Όπως αναφέρει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) στις Ηνωμένες Πολιτείες, η μετάδοση των ιών της γρίπης των πτηνών υψηλής παθογονικότητας HPAI A(H5N1) παρατηρήθηκε πρόσφατα σε βοοειδή γαλακτοπαραγωγής και έχουν αναφερθεί τέσσερα κρούσματα γρίπης των πτηνών σε ανθρώπους, συγκεκριμένα μεταξύ εργαζομένων σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις που εκτέθηκαν σε βοοειδή από τον Απρίλιο του 2024. Ενώ η μετάδοση από μολυσμένα ζώα στον άνθρωπο παραμένει σπάνιο γεγονός, οι ιοί της γρίπης των πτηνών μπορούν να μεταδοθούν σε άγρια, αγροτικά και οικόσιτα ζώα, οδηγώντας σε μόλυνση και επιδημίες σε πουλερικά και περιστασιακά σε θηλαστικά.

«Καθώς παρακολουθούμε στενά την τρέχουσα κατάσταση σχετικά με τη γρίπη των πτηνών, τόσο στην ΕΕ όσο και παγκοσμίως, υπάρχει λόγος για αυξημένη ευαισθητοποίηση αλλά όχι για αυξημένη ανησυχία. Το ECDC παραμένει προσηλωμένο στην υποστήριξή μας στις δράσεις που αναλαμβάνουν οι εθνικές αρχές στα κράτη μέλη της ΕΕ. Αυτή η απειλή για την ανθρώπινη υγεία δεν πρέπει να υποτιμάται και είναι σημαντικό να παραμείνουμε σε εγρήγορση και να είμαστε προληπτικοί στην κοινή μας συνεργασία» αναφέρει η Pamela Rendi-Wagner, διευθύντρια του ECDC.

Ευαισθητοποίηση των επαγγελματιών υγείας

Παρόλο που επί του παρόντος δεν έχει καταγραφεί καμία μόλυνση από τον ιό της γρίπης των πτηνών A(H5N1) σε ανθρώπους στην ΕΕ/ΕΟΧ, το ECDC συμβουλεύει για τη σημασία της συνέχισης της ευαισθητοποίησης των επαγγελματιών του τομέα της υγείας, τόσο σε επίπεδο πρωτοβάθμιας όσο και δευτεροβάθμιας περίθαλψης, όσον αφορά την πιθανότητα αντιμετώπισης κρουσμάτων μόλυνσης στον άνθρωπο.

Στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης δέσμευσής του για τη δημόσια υγεία, το ECDC εφαρμόζει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την έγκαιρη ανίχνευση και τον περιορισμό πιθανών κρουσμάτων στον άνθρωπο στην ΕΕ. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι επί του παρόντος ο κίνδυνος ζωονοσογόνου γρίπης των πτηνών, δηλαδή ανθρώπινων λοιμώξεων, για την ΕΕ/ΕΟΧ παραμένει χαμηλός για τον γενικό πληθυσμό και χαμηλός έως μέτριος για τα άτομα που εκτίθενται επαγγελματικά ή με άλλο τρόπο.

Το ECDC έχει αναλάβει πολυάριθμες πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της δυνητικής απειλής της γρίπης των πτηνών για την ανθρώπινη υγεία και έχει εκπονήσει τους τελευταίους μήνες διάφορα έγγραφα καθοδήγησης και εκθέσεις σχετικά με τον έλεγχο των εκτεθειμένων ατόμων, την επιτήρηση, τη διερεύνηση της επιδημίας και τις επιλογές της δημόσιας υγείας για την αντιμετώπιση.

Μείωση του ορίου δοκιμών

Στις πρόσφατα επικαιροποιημένες οδηγίες επιτήρησης για την καλοκαιρινή περίοδο, το ECDC συνιστά τη μείωση του ορίου για τη διενέργεια δοκιμών για τη γρίπη των πτηνών στον άνθρωπο, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης προσέγγισης βάσει κινδύνου για τα εκτεθειμένα ασυμπτωματικά άτομα. Συνιστάταιεπίσης να εξετάζονται για γρίπη όλα τα περιστατικά που νοσηλεύονται λόγω συμπτωμάτων συμβατών με γρίπη των πτηνών και να διερευνηθούν περαιτέρω τα θετικά για γρίπη Α δείγματα που είναι αρνητικά για τον ιό της εποχικής γρίπης. Τα μέτρα βιοασφάλειας και ατομικής προστασίας που εφαρμόζονται σε χώρους εργασίας και αναψυχής με αυξημένο κίνδυνο γρίπης των πτηνών παραμένουν ζωτικής σημασίας για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου διάχυσης στον άνθρωπο. Αυτά τα μέτρα προστασίας πρέπει να τηρούνται στο μέγιστο δυνατό βαθμό.

Επιπλέον, το ECDC ενίσχυσε την υποστήριξή του προς τις χώρες της ΕΕ όσον αφορά τις εργαστηριακές δραστηριότητες για τη ζωονοσογόνο γρίπη των πτηνών, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης της εργαστηριακής ετοιμότητας για την ανίχνευση και τον χαρακτηρισμό των ιών της ζωονοσογόνου γρίπης. Το ECDC προσφέρει επίσης στην ΕΕ κεντρικές δοκιμές και περαιτέρω χαρακτηρισμό ανθρώπινων δειγμάτων για τα οποία είναι γνωστό ή υπάρχει υποψία ότι περιέχουν ιό της γρίπης των πτηνών.

Στενή παρακολούθηση σε παγκόσμιο επίπεδο

Εκτός από τους εθνικούς εταίρους του στην ΕΕ και τον ΕΟΧ, το ECDC συνεχίζει να παρακολουθεί στενά τη γρίπη των πτηνών στην ΕΕ και σε παγκόσμιο επίπεδο μαζί με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και σε στενή συνεργασία με άλλους σχετικούς οργανισμούς της ΕΕ, όπως ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU OSHA), καθώς και με διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΠΟΥ και τα σημαντικότερα ΚΕΕΛΠΝΟ.

Το ECDC έχει δεσμευτεί να διατηρεί υψηλή επαγρύπνηση για να διασφαλίσει την ασφάλεια του κοινού όσον αφορά τον κίνδυνο για τον άνθρωπο από τη γρίπη των πτηνών και θα συνεχίσει να παρέχει ενημερώσεις και οδηγίες ανάλογα με τις ανάγκες και την επιδημιολογική κατάσταση.