Η πανδημία ανέδειξε την «αξία της καινοτομίας και την ανάγκη να υιοθετήσουμε πολιτικές που την ενισχύουν αντί για πολιτικές που την υπονομεύουν», υπογραμμίζει στο News4Health ο πρόεδρος του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ), Ολύμπιος Παπαδημητρίου, ενόψει των εκλογών του κλάδου στις 17 Ιουνίου.

Για τον κ. Παπαδημητρίου θα πρέπει να αναθεωρηθεί η θεώρηση της πολιτείας για τον φαρμακευτικό κλάδο, ενώ επανέλαβε πως ο καλύτερος τρόπος για να ανατιμετωπιστούν οι προκλήσεις είναι ένας ΣΦΕΕ με σαφή προσανατολισμό τη δημιουργία μιας ενιαίας και ισχυρής φωνής στο χώρο της υγείας.

Βγαίνοντας και από την πανδημία, πόσο έχει αλλάξει η φαρμακευτική αγορά; Ποια είναι τα διδάγματα που έχουν προκύψει και επηρεάζουν το Φάρμακο διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα;

Η πανδημία του COVID-19 έφερε στο φως κενά και ανεπάρκειες των συστημάτων υγείας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα μαθήματα που μας δίδαξε η πανδημία είναι πολλά:

1) Παγκοσμίως, αλλά ιδιαιτέρως στην Ελλάδα, αναδείχθηκε η υποχρηματοδότηση του συστήματος υγείας. Πρέπει να αυξηθεί η αποδοτικότητα του υγειονομικού μας συστήματος και να εξαλειφθούν οι σπατάλες.

2) Είναι επιτακτική η ανάγκη ενίσχυσης της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για την ανακούφιση των νοσοκομείων από την πίεση. Η έλλειψη υγειονομικού προσωπικού αποτελεί εμπόδιο στην παροχή κατάλληλης υγειονομικής φροντίδας.

3) Παρατηρήθηκε καθυστερημένη φροντίδα για μη COVID-19 ασθενείς (πχ χρονίως πάσχοντες, καρκινοπαθείς κοκ).

4) Διαπιστώθηκε η ανάγκη άμεσης μετάβασης σε ψηφιακά / απομακρυσμένα μοντέλα παροχής φροντίδας.

5) Η εστίαση της υγειονομικής φροντίδας μεταφέρεται στην πρόληψη και τον έλεγχο των ασθενειών.

6) Αναδείχθηκε η ανάγκη για αυξημένο συντονισμό και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων (ερευνητικής κοινότητας, φαρμακοβιομηχανίας, θεσμικών οργάνων της ΕΕ, κυβερνήσεων, ρυθμιστικών αρχών και συστημάτων υγείας) σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, όπως έχει τονίσει και η Επίτροπος Υγείας κα Στέλλα Κυριακίδου.

7) Αναγνωρίστηκε, τέλος, η αξία της καινοτομίας και η ανάγκη να υιοθετήσουμε πολιτικές που την ενισχύουν αντί για πολιτικές που την υπονομεύουν. Αποτελεί πρωτοφανές φαινόμενο και τεράστιο επιστημονικό επίτευγμα η εξεύρεση εμβολίου για τον COVID-19 σε λιγότερο από ένα χρόνο! Εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ξεκινήσει να εμβολιάζονται ήδη από το τέλος του 2020 δίνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ελπίδας για την αρχή του τέλους και τη σταδιακή επαναφορά σε μία νέα κανονικότητα.

Είμαστε αντιμέτωποι με μία τεράστια πρόκληση, αφενός να θωρακίσουμε το σύστημα υγείας και αφετέρου να απελευθερώσουμε τις μεγάλες αναπτυξιακές δυνατότητες του κλάδου.

Είναι απαραίτητο να αναθεωρηθούν κάποιες προσεγγίσεις, να αναζητηθούν νέες συμμαχίες και συνέργειες; Αν ναι, ποιες είναι αυτές;

Αυτό που θα πρέπει να αναθεωρηθεί είναι η θεώρηση της πολιτείας για τον φαρμακευτικό κλάδο. Έχουμε αποδείξει πως το φάρμακο είναι αναπόσπαστο εργαλείο ενός βιώσιμου συστήματος υγείας και πως η φαρμακευτική καινοτομία εγγυάται την δημόσια υγεία, το καλώς έχειν των πολιτών και τελικά μια ισχυρότερη εθνική οικονομία. Αν η πολιτεία συνεχίζει να μας θεωρεί ως βασικούς χρηματοδότες του συστήματος υγείας μέσω των υπέρογκων και μη προβλέψιμων υποχρεωτικών επιστροφών, τότε ακυρώνει την δυναμική μας ενώ υποθηκεύει και το υγειονομικό μέλλον της χώρας αφού την καθιστά αφιλόξενη για τα προστιθέμενα οφέλη της φαρμακευτικής έρευνας και καινοτομίας.

