Κάθε μέρα, περισσότερες από 300 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια σε όλο τον κόσμο έχουν περίοδο. Κι όμως, για εκατομμύρια ανθρώπους, η έμμηνος ρύση εξακολουθεί να συνοδεύεται από ντροπή, αποκλεισμό και σοβαρές ελλείψεις σε βασικά αγαθά υγιεινής.
Η 28η Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα Υγιεινής της Περιόδου, υπενθυμίζει ότι η πρόσβαση σε προϊόντα περιόδου, καθαρό νερό, ασφαλείς τουαλέτες και σωστή ενημέρωση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά βασικό ανθρώπινο δικαίωμα.
Η «φτώχεια περιόδου» παραμένει παγκόσμια κρίση
Σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, περίπου 500 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια δεν έχουν πρόσβαση στις απαραίτητες συνθήκες για να διαχειριστούν την περίοδό τους με ασφάλεια και αξιοπρέπεια. Το φαινόμενο είναι γνωστό ως «period poverty» ή «φτώχεια περιόδου» και αφορά όχι μόνο την έλλειψη σερβιετών ή ταμπόν, αλλά και την απουσία καθαρών εγκαταστάσεων υγιεινής, νερού και ενημέρωσης.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο σε περιοχές που πλήττονται από πολέμους, φυσικές καταστροφές ή ακραία φτώχεια. Σε προσφυγικούς καταυλισμούς και εμπόλεμες ζώνες, η διαχείριση της περιόδου μετατρέπεται σε καθημερινό αγώνα επιβίωσης.
Από το Μπανγκλαντές μέχρι τη Γάζα
Στους προσφυγικούς καταυλισμούς του Cox’s Bazar στο Μπανγκλαντές, όπου ζουν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες Ροχίνγκια, οργανώσεις έχουν δημιουργήσει ειδικούς χώρους υγιεινής για γυναίκες και κορίτσια, προσφέροντας πρόσβαση σε νερό, εγκαταστάσεις καθαρισμού και προϊόντα περιόδου.
Αντίστοιχα, στη Γάζα, η κατάσταση χαρακτηρίζεται δραματική. Χιλιάδες γυναίκες δεν έχουν πρόσβαση ούτε σε βασικά είδη υγιεινής, ενώ πολλές αναγκάζονται να περιμένουν ώρες για να χρησιμοποιήσουν μια τουαλέτα σε καταφύγια εκτοπισμένων.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η έλλειψη προϊόντων περιόδου και σωστής υγιεινής αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο ουρογεννητικών λοιμώξεων, μετατρέποντας ένα φυσιολογικό βιολογικό φαινόμενο σε σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας.
Όταν η περίοδος κρατά τα κορίτσια μακριά από το σχολείο
Η φτώχεια περιόδου επηρεάζει άμεσα και την εκπαίδευση. Σε πολλές χώρες, κορίτσια χάνουν ημέρες μαθημάτων κάθε μήνα επειδή δεν διαθέτουν σερβιέτες ή ασφαλείς χώρους για να αλλάξουν και να φροντίσουν την υγιεινή τους.
Στην Αιθιοπία, όπου επτά στις δέκα γυναίκες δηλώνουν ότι δεν μπορούν να διαχειριστούν την περίοδό τους με ασφάλεια, προγράμματα ενημέρωσης και διανομής επαναχρησιμοποιούμενων σερβιετών έχουν αρχίσει να αλλάζουν την καθημερινότητα χιλιάδων μαθητριών.
Μαθήτριες που μέχρι πρότινος έχαναν έως και πέντε ημέρες σχολείου κάθε μήνα, πλέον επιστρέφουν κανονικά στην τάξη χάρη σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους υγιεινής μέσα στα σχολεία.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι κάθε επιπλέον χρόνος εκπαίδευσης για ένα κορίτσι συνδέεται με αυξημένες επαγγελματικές ευκαιρίες και καλύτερες συνθήκες ζωής στο μέλλον.
Η σιωπή και τα ταμπού παραμένουν
Παρά την πρόοδο, η έμμηνος ρύση εξακολουθεί να θεωρείται θέμα ταμπού σε πολλές κοινωνίες. Η έλλειψη ενημέρωσης οδηγεί συχνά σε ντροπή, κοινωνικό αποκλεισμό και αποσιώπηση βασικών ζητημάτων υγείας.
Γι’ αυτό και όλο και περισσότερες πρωτοβουλίες επικεντρώνονται όχι μόνο στη διανομή προϊόντων περιόδου, αλλά και στην εκπαίδευση κοινοτήτων, γονέων, ακόμη και αγοριών και ανδρών, ώστε η περίοδος να αντιμετωπίζεται ως φυσιολογικό κομμάτι της ζωής και όχι ως θέμα ντροπής.
Η περίοδος είναι θέμα αξιοπρέπειας
Η Παγκόσμια Ημέρα Υγιεινής της Περιόδου δεν αφορά μόνο τη γυναικεία υγεία. Αφορά την ισότητα, την πρόσβαση στην εκπαίδευση, την κοινωνική συμμετοχή και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Για εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια σε όλο τον κόσμο, η δυνατότητα να διαχειριστούν την περίοδό τους με ασφάλεια σημαίνει κάτι πολύ περισσότερο από υγιεινή: σημαίνει ελευθερία να πάνε σχολείο, να εργαστούν, να κυκλοφορήσουν και να ζήσουν χωρίς φόβο ή ντροπή.
Με πληροφορίες από το Care.org
