Tο εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο αποτελεί από καιρό ακρογωνιαίο λίθο της μεσογειακής διατροφής, γνωστό για τη συμβολή του στην υγεία της καρδιάς και του μεταβολισμού. Τώρα, νέα έρευνα δείχνει ότι μπορεί επίσης να συμβάλλει στην προστασία του εγκεφάλου. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα οφέλη του ενδέχεται να εκτείνονται πέρα από το σώμα και στον νου, δρώντας μέσω του μικροβιώματος του εντέρου για την ενίσχυση της γνωστικής λειτουργίας.
Μια μελέτη με επικεφαλής ερευνητές από τη Μονάδα Ανθρώπινης Διατροφής του Πανεπιστημίου Rovira i Virgili (URV), του Ινστιτούτου Ερευνών Υγείας Pere Virgili (IISPV) και του CIBERobn αναδεικνύει μια σημαντική σχέση μεταξύ του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, των βακτηρίων του εντέρου και της υγείας του εγκεφάλου.
«Αυτή είναι η πρώτη προοπτική μελέτη σε ανθρώπους που αναλύει συγκεκριμένα τον ρόλο του ελαιολάδου στην αλληλεπίδραση μεταξύ του μικροβιώματος του εντέρου και της γνωστικής λειτουργίας», εξηγεί ο Jiaqi Ni, πρώτος συγγραφέας του άρθρου και ερευνητής στο Τμήμα Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας του URV.
Η έρευνα παρακολούθησε 656 ενήλικες ηλικίας 55 έως 75 ετών που ήταν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι και παρουσίαζαν μεταβολικό σύνδρομο — ένα σύνολο παραγόντων κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων. Κατά τη διάρκεια μιας διετούς περιόδου, στο πλαίσιο του προγράμματος PREDIMED-Plus, οι επιστήμονες παρακολούθησαν τη διατροφή των συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένης της πρόσληψης παρθένου και ραφιναρισμένου ελαιολάδου, παράλληλα με λεπτομερείς αναλύσεις του εντερικού μικροβιόκοσμου τους. Παρακολούθησαν επίσης τις μεταβολές στη γνωστική απόδοση με την πάροδο του χρόνου.
Καλύτερη γνωστική λειτουργία και ποικιλία στο μικροβίωμα του εντέρου
Τα ευρήματα έδειξαν σαφείς διαφορές ανάλογα με τον τύπο του ελαιολάδου που καταναλώθηκε. Οι συμμετέχοντες που χρησιμοποιούσαν τακτικά παρθένο ελαιόλαδο παρουσίασαν βελτιώσεις στη γνωστική λειτουργία και είχαν πιο ποικιλόμορφο μικροβιόκοσμο του εντέρου, κάτι που θεωρείται ευρέως ως ένδειξη καλύτερης εντερικής και μεταβολικής υγείας. Αντίθετα, όσοι κατανάλωναν ραφιναρισμένο ελαιόλαδο έδειχναν τάση μείωσης της ποικιλομορφίας του μικροβιώματος με την πάροδο του χρόνου.
Οι ερευνητές εντόπισαν επίσης μια συγκεκριμένη ομάδα εντερικών βακτηρίων, γνωστή ως Adlercreutzia, η οποία ενδέχεται να συνδέεται με αυτά τα οφέλη. Η παρουσία της θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως δείκτης της θετικής σχέσης μεταξύ της κατανάλωσης παρθένου ελαιολάδου και της διατήρησης της γνωστικής λειτουργίας. Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι μέρος της ευεργετικής επίδρασης του ελαιολάδου στον εγκέφαλο μπορεί να προέρχεται από τον τρόπο με τον οποίο αναδιαμορφώνει το μικροβίωμα του εντέρου.
Γιατί ξεχωρίζει το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο
Η διαφορά μεταξύ του εξαιρετικού παρθένου και του ραφιναρισμένου ελαιολάδου έγκειται σε μεγάλο βαθμό στον τρόπο παραγωγής τους. Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο παράγεται με μηχανικές μεθόδους, οι οποίες βοηθούν στη διατήρηση των φυσικών του συστατικών. Το ραφιναρισμένο ελαιόλαδο, από την άλλη πλευρά, υποβάλλεται σε βιομηχανική επεξεργασία για την απομάκρυνση των ακαθαρσιών.
Ενώ αυτή η διαδικασία ραφιναρίσματος βελτιώνει τη διάρκεια ζωής και τη σταθερότητα της γεύσης, μειώνει επίσης τα ευεργετικά συστατικά όπως τα αντιοξειδωτικά, οι πολυφαινόλες, οι βιταμίνες και άλλες βιοδραστικές ουσίες. Σύμφωνα με τον Jiaqi Ni, «δεν έχουν όλα τα ελαιόλαδα οφέλη για τη γνωστική λειτουργία», τονίζοντας τη σημασία της επιλογής των ποικιλιών εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου.
Η ποιότητα μετράει για την υγεία του εγκεφάλου
Αυτά τα ευρήματα προστίθενται στις αυξανόμενες ενδείξεις ότι η διατροφή παίζει βασικό ρόλο τόσο στην καρδιαγγειακή όσο και στη γνωστική υγεία μέσω της επίδρασής της στο μικροβίωμα του εντέρου. Ο Jordi Salas-Salvadó, επικεφαλής ερευνητής της μελέτης, τονίζει τη σημασία της επιλογής λιπαρών υψηλής ποιότητας: «Αυτή η έρευνα ενισχύει την ιδέα ότι η ποιότητα του λίπους που καταναλώνουμε είναι εξίσου σημαντική με την ποσότητα· το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο όχι μόνο προστατεύει την καρδιά, αλλά μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διατήρηση του εγκεφάλου κατά τη γήρανση.»
Σημειώνει επίσης ότι ο προσδιορισμός ενός συγκεκριμένου μικροβιακού προφίλ που συνδέεται με αυτά τα οφέλη «ανοίγει το δρόμο για νέες στρατηγικές πρόληψης βασισμένες στη διατροφή για τη διατήρηση των γνωστικών λειτουργιών».
Μια απλή διατροφική αλλαγή για έναν γηράσκοντα πληθυσμό
Οι συνδιευθύντριες Nancy Babio και Stephanie Nishi υπογραμμίζουν τις ευρύτερες επιπτώσεις των ευρημάτων καθώς οι πληθυσμοί συνεχίζουν να γηράσκουν. «Σε μια εποχή που οι περιπτώσεις γνωστικής έκπτωσης και άνοιας αυξάνονται, τα ευρήματά μας τονίζουν τη σημασία της βελτίωσης της ποιότητας της διατροφής και, ειδικότερα, της προτεραιότητας του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου έναντι άλλων ραφιναρισμένων εκδοχών ως μιας αποτελεσματικής, απλής και προσιτής στρατηγικής για την προστασία της υγείας του εγκεφάλου».
