Όσο μεγαλώνουμε, όλο το σώμα παρουσιάζει αλλαγές. Το ίδιο συμβαίνει και με τα πόδια μας. Από την άλλη κάθε αλλαγή δεν πρέπει να θεωρείται αποτέλεσμα της διαδικασίας της γήρανσης οπότε και "αθώα". Η κατανόηση των μεταβολών που συμβαίνουν με την ηλικία μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη αναγνώριση προβλημάτων και πόνου, αλλά και στο πότε χρειάζεται η συμβουλή ενός ειδικού.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλοί παράγοντες επηρεάζουν την υγεία των ποδιών με την πάροδο του χρόνου. Ορισμένοι αποτελούν φυσικό μέρος της γήρανσης, όπως η πτώση της καμάρας, η μείωση της φυσικής «απορρόφησης κραδασμών» και οι αλλαγές στο δέρμα. Ωστόσο, ρόλο παίζουν και χρόνιες παθήσεις ή καθημερινές συνήθειες, όπως η χρήση παπουτσιών χωρίς επαρκή στήριξη, ανάμεσά τους τα ψηλοτάκουνα και οι σαγιονάρες.

1. Τα πέλματα «απλώνουν» και μεγαλώνουν

Δεν είναι ασυνήθιστο τα παπούτσια που κάποτε ήταν άνετα να αρχίσουν να πιέζουν με τα χρόνια. Τα πόδια μπορεί να αυξηθούν ακόμη και κατά μισό νούμερο ή περισσότερο.

Αυτό συμβαίνει επειδή η καμάρα του πέλματος τείνει να χαλαρώνει καθώς οι σύνδεσμοι και οι τένοντες χάνουν τη δύναμή τους, με αποτέλεσμα το πόδι και τα δάχτυλα να επιμηκύνονται.

«Μπορεί επίσης να σχετίζεται με την αύξηση του σωματικού βάρους», εξηγεί ο Hylton Menz, PhD, καθηγητής Ποδιατρικής στο Πανεπιστήμιο La Trobe της Μελβούρνης, ο οποίος έχει μελετήσει εκτενώς τη γήρανση των ποδιών.

2. Μειώνεται το φυσικό “μαξιλάρι” στη φτέρνα

Με την ηλικία, τα λιπώδη «μαξιλαράκια» στις πατούσες λεπταίνουν σταδιακά. Υπολογίζεται ότι μέχρι την ηλικία των 50 ετών μπορεί να έχει χαθεί έως και το μισό από το φυσικό προστατευτικό λίπος της φτέρνας.

Η κατάσταση αυτή, γνωστή ως «σύνδρομο ατροφίας λίπους της φτέρνας», μπορεί να κάνει επώδυνες δραστηριότητες όπως το περπάτημα, το τρέξιμο ή ακόμη και η ορθοστασία.

3. Το δέρμα γίνεται πιο ξηρό και λεπτό

Το δέρμα των ποδιών χάνει σταδιακά την ελαστικότητα και την ενυδάτωσή του καθώς περνούν τα χρόνια. Οι σμηγματογόνοι αδένες παράγουν λιγότερα έλαια, ενώ μειώνεται και η παραγωγή κολλαγόνου και ελαστίνης.

«Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι το δέρμα γίνεται πιο ξηρό, πιο επιρρεπές σε κάλους, χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να επουλωθεί και εμφανίζει συχνότερα λοιμώξεις», σημειώνει ο Menz.

4. Οι αρθρώσεις γίνονται πιο δύσκαμπτες

Η δυσκαμψία στις αρθρώσεις των ποδιών είναι μία ακόμη συχνή αλλαγή της ηλικίας. Οφείλεται κυρίως στη φθορά του χόνδρου και στη μείωση του αρθρικού υγρού που λιπαίνει τις αρθρώσεις.

Ο Michael Lacey, χειρουργός ποδιού και αστραγάλου, εξηγεί ότι η μειωμένη κινητικότητα μπορεί να επηρεάσει το βάδισμα, την ισορροπία και να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσεων.

5. Οι μύες εξασθενούν

Η μυϊκή μάζα των ποδιών μειώνεται φυσιολογικά με την ηλικία. Έρευνες έχουν δείξει ότι σε άτομα άνω των 60 ετών, το πάχος και η επιφάνεια των μυών του πέλματος μπορεί να είναι έως και 45% μικρότερα σε σύγκριση με νεότερους ενήλικες.

Η μυϊκή αδυναμία αλλάζει τον τρόπο κατανομής του βάρους στο πόδι, επηρεάζει τη σταθερότητα της καμάρας και μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πτώσεων.

6. Τα νεύρα χάνουν σταδιακά την ευαισθησία τους

Με την πάροδο του χρόνου, τα νεύρα στα πόδια και τις γάμπες γίνονται λιγότερο ευαίσθητα. Τα νευρικά κύτταρα συρρικνώνονται και λειτουργούν λιγότερο αποτελεσματικά, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ικανότητα του ποδιού να αντιλαμβάνεται πίεση και δονήσεις.

Σύμφωνα με τον Menz, αυτή η απώλεια αίσθησης γίνεται πιο εμφανής μετά τα 60, ενώ ο Lacey αναφέρει ότι πολλοί άνθρωποι τη βιώνουν ως μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα.

