Φανταστείτε να βλέπετε κάποιον να σκοντάφτει και να χτυπά το πόδι του και αμέσως να αισθάνεστε πόνο κι εσείς… η ειδωλο-απτική συναισθησία περιγράφει μια σπάνια κατάσταση που κάνει τους ανθρώπους να αντικατοπτρίζουν τα οπτικά τους ερεθίσματα και στη συνέχεια να βιώνουν αντίστοιχη συναισθηματική και σωματική αίσθηση αφής.
Ο γενικός όρος συναισθησία περιγράφει το φαινόμενο κατά το οποίο η ενεργοποίηση μιας αίσθησης ενεργοποιεί και κάποια ακόμα η οποία ωστόσο δεν σχετίζεται με το αρχικό ερέθισμα. Στην ουσία δηλαδή, ενοποιεί αισθήσεις που κανονικά είναι ανεξάρτητες.
Τα άτομα με ειδωλο-απτική συναισθησία μπορεί να αντιλαμβάνονται συναισθητικά μια εμπειρία άλλου ατόμου, στο ίδιο ή στο αντίθετο μέρος του σώματος τους, σαν μια εικόνα σε καθρέφτη, και η σωματική ή συναισθηματική αντίδραση που προκύπτει είναι εντελώς ρεαλιστική αν και συνήθως σε μικρότερη ένταση.
Οι θεωρίες πίσω από το σύνδρομο
Η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία (APA) ορίζει την ενσυναίσθηση ως την δυνατότητα να βιώνουμε:
- συναισθήματα
- αντιλήψεις
- σκέψεις κάποιου άλλου
Η είδωλο-απτική συναισθησία -που κατά μέσο όρο παρουσιάζεται σε 2 στους 100 ανθρώπους- μπορεί να μοιάζει με την ενσυναίσθηση, στην πραγματικότητα όμως είναι πολύ περισσότερο πολύπλοκη αφού εμπλέκει την οπτική αίσθηση με αυτή της αφής.
Στην προσπάθεια τους να περιγράψουν αυτό που νιώθουν πολλοί από όσους αντιδρούν με αυτόν τον τρόπο στα ερεθίσματα των άλλων, λένε ότι το βιώνουν λες και ο εγκέφαλος τους αναδημιουργεί αυτόματα τις αισθητηριακές εμπειρίες που βλέπουν να συμβαίνουν σε κάποιον τρίτο.
Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι όσοι βιώνουν αυτό το είδος συναισθησίας, παράλληλα έχουν ενισχυμένη ενσυναίσθηση, αυξημένη συναισθηματική αντιδραστικότητα και καλύτερη ικανότητα αναγνώρισης συναισθημάτων.
Άλλες έρευνες πάλι, έχουν συσχετίσει την κατάσταση με κάποια μορφή διαταραχής στο φάσμα του αυτισμού.
Οι κατοπτρικοί νευρώνες -ένας τύπος εγκεφαλικού κυττάρου– ενδέχεται επίσης να παίζουν ρόλο.
Πιθανόν οι σωματοαισθητικές περιοχές του εγκεφάλου, οι τομείς δηλαδή που συνήθως αφυπνίζονται και ενεργοποιούνται όταν βλέπουμε κάποιον να αγγίζει κάτι, να είναι υπερδραστήριες στους ανθρώπους με αυτό το είδος συναισθησίας, προσθέτουν ερευνητές νευροεπιστημών.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Προς το παρόν, δεν υπάρχουν συγκεκριμένα διαγνωστικά κριτήρια για την αναγνώριση της ειδωλο-απτικής συναισθησίας
Ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι οι μέθοδοι νευροαπεικόνισης, όπως οι σαρώσεις μαγνητικής τομογραφίας, μπορούν να βοηθήσουν στον εντοπισμό ορισμένων τύπων συναισθησίας, επισημαίνοντας τη δραστηριότητα σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου. Ωστόσο, μια μελέτη του 2018 δείχνει ότι οι συναισθητικοί -δηλαδή τα άτομα που βιώνουν συναισθησία- δεν εμφανίζουν διαφορές στον εγκέφαλο τους που μπορεί να βοηθήσουν στην κατανόηση αυτής της ξεχωριστής δυνατότητας που έχουν.
Η πραγματικότητα που μπορεί να είναι και οδυνηρή...
Πώς ζει άραγε κάποιος που απορροφά, αντανακλά και βιώνει με τόσο άμεσο, πραγματικό τρόπο, καταστάσεις που συμβαίνουν στους άλλους;
Η θετική προοπτική είναι η ανάπτυξη αυξημένου αισθήματος ενσυναίσθησης, που επιτρέπει στους ανθρώπους με ειδωλο-απτική συναισθησία να συνδέονται με μεγαλύτερη επιτυχία με το περιβάλλον τους.
Ταυτόχρονα όμως, αυτή η καταιγιστική ροή αισθήσεων μπορεί να είναι συντριπτική για ην προσωπικότητα του πάσχοντα, σε σημείο που κάποιοι αναγκάζονται να αποφεύγουν καθημερινές δραστηριότητες ρουτίνας και συναναστροφές προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσουν αυτές τις εμπειρίες.
Σε κάθε περίπτωση, τουλάχιστον για την επιστημονική κοινότητα, η συναισθησία αυτής της κατηγορίας αποτελεί ακόμα μια απόδειξη των συναρπαστικών δυνατοτήτων του ανθρώπινου εγκεφάλου, ανοίγοντας την πόρτα στην διεύρυνση της ανθρώπινης αντίληψης πέρα από τις συνηθισμένες της μορφές.
Πηγή: Medicalnewstoday
