Πρωτοποριακή και καινοτόμα μέθοδος που αντικαθιστά τη μεταμόσχευση κερατοειδούς (κερατοπλαστική) σε ασθενείς με προχωρημένο κερατόκωνο, εφαρμόστηκε με μεγάλη επιτυχία για πρώτη φορά στη χώρα μας στο Ινστιτούτο Οφθαλμολογίας & Μικροχειρουργικής Ophthalmica, στη Θεσσαλονίκη.
Επιστημονική ομάδα με επικεφαλής τον οφθαλμίατρο χειρουργό δρ Μίλτο Μπαλίδη, MD, PhD, FEBOphth, ICOphth, ειδικό στη χειρουργική κερατοειδούς & προσθίων ημιμορίων, τοποθέτησε την ίδια μέρα σε έναν άνδρα και μία γυναίκα με κερατόκωνο 3ου σταδίου, το ενδοστρωματικό εμφύτευμα Xenia.
Ο κερατόκωνος είναι μία πάθηση του κερατοειδή χιτώνα (το παράθυρο του οφθαλμού προς τον κόσμο), η οποία χαρακτηρίζεται από μια σταδιακή παραμόρφωση της δομής (καμπυλότητάς) του, αποκτώντας τελικά κωνικό σχήμα. Στην περιοχή του κώνου, η λέπτυνση, ουλοποίηση και τελικά η μόνιμη θολερότητα του κερατοειδή, οδηγεί σε σημαντική μείωση της όρασης. Η διαταραχή συνήθως κάνει την εμφάνισή της σε νεαρά άτομα, επηρεάζει τα πιο παραγωγικά χρόνια της ζωής ενός ανθρώπου και εξελίσσεται περίπου μέχρι τα 35 χρόνια της ζωής.
Στα αρχικά στάδια ο κερατόκωνος μπορεί να είναι ασυμπτωματικός και χαρακτηρίζεται σαν ένας προοδευτικώς εξελισσόμενος ανώμαλος αστιγματισμός που προσωρινά μπορεί να διορθωθεί με γυαλιά ή ειδικούς φακούς επαφής. Στη συνέχεια όμως η πάθηση μπορεί να συνοδεύεται από σοβαρή μείωση της όρασης και αν αφεθεί ανεξέλεγκτη τα πράγματα γίνονται πολύ δύσκολα, αφού τότε οδηγούμαστε αναγκαστικά στη λύση της μεταμόσχευσης κερατοειδούς (επέμβαση κερατοπλαστικής).
Υπολογίζεται ότι η πάθηση έχει μεγάλη επίπτωση στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής (λεκάνη της Μεσογείου). Εκτιμάται ότι προσβάλλει το 1% έως 5% του γενικού πληθυσμού.
«Το κερατοειδικό ένθεμα Xenia είναι στην πραγματικότητα ένας κυκλικός δίσκος διασυνδεδεμένου κολλαγόνου, πάχους 40 μm και διαμέτρου 8 mm. Τοποθετείται σε μία ειδική "τσέπη" που δημιουργείται με τεχνολογία femtosecond laser σε προκαθορισμένο βάθος και με ακριβείς διαστάσεις στον κερατοειδή χιτώνα, ώστε να αυξήσει το πάχος του. Το συγκεκριμένο εμφύτευμα ενισχύει τη βιομηχανική σταθερότητα και αρχιτεκτονική του κερατοειδικού ιστού, ο οποίος στον κερατόκωνο εμφανίζει προχωρημένη χαλάρωση. Ταυτόχρονα το ένθεμα διαμορφώνει κατάλληλα την καμπυλότητα της πρόσθιας και της οπίσθιας επιφάνειας του κερατοειδούς, βελτιώνοντας έτσι την οπτική οξύτητα», αναφέρει ο δρ Μίλτος Μπαλίδης.
Η τοποθέτηση του Xenia πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία, χωρίς να απαιτηθεί νοσηλεία του ασθενούς. Η τομή που γίνεται στον κερατοειδή για να τοποθετηθεί το ένθεμα, δεν χρειάζεται ράμματα, καθώς υπάρχει επιταχυνόμενη επούλωση. Επιπλέον, η τεχνική μπορεί να συνδυαστεί με άλλες θεραπευτικές προσεγγίσεις, όπως η διασύνδεση κολλαγόνου κερατοειδούς (corneal cross linking - CXL), καθώς αυξάνει το κερατοειδικό πάχος και διευκολύνει τη θεραπεία CXL.
Η τοποθέτηση του ενδοστρωματικού ενθέματος Xenia διενεργείται σε λίγα, εξειδικευμένα κέντρα στον κόσμο, στα οποία πλέον συμπεριλαμβάνεται το Ινστιτούτο Οφθαλμολογίας & Μικροχειρουργικής Ophthalmica. Απαιτεί ειδικό επεμβατικό εξοπλισμό τελευταίας γενιάς και άριστη εκπαίδευση - εξειδίκευση του χειρουργού, ώστε να σχηματιστεί κατάλληλα ο διαχωρισμός του κερατοειδούς με μέγιστη ακρίβεια στο σωστό σημείο και να επιτευχθεί το επιθυμητό αποτέλεσμα για την όραση.
«Αυτή τη χρονική περίοδο είναι περιορισμένη ακόμα και η παραγωγή των ενδοστρωματικών εμφυτευμάτων, καθώς προορίζονται προς το παρόν για ασθενείς με 3ου και 4ου σταδίου κερατόκωνο, που βρίσκονται σε λίστα αναμονής για μεταμόσχευση κερατοειδούς. Στόχος είναι στο εγγύς μέλλον να χρησιμοποιούνται περισσότερα ενθέματα, ακόμα και σε πρωιμότερα στάδια της οφθαλμοπάθειας», καταλήγει ο δρ. Μπαλίδης.
