Τα άγανα έχουν σχήμα V με αιχμηρή άκρη που διευκολύνει τη βαθιά διείσδυση τους στο τρίχωμα και όχι μόνο καθώς η φύση τα έχει φτιάξει κατά τέτοιο τρόπο που προσκολλώνται πάνω στα ζώα για την εξάπλωση τους. Γίνονται επικίνδυνα για τον σκύλο μας από την στιγμή που αρχίζουν και ξεραίνονται (σ.σ.: συνήθως από από τα μέσα Μαΐου και καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού). Ο σχεδιασμός τους είναι υπεύθυνος για τη «μονόδρομη» εισχώρησή τους μέσα στο δέρμα, με συνέπεια να προκαλούν σοβαρά προβλήματα όπως ενόχληση, πόνο και φλεγμονή σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος βρεθούν και μπορούν να φτάσουν ακόμα και σε εσωτερικά όργανα όπως οι πνεύμονες, η καρδιά, ο νωτιαίος μυελός κ.ά

Μπορούν να βρεθούν και να τρυπήσουν ή να κολλήσουν σε οποιοδήποτε μέρος του σώματος του σκύλου: Στο δέρμα (συχνότερα στις πατούσες, στα μεσοδακτύλια διαστήματα) στα αυτιά, στα μάτια, στη μύτη, στο στόμα, ανάμεσα στα δόντια, κοντά στις αμυγδαλές, στα εξωτερικά γεννητικά όργανα.

Το άγανο είναι πιο δύσκολο να εντοπιστεί στο δέρμα σκυλιών με πιο πυκνό τρίχωμα.

Τι προκαλούν στον φιλαράκο μας τα άγανα

Τα συμπτώματα που προκαλούν διαφέρουν ανάλογα με το σημείο.

• Στο δέρμα: Ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών και στην μπροστινή επιφάνεια του θώρακα και των ώμων. Η διείσδυσή τους μέσω του δέρματος προκαλεί οίδημα, πόνο, ερύθημα, επίμονο γλείψιμο της περιοχής ή έξοδο ορο-αιμορραγικού υγρού από το σημείο. Το ζώο όταν προσβάλλονται τα άκρα του μπορεί να κουτσαίνει, καθώς πονάνε το ίδιο όπως και εσείς εάν τσιμπηθείτε από άγανα
• Στα αυτιά: Τα ζώα τινάζουν το κεφάλι, ξύνουν έντονα το αυτί, εμφανίζουν κλίση της κεφαλής τους και, δευτερογενώς, μπορεί να προκληθεί ωτίτιδα. Όταν τα άγανα διαπερνούν το τύμπανο του αυτιού, προκαλούν προβλήματα ακοής και νευρολογικά συμπτώματα.
• Στα μάτια: Προκαλούν πόνο, έντονο πρήξιμο και οφθαλμικό έκκριμα, ενώ πολύ συχνά τα ζώα κρατούν το μάτι τους κλειστό. Επίσης δημιουργούν έλκη και τραύματα στον κερατοειδή.
• Στη μύτη: Προκαλούν έντονη ενόχληση, που εκδηλώνεται με επίμονο φτέρνισμα, ο σκύλος τρίβει τη μουσούδα του στο έδαφος ή με την πατούσα του και είναι πιθανό να εξέλθει από το ρουθούνι αίμα και βλέννα.
• Στο στόμα: Όταν παγιδεύονται στη στοματική κοιλότητα, μπορεί να προκαλέσουν ξηρό βήχα, δυσκολία στην κατάποση και άρνηση για την πρόσληψη τροφής. Σε περιπτώσεις που μεταναστεύσουν μέσα σε σωματικές κοιλότητες (θωρακική, περιτοναϊκή) και προσβάλλουν εσωτερικά όργανα, τότε εμφανίζονται γενικά συμπτώματα , όπως κατάπτωση, ανορεξία, απώλεια βάρους ή δυσκολία στην αναπνοή.

Πρόληψη και προστασία

Επειδή ενδέχεται να προκαλέσουν πολύ σοβαρές βλάβες, τα άγανα πρέπει να απομακρύνονται το ταχύτερο δυνατό. Συχνά απαιτείται ηρεμία ή γενική αναισθησία. Μπορεί να προκληθεί και μόλυνση οπότε πρέπει να συμβουλευτείτε τον κτηνίατρο σας για κατάλληλη θεραπεία, αποφεύγοντας όσο το δυνατόν «χημικές» λύσεις.

Τα συμπτώματα συνήθως υποχωρούν σε διάστημα 24 έως και 96 ωρών μετά την επιτυχή αφαίρεσή τους. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, πρέπει να διερευνάται το ενδεχόμενο να υπάρχουν και άλλα άγανα. Σε αρκετές περιπτώσεις όμως, τα άγανα είναι δύσκολο να εντοπιστούν και χρειάζονται επανειλημμένες επεμβάσεις προκειμένου να βρεθούν και να αφαιρεθούν.

Επειδή όμως ο καλύτερος γιατρός είναι η πρόληψη καλό είναι να αποφεύγετε για τις βόλτες σας μέρη με άγανα και καλό είναι μετά τη βόλτα να ψάχνουμε πάντα εξονυχιστικά το σκύλο μας για να αφαιρούμε ξένα σώματα και διάφορα χόρτα που μπορεί να έχουν κολλήσει πάνω του.

Στο εξωτερικό κυκλοφορεί το OutFox® Field Guard (από το foxtail) το οποίο είναι ένα διχτάκι προστασίας που μπαίνει στο κεφάλι του σκύλου και αποτρέπει τα άγανα να εισέλθουν σε στόμα ,μάτια και αυτιά που είναι και τα πιο επικίνδυνα σημεία χωρίς να τον εμποδίζει να μεταφέρει αντικείμενα όπως για παράδειγμα τα μπαλάκια του τένις με το στόμα του σύμφωνα με τους δημιουργούς του.