Το φαινόμενο είναι τόσο συχνό που απέκτησε και όνομα, «αδράνεια ύπνου» το λένε οι ειδικοί και ενώ δεν ενέχει κάποιον σοβαρό κίνδυνο για την υγεία, οπωσδήποτε η αίσθηση ότι διαρκώς ξυπνάμε κουρασμένοι μπορεί να μας καταβάλει ψυχικά και σωματικά.
Μεγάλο μέρος της έρευνας που έχει γίνει γύρω από το φαινόμενο της αδράνειας ύπνου, επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της αίσθησης μειωμένης αποδοτικότητας που την συνοδεύει και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν σαφή εμπειρικά στοιχεία που να υποστηρίζουν έναν αποτελεσματικό τρόπο διαχείρισης αυτής της μόνιμης κούρασης.
Τα πιο ελπιδοφόρα στοιχεία αφορούν πάντως στην κατανάλωση καφεΐνης: όταν λαμβάνεται πριν από έναν σύντομο υπνάκο που δεν θα διαρκέσει περισσότερο από 30 λεπτά, έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τις επιπτώσεις της αδράνειας του ύπνου. Αν και αυτό είναι χρήσιμο για τις ενδιάμεσες σιέστες της μέρας, ωστόσο δεν είναι ακριβώς εύκολο για τους περισσότερους.
Οι ειδικοί πάντως παραθέτουν μερικές πρακτικές συμβουλές που ενδεχομένως μπορεί να μας βοηθήσουν να σηκωθούμε από το κρεβάτι μας πιο εύκολα.
Το ξυπνητήρι είναι φίλος μας
Αν και για τους περισσότερους η σχετική εφαρμογή του κινητού μας έχει αναλάβει την αφύπνιση, όσοι δυσκολεύονται να σηκωθούν το πρωί, καλύτερα να στραφούν σε ένα παλιομοδίτικο ξυπνητήρι.
Ακόμα και η απλή παρουσία του τηλεφώνου κοντά μας καθώς κοιμόμαστε επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του ύπνου. Δεν είναι μόνο μέσω οι ενοχλητικές ειδοποιήσεις που ενδεχομένως λαμβάνουμε. Σύμφωνα με τους επιστήμονες το να έχουμε το τηλέφωνο δίπλα μας ενώ κοιμόμαστε μπορεί να προκαλέσει άγχος και να αυξήσει τη συναισθηματική διέγερση, κρατώντας το σώμα μας σε ένα επίπεδο εγρήγορσης που δεν ευνοεί τον απαραίτητο για τον οργανισμό βαθύ ύπνο.
Υπάρχει ένα επιπλέον πλεονέκτημα στο να κρατάμε το τηλέφωνο έξω από το υπνοδωμάτιό μας: είναι έτσι λιγότερο πιθανό να είναι το πρώτο πράγμα με το οποίο θα ασχοληθούμε το πρωί. Και αυτή είναι μια συνήθεια που ιδανικά πρέπει να αποφεύγουμε καθώς επεμβαίνει στον έκκριση ντοπαμίνης απελευθερώνοντας μικροδοσολογία της πριν ακόμα να είμαστε έτοιμοι να σηκωθούμε από το κρεβάτι.
Η ντοπαμίνη διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στα εγκεφαλικά κέντρα που αφορούν στα κίνητρα και τη λαχτάρα και αυξομειώνεται καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας. Οι πτώσεις ντοπαμίνης είναι λειτουργικές επειδή δημιουργούν αίσθηση δυσφορίας και αυτό μας ωθεί να αναζητήσουμε ανακούφιση. Σκεφτείτε ότι οι άνδρες και οι γυναίκες των σπηλαίων χρειάζονταν κίνητρο για να εγκαταλείψουν την ασφάλεια της σπηλιάς προκειμένου να βρουν φαγητό, νερό ή σύντροφο. Η ώθηση από την ενόχλησή που προκαλούσε η πτώση της ντοπαμίνης ήταν απαραίτητη για να τους αναγκάσει να βγούν από τη σπηλιά.
Το ανθρώπινο σώμα εξακολουθεί να βασίζεται στους ίδιους μηχανισμούς. Όταν πιάνουμε ένα smartphone, επιτρέπουμε σε μικρές δόσεις ντοπαμίνης να πλημμυρήσουν το σώμα μας.
Αυτά τα μικρο-ερεθίσματα μπορεί να αμβλύνουν τη φυσική βουτιά της ορμόνης, παρακάμπτοντας το αίσθημα ενόχλησης που χρειάζεται να βιώσουμε ως κίνητρο για να κινητοποιηθούμε. Για την ακρίβεια, γίνεται ακριβώς το αντίθετο, νιώθουμε τεχνητά ικανοποιημένοι και έτσι είναι ευκολότερο να παραμένουμε κουλουριασμένοι κάτω από τα ζεστά σκεπάσματα.
Αφήστε ήσυχο το κουμπί της αναβολής
Μην πατάτε αναβολή. Ξεκάθαρα. Η κίνηση αυτή αυξάνει την πιθανότητα να επιστρέψετε σε φάση βαθύ ύπνου προκαλώντας ανεπιθύμητες μεταβάσεις από στάδιο σε στάδιο. Όλα αυτά αυξάνουν τον αντίκτυπο της αδράνειας του ύπνου και μειώνουν την αποφασιστικότητα μας να εγκαταλείψουμε το πάπλωμα.
Πετάξτε τα σκεπάσματα….
Σίγουρα ο καθένας μας θυμάται τους γονείς ή τα αδέλφια του να μπαίνουν με φορά στο υπνοδωμάτιο το πρωί και να τραβάνε με φούρια τα σκεπάσματα από επάνω μας ως μια τελευταία προσπάθεια για να μας σηκώσουν.
Ε λοιπόν, αποδεικνύεται ότι τελικά αυτή η κίνηση μπορεί να κρύβει πραγματικά κάποια σοφία….
Η ψύξη των άκρων αμέσως μετά το ξύπνημα είναι ένας πολλά υποσχόμενος τρόπος για να συνέλθουμε γρηγορότερα από την επήρεια του Μορφέα. Και φυσικά, αν δεν πετύχει ούτε αυτό, μπορείτε πάντα να εμπιστευτείτε το κρύο νερό στο πρόσωπο σας. Πιάνει.
Μήπως τελικά να μείνετε στο κρεβάτι;
Μερικές φορές η αλήθεια μπορεί να είναι πολύ απλή. Ίσως τελικά είστε απλώς κουρασμένοι και πρέπει να μείνετε στο κρεβάτι.
Σε περιπτώσεις που λόγω συγκυριών στερούμαστε ύπνου ή όταν αντιμετωπίζουμε μια ασθένεια που μας απορροφά όλη την ενέργεια, είναι χρήσιμο να παρατείνουμε την παραμονή μας στο κρεβάτι.
Μερικές φορές το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ο τρόπος με τον οποίο αναγκάζουμε το μυαλό και το σώμα μας να ανταπεξέλθει σε μη ρεαλιστικές επιδόσεις ικανότητας και παραγωγικότητας. Να υπερβεί τα όρια του.
Κι όμως, πρέπει να εμπεδώσουμε ότι ενίοτε είναι φυσιολογικό και υγιές το να αποφασίσουμε να απολαύσουμε το χουζούρι μας χωρίς ενοχές.
Πηγή: theconversation.com