Οι πιο συχνές παθήσεις των ποδιών με την ηλικία

Οστεοαρθρίτιδα

Η οστεοαρθρίτιδα εμφανίζεται συχνότερα μετά τα 50 και αφορά κυρίως τις γυναίκες. Προκαλεί πόνο, δυσκαμψία και περιορισμό της κινητικότητας λόγω φθοράς των αρθρώσεων.

«Συνήθως επηρεάζει το μέσο του ποδιού, το μεγάλο δάχτυλο και τον αστράγαλο», αναφέρει ο Lacey.

Κότσι

Το κότσι είναι μια επώδυνη οστική προεξοχή στη βάση του μεγάλου δαχτύλου, η οποία αναπτύσσεται σταδιακά καθώς μετατοπίζονται τα οστά του ποδιού.

Συνήθως εμφανίζεται μεταξύ 40 και 60 ετών.

Πελματιαία απονευρωσίτιδα

Αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στη φτέρνα, κυρίως μεταξύ 40 και 60 ετών. Συνδέεται με φλεγμονή του πέλματος και μπορεί να οφείλεται τόσο στη μορφολογία του ποδιού όσο και στη χρήση ακατάλληλων παπουτσιών.

Άκανθα πτέρνας

Πρόκειται για οστικές προεξοχές που συχνά σχετίζονται με την οστεοαρθρίτιδα. Συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα, ενώ υπολογίζεται ότι σχεδόν όλοι οι ενήλικες εμφανίζουν κάποια μορφή τους μέχρι την ηλικία των 70.

Σφυροδακτυλία

Η παραμόρφωση αυτή προκαλεί κάμψη στα δάχτυλα του ποδιού, κυρίως λόγω μυϊκής ανισορροπίας και στενών παπουτσιών.

«Η σφυροδακτυλία εμφανίζεται συνήθως στη μέση ηλικία και επιδεινώνεται με τον χρόνο», τονίζει ο Lacey.

Ουρική αρθρίτιδα

Η ουρική αρθρίτιδα προκαλείται από συσσώρευση ουρικού οξέος στις αρθρώσεις, συνήθως στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού.

Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, λόγω της μειωμένης λειτουργίας των νεφρών αλλά και της συχνότερης εμφάνισης υπέρτασης και διαβήτη.

Επίκτητη πλατυποδία ενηλίκων

Όταν οι τένοντες εξασθενούν, η καμάρα του ποδιού καταρρέει, οδηγώντας σε πλατυποδία. Η κατάσταση αυτή μπορεί να προκαλέσει πόνο, δυσκολία στο περπάτημα και αρθρίτιδα.

Πώς να προστατεύσετε τα πόδια σας όσο μεγαλώνετε

Αν και οι αλλαγές στα πόδια είναι φυσιολογικές, υπάρχουν τρόποι να καθυστερήσουμε τα προβλήματα ή να τα κρατήσουμε σε ανεκτά επίπεδα.

Επιλέξτε σωστά παπούτσια

Τα ακατάλληλα παπούτσια αυξάνουν τον κίνδυνο πόνου, αστάθειας και πτώσεων. Ο Menz συστήνει παπούτσια με αρκετό χώρο για τα δάχτυλα, εύκαμπτη αλλά σταθερή σόλα, αντιολισθητικό πέλμα και χαμηλό τακούνι.

Κάντε διατάσεις στις γάμπες

Οι σφιγμένοι μύες της γάμπας μεταφέρουν επιπλέον πίεση στα πόδια και τους αστραγάλους.

Λίγα λεπτά καθημερινών διατάσεων μπορούν να μειώσουν την επιβάρυνση και τον πόνο, ειδικά σε όσους στέκονται πολλές ώρες όρθιοι.

Φροντίστε δέρμα και νύχια

Η συστηματική ενυδάτωση βοηθά στην πρόληψη σκασιμάτων και λοιμώξεων. Οι ειδικοί προτείνουν ιδιαίτερη προσοχή στις φτέρνες, ενώ συστήνουν να αποφεύγεται η πολύ συχνή χρήση βερνικιών στα νύχια.

Υιοθετήστε αντιφλεγμονώδη διατροφή

Ο Lacey εξηγεί ότι τρόφιμα όπως τα λαχανικά, το ελαιόλαδο, οι ξηροί καρποί και τα λιπαρά ψάρια μπορούν να μειώσουν τη φλεγμονή, να βοηθήσουν στην αρθρίτιδα και να βελτιώσουν την κυκλοφορία.

Ελέγχετε συχνά τα πόδια σας

Οι ειδικοί συνιστούν εβδομαδιαίο έλεγχο για πληγές, αλλαγές χρώματος, πρήξιμο, κάλους ή μυκητιάσεις — ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 60 ετών και σε όσους έχουν διαβήτη.

Διατηρήστε φυσιολογικό βάρος

«Η πιο σημαντική συνήθεια για την υγεία των ποδιών είναι η τακτική άσκηση και η διατήρηση φυσιολογικού βάρους», υπογραμμίζει ο Menz.

Η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο πελματιαίας απονευρωσίτιδας, αρθρίτιδας και πλατυποδίας.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό

Οι αλλαγές στα πόδια με την ηλικία είναι συχνές, όμως ο πόνος δεν πρέπει να θεωρείται φυσιολογικός.

Οι ειδικοί συμβουλεύουν ιατρική αξιολόγηση σε περίπτωση επίμονου πόνου, πρηξίματος, μουδιάσματος, αλλαγής στο σχήμα του ποδιού, πληγών που δεν επουλώνονται ή λοιμώξεων.

Πηγή: EveryDayHealth