-Frederik Nielsen, ο οποίος απολογήθηκε για τις περιπτώσεις μετά από αυτή την ημερομηνία – προηγείται της δημοσίευσης μιας πολυαναμενόμενης έρευνας για την υπόθεση του IUD, η οποία αναμένεται να δημοσιευθεί τον Σεπτέμβριο.
Ξεχωριστά, 143 γυναίκες της Γροιλανδίας μήνυσαν το δανικό κράτος ισχυριζόμενες ότι τους τοποθετήθηκε το αντισυλληπτικό σπιράλ χωρίς τη συγκατάθεσή τους ή τη γνώση τους, κάτι που περιγράφουν ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους.
Η Frederiksen δήλωσε: «Παρόλο που δεν έχουμε την πλήρη εικόνα, κάνει μεγάλη εντύπωση στην κυβέρνηση το γεγονός ότι τόσες πολλές γυναίκες της Γροιλανδίας αναφέρουν ομόφωνα ότι έχουν υποστεί κακοποίηση από το δανικό σύστημα υγείας. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε αυτό που έχει συμβεί. Αλλά μπορούμε να αναλάβουμε την ευθύνη. Ως εκ τούτου, εκ μέρους της Δανίας, θα ήθελα να πω: Συγγνώμη».
Πρόσθεσε: «Ζητώ συγγνώμη από τα κορίτσια και τις γυναίκες που υπέστησαν συστηματική διάκριση. Επειδή είναι Γροιλανδές. Για τη σωματική και ψυχολογική βλάβη που υπέστησαν. Για την απογοήτευση που ένιωσαν».
Ο Nielsen δήλωσε ότι εκ μέρους της κυβέρνησής του ζητά συγγνώμη «για τη βλάβη και την κακοποίηση που ενδέχεται να έχουν υποστεί πολλές γυναίκες μετά την ανάληψη της ευθύνης για το σύστημα υγείας μας». Η κυβέρνησή του, είπε, εργάζεται από τον Ιανουάριο για ένα πρόγραμμα αποζημίωσης των γυναικών που έχουν πληγεί και σύντομα θα γίνει ανακοίνωση για τον τρόπο υποβολής αιτήσεων.
Στειρότητα
Η Bula Larsen, μέλος της ομάδας γυναικών που μήνυσαν την κυβέρνηση για την ιστορική κακομεταχείρισή τους, δήλωσε ότι είναι «πολύ ευχαριστημένη» που τελικά έλαβε μια συγγνώμη. «Μου δίνει ηρεμία να κλείσω επιτέλους αυτό το σκοτεινό κεφάλαιο της ζωής μου», δήλωσε στην Guardian.
Η Λάρσεν, που είναι σήμερα 66 ετών, ήταν 14 όταν ο διευθυντής του κοιτώνα της στο Πααμιούτ της Γροιλανδίας της είπε να πάει στο νοσοκομείο χωρίς να της δώσει εξηγήσεις. Έχει περιγράψει πόσο έντονο ήταν το σοκ και ο «τεράστιος πόνος» που ένιωσε όταν ένας γιατρός της έβαλε με τη βία ένα ενδομήτριο σπιράλ.
Η εμπειρία αυτή, όπως έχει δηλώσει στο παρελθόν, της φάνηκε σαν επίθεση. Ο πόνος ήταν τόσο έντονος που μετά είπε ότι ένιωθε σαν να είχε «σπασμένα γυαλιά στην κοιλιά της». Ως ενήλικη, αφού παντρεύτηκε και προσπάθησε να μείνει έγκυος, ανακάλυψε ότι η επέμβαση την είχε καταστήσει στείρα.