Έγιναν βέβαια σημαντικές κινήσεις για την βελτίωση της χρηματοδότησης της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης χωρίς όμως να είναι επαρκείς με βάση τις πραγματικές φαρμακευτικές ανάγκες της χώρας, ενώ δυστυχώς δεν συνοδεύτηκαν από τα απαραίτητα μέτρα βελτίωσης της αποτελεσματικότητας του συστήματος.

Εξακολουθώ να πιστεύω πως ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις είναι ένας ΣΦΕΕ με σαφή προσανατολισμό τη δημιουργία μιας ενιαίας και ισχυρής φωνής στο χώρο της υγείας, ώστε η φαρμακοβιομηχανία να αποτελεί θεσμικό και κοινωνικό εταίρο της πολιτείας στη χάραξη της πολιτικής υγείας. Το δείξαμε ξεκάθαρα με την εμβληματική πρόταση στρατηγικής που καταθέσαμε στην κυβέρνηση, μέσω της μελέτης Deloitte, η κατεύθυνση και οι δράσεις της οποίας επιβεβαιώθηκαν και από το πρόσφατο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Οι θέσεις του ΣΦΕΕ (αποτέλεσμα ενδελεχούς μελέτης της Delloitte 2020), τις οποίες έχει παρουσιάσει στην Κυβέρνηση ήδη από τον Ιούνιο του 2020, συνοψίζονται σε 7 πυλώνες δράσεων:

1ος: Επαναπροσδιορισμός της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης.

2ος: Αύξηση αποτελεσματικότητας.

3ος : Αναθεώρηση του μηχανισμού επιστροφών (clawback).

4ος : Ενίσχυση της πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες.

5ος: Προώθηση επενδύσεων.

6ος : Ενίσχυση εποπτείας συστήματος και αξιοποίηση ψηφιακών δυνατοτήτων.

7ος : Προώθηση κοινωνικής και ηθικής Ευθύνης.

Αυτός είναι ο οδικός χάρτης που θα απελευθερώσει την αναπτυξιακή δυναμική της φαρμακευτικής βιομηχανίας, συμβάλλοντας στη δημόσια υγεία, κοινωνία και οικονομία με θέσεις εργασίας και επενδύσεις στην παραγωγή και στην έρευνα.

Ποιο είναι το διακύβευμα για την επόμενη μέρα των εκλογών για τον ΣΦΕΕ και τη φαρμακευτική αγορά; Ποιες είναι οι προκλήσεις και ποια θα πρέπει να είναι η κατεύθυνση;

Οδηγοί μας για το μέλλον είναι η προσαρμογή της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης σε ένα πιο ρεαλιστικό πλαίσιο, ο σεβασμός και η ενίσχυση της καινοτομίας, ο έλεγχος της ζήτησης και της υποκατάστασης, καθώς και η στήριξη της τοπικής παραγωγής.

Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο θα κληθεί να αντιμετωπίσει σημαντικές προκλήσεις, όπως η διασφάλιση επιπλέον πόρων, η ουσιαστική δρομολόγηση και εφαρμογή διαρθρωτικών μέτρων στον τομέα του ελέγχου, της ζήτησης και των προμηθειών, η σωστή υλοποίηση των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων που έρχονται στο χώρο της υγείας στην μετά-COVID-19 εποχή, η εξασφάλιση της έγκαιρης και ορθολογικής εισόδου νέων καινοτόμων θεραπειών στην αποζημίωση, ο συνεχής αγώνας για την βελτίωση της εικόνας του κλάδου και πολλές ακόμα.

Συνεπώς, απαιτείται να υιοθετηθεί γρήγορα ένα εθνικό σχέδιο δράσης με συνιστώσες τις δυνατότητες και τις προτεραιότητες της χώρας και το οποίο θα ενσωματώνει τις θετικές εμπειρίες άλλων χωρών προκρίνοντας και τις λύσεις που χρειάζονται και τη γρήγορη εφαρμογή τους. Σύσσωμος ο κλάδος έχει θέσει στη διάθεση της Πολιτείας τις δυνάμεις του για να προτάξουμε τη φαρμακευτική καινοτομία και μια νέα εξορθολογισμένη φαρμακευτική πολιτική ως ασπίδα προστασίας σε ένα ισχυρό σύστημα υγείας.