Ένα πρωτοποριακό «εμβόλιο» κατά του καρκίνου που αναπτύχθηκε από έναν επιστήμονα του Πανεπιστημίου Yale κατάφερε να αντιστρέψει τη νόσο σε εννέα ασθενείς.
Όλοι οι ασθενείς που εντάχθηκαν στη μελέτη μεταξύ Μαρτίου 2019 και Σεπτεμβρίου 2021 ήταν απαλλαγμένοι από τον καρκίνο των νεφρών κατά την τριετή παρακολούθηση τον Ιούλιο του 2023, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο.
Ο τύπος του καρκίνου του νεφρού που είχαν - σταδίων τρία και τέσσερα του νεφροκυτταρικού καρκινώματος (ccRCC) - σκοτώνει μεταξύ 85 και 90 % των ασθενών.
Το εμβόλιο μπόρεσε να εξοντώσει τα εναπομείναντα καρκινικά κύτταρα μετά τη χειρουργική επέμβαση, χωρίς να επηρεάσει τα υγιή κύτταρα, καθώς ήταν πολύ καλά προσαρμοσμένο στο βιολογικό προφίλ του κάθε ασθενούς.
Τα εμβόλια, τα οποία αναπτύχθηκαν από μια ομάδα του Αντικαρκινικού Κέντρου του Yale και του Dana-Farber Cancer, σχεδιάστηκαν για να εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει μόνο τις συγκεκριμένες μεταλλάξεις στον όγκο ενός ασθενούς που δεν υπάρχουν στα φυσιολογικά, υγιή κύτταρα.
Ο Δρ David Braun, πρώτος συγγραφέας της έκθεσης και επικεφαλής ερευνητής στο Κέντρο Καρκίνου του Yale, δήλωσε: «Η ιδέα πίσω από αυτή τη δοκιμή ήταν να κατευθύνουμε ειδικά το ανοσοποιητικό σύστημα προς έναν στόχο που είναι μοναδικός για τον όγκο».
Κάθε περίπτωση καρκίνου είναι μοναδική και οι ερευνητές εργάζονται για την ανάπτυξη εμβολίων εξειδικευένων για κάθε όγκο ξεχωρισ΄τα τα οποία μπορούν τόσο να καταστρέψουν τα καρκινικά κύτταρα με εξαιρετικά στοχευμένο τρόπο όσο και να αποτρέψουν την επανεμφάνιση του καρκίνου, κάτι που συμβαίνει στο 20 έως 50 % των ασθενών.
Η έρευνά τους επικεντρώνεται στον συγκεκριμένο τύπο καρκίνου, ωστόσο αν το εμβόλιο αποδειχθεί αποτελεσματικό σε μεταγενέστερες μελέτες, θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον τρόπο με τον οποίο οι γιατροί άλλων ειδικοτήτων σχεδιάζουν τα δικά τους εμβόλια.
Η δοκιμή πρώτης φάσης είχε ως στόχο να καθορίσει την ασφάλεια του εμβολίου και το πόσο καλά το ανέχεται ο οργανισμός των ασθενών.
Και οι εννέα ασθενείς, καθένας από τους οποίους έλαβε το εμβόλιο, δεν είδαν τον καρκίνο τους να επιστρέφει μέχρι το τέλος της μελέτης τρία χρόνια αργότερα.
Μόνο περίπου 10 έως 15 %των ασθενών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του νεφρού σε προχωρημένο στάδιο επιβιώνουν μετά από πέντε χρόνια.
Κάθε ασθενής έλαβε συνολικά επτά δόσεις του εμβολίου κατά τη διάρκεια της μελέτης (5 δόσεις κατά τη φάση προετοιμασίας και 2 κατά τη φάση αναμνηστικής δόσης). Τέσσερις ασθενείς έλαβαν μόνο το εμβόλιο και άλλοι πέντε έλαβαν μικρές δόσεις του ανοσοθεραπευτικού φαρμάκου ipilimumab για να αξιολογηθεί πόσο καλά λειτούργησε το εμβόλιο από μόνο του, χωρίς την πρόσθετη επίδραση της ανοσοθεραπείας.
Η προσθήκη μικρών δόσεων ipilimumab βοήθησε τους ερευνητές να αξιολογήσουν κατά πόσον μια χαμηλή δόση αυτού του φαρμάκου ανοσοθεραπείας θα μπορούσε να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα του εμβολίου Επτά ασθενείς είχαν νόσο τρίτου σταδίου και δύο ασθενείς τετάρτου σταδίου.
Ανοσολογική απόκριση χωρίς παρενέργειες
Και οι εννέα ασθενείς είχαν ανοσολογική απόκριση στο εμβόλιο, δηλαδή ενεργοποίησε την άμυνα του οργανισμού. Το ανοσοποιητικό σύστημα μπόρεσε να αναγνωρίσει και να ανταποκριθεί σε ποσοστό έως και 65% των μεταλλάξεων που προκαλούσαν καρκίνο στους όγκους των ασθενών.
Το εμβόλιο χρησιμοποιεί μικρά πρωτεϊνικά θραύσματα που έχουν σχεδιαστεί έτσι ώστε να μοιάζουν με πρωτεΐνες ειδικά για τον καρκίνο, γνωστά ως νεοαντιγόνα, τα οποία βοηθούν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίσει και να στοχεύσει τα καρκινικά κύτταρα.
Οι ερευνητές προχώρησαν στην αλληλούχιση των γονιδίων των όγκων κάθε ασθενούς για να εντοπίσουν τις συγκεκριμένες πρωτεΐνες τους και στο εργαστήριο παρασκευάστηκαν πεπτίδια για την αναγνώρισή τους. Στη συνέχεια, αυτά τα πεπτίδια συγκεντρώθηκαν για να παρασκευαστεί το εμβόλιο.
Οι ασθενείς που έλαβαν την ανοσοθεραπεία και εκείνοι που δεν έλαβαν είδαν τα ίδια θετικά αποτελέσματα και κανείς δεν παρουσίασε σοβαρές παρενέργειες εκτός από συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη μετά τον εμβολιασμό.
Ο Δρ Braun δήλωσε: «Αυτή η ισχυρή και διαρκής ενεργοποίηση στα Τ κύτταρα ήταν ενθαρρυντική και δείχνει ότι είμαστε σε θέση να δημιουργήσουμε μια μακροχρόνια, αντικαρκινική ανοσολογική απάντηση με το εμβόλιο».
Τα ευρήματά τους δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature.
Το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα συγκαταλέγεται μεταξύ των 10 συχνότερων καρκίνων παγκοσμίως με τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης εμφανίζονται στον δυτικό κόσμο και συχνότερα στους άνδρες.
Οι ηλικιωμένοι, οι καπνιστές, τα άτομα με παχυσαρκία, υψηλή αρτηριακή πίεση και γενετικές παθήσεις, καθώς και τα άτομα με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου των νεφρών έχουν περισσότερες πιθανότητες να νοσήσουν.
Οι διαγνώσεις καρκίνου του νεφρού αυξάνονται σταθερά, από 6,82 νέες περιπτώσεις ανά 100.000 το 1975 σε 15,75 το 2022, πιθανότατα λόγω της καλύτερης ανίχνευσης, της μεγαλύτερης ευαισθητοποίησης και των αλλαγών στον τρόπο ζωής.
