Μια ανασκόπηση περισσότερων από 200 μελετών σε ανθρώπους, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Nutrition Reviews, επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν ουσιαστικές ενδείξεις για την πρόληψή της και ενδείξεις για την επίδρασή τους στην ακμή, την ψωρίαση και άλλες παθήσεις του δέρματος.

Τόσο η συγκεκριμένη ανασκόπηση όσο και μια παλαιότερη που εστίασε στα προβιοτικά και τα αποτελέσματά της δημοσιεύθηκαν στο Nutrients, έδειξε ότι ενδεχομένως να υπάρχει και αντιγηραντικό όφελος από τη λήψη τους, παρότι η έρευνα δεν είναι τόσο εκτενής και τα στοιχεία είναι πιο περιορισμένα.

«Καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου, από τη γέννηση έως τα βαθιά γεράματά του, το δέρμα υφίσταται αλλαγές, που επηρεάζουν την υγεία και την εμφάνισή του. Σε κάθε ηλικιακό στάδιο είναι πιο ευάλωτο σε διαφορετικές παθήσεις, παρότι οι παράγοντες που επηρεάζουν την εκδήλωσή τους, είτε ενδογενείς όπως η κληρονομικότητα, είτε εξωγενείς όπως η ηλιακή ακτινοβολία και η διατροφή, παραμένουν κοινοί.

Όσον αφορά τη διατροφή, ένας από τους μηχανισμούς με τους οποίους αυτή επηρεάζει την υγεία του δέρματος είναι μέσω του μικροβιώματος του εντέρου, η ενίσχυση του οποίου επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, από τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά. Η έρευνα έχει καταδείξει ότι και τα δύο μπορούν να αποτελέσουν τρόπο καταστολής και βελτίωσης των δερματικών παθήσεων με πολλαπλούς τρόπους, όπως η μείωση του οξειδωτικού στρες, η καταστολή των φλεγμονωδών αποκρίσεων και η διατήρηση των ανοσολογικών επιδράσεων», εξηγεί ο Δερματολόγος - Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου.

Ζωντανοί μικροοργανισμοί

Τα προβιοτικά είναι ζωντανοί μικροοργανισμοί, συνήθως καλά βακτήρια ή μύκητες παρόμοιοι με αυτούς που διαβιούν στο έντερο, που όταν λαμβάνονται από το στόμα βοηθούν στην υγεία και ισορροπία του εντερικού μικροβιώματος ώστε ο οργανισμός να απορροφά όλα τα θρεπτικά συστατικά που λαμβάνονται μέσω διατροφής. Τροφές πλούσιες σε προβιοτικά είναι όσα έχουν υποστεί ζύμωση (γιαούρτι, κεφίρ, ξινολάχανο, κ.ά.). Βρίσκονται και σε συμπληρώματα διατροφής.

Τα πρεβιοτικά είναι μια ομάδα θρεπτικών συστατικών που αποτελούν την τροφή των προβιοτικών και των μικροοργανισμών που ζουν στο έντερο. Όταν αποδομούνται, τα προϊόντα που απελευθερώνονται στην κυκλοφορία του αίματος, επηρεάζουν θετικά όχι μόνο το γαστρεντερικό σύστημα αλλά και άλλα απομακρυσμένα όργανα. Βρίσκονται κυρίως σε φυτικές τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες, όπως πράσα, σπαράγγια, αγκινάρες, σκόρδα, κρεμμύδια, μπανάνες, βρώμη, κριθάρι, κ.ά.

Ερευνητικό ενδιαφέρον

Η δυνατότητα βελτίωσης των δεικτών υγείας του δέρματος, καθυστέρησης της γήρανσής του και ίασης παθήσεών του με αυτούς τους φυσικούς παράγοντες έχει κινήσει το ενδιαφέρον των ερευνητών τα τελευταία χρόνια. Γνωρίζοντας την ευεργετική επίδρασή τους, επιδιώκουν να καταλάβουν εάν τα προβιοτικά και τα πρεβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση παθήσεων του δέρματος όπως η ψωρίαση, το έκζεμα, η ακμή, αλλά και τις επιπτώσεις της φωτογήρανσης και της γήρανσης, όπως οι ρυτίδες, η μελάγχρωση και η ξηρότητα, που ταλαιπωρούν εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.

Πρόσφατα επιστήμονες από το Ηνωμένο Βασίλειο διεξήγαγαν μια ανασκόπηση 516 μελετών που είχαν πραγματοποιηθεί σε ζώα και σε ανθρώπους. Η πλειονότητα του πληθυσμού που μελετήθηκε ήταν βρέφη και ενήλικες κάτω των 60 ετών. Πάνω από 200 μελέτες σε ανθρώπους εξέτασαν την επίδραση των προβιοτικών, 34 των πρεβιοτικών και 41 των συμβιοτικών (συνδυασμός των δύο).

Σύμφωνα με τους ερευνητές, εντοπίστηκε πληθώρα στοιχείων για το όφελος τους στην ατοπική δερματίτιδα. Το 72% των μελετών που εξέτασαν τη διαχείριση ή τη σοβαρότητα της ατοπικής δερματίτιδας και του εκζέματος, ανέφεραν ότι υπάρχει θετική επίδραση, όπως και το 54% εκείνων που εξέτασε την πρόληψη.

Ακμή και ψωρίαση

Υποσχόμενα ήταν και τα στοιχεία για την ακμή και την ψωρίαση, καθώς και για τη γήρανση του δέρματος και την απόκριση στην υπεριώδη ακτινοβολία, η οποία αποτελεί έναν ολοένα και πιο δημοφιλή τομέα έρευνας. Λιγότερα ήταν τα στοιχεία για άλλες δερματικές παθήσεις, όπως ο καρκίνος του δέρματος και η ροδόχρους ακμή.

Η παλαιότερη ανασκόπηση μελετών που δημοσιεύθηκε στο Nutrients διαπίστωσε ότι τα προβιοτικά:

• ενισχύουν τον δερματικό φραγμό,
• αναστέλλουν τη διάσπαση του κολλαγόνου και την παραγωγή μελανίνης, έχουν αντιρυτιδικές, ενυδατικές,
  αντιφωτογηραντικές και αντιγηραντικές ιδιότητες,
• μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδας
• βοηθούν στην καταστολή των βακτηρίων που προκαλούν ακμή, τη μείωση των φλύκταινων και την ανακούφιση από τον ερεθισμό του δέρματος σε ασθενείς με ακμή
• έχουν δείξει θεραπευτικά αποτελέσματα στα κλινικά συμπτώματα σε ορισμένα άτομα με ψωρίαση,
• βελτιώνουν πιτυρίδα, σμηγματορροϊκή δερματίτιδα και διαταραχές που σχετίζονται με το τριχωτό της κεφαλής.

«Διαφορετικά προβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και αντιμετώπιση διαφορετικών δερματικών παθήσεων. Διεξάγονται αρκετές κλινικές δοκιμές προκειμένου να μελετηθεί η αποτελεσματικότητα και οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές τους, αλλά ακόμα απαιτούνται πολλές μελέτες μέχρι να διεξαχθούν ασφαλή και οριστικά συμπεράσματα. Τα άτομα που ενδιαφέρονται να λάβουν προβιοτικά, πρεβιοτικά ή συμβιοτικά πρέπει να λάβουν υπόψη τους ότι η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και να συζητήσουν τα πιθανά οφέλη και τους κινδύνους με το γιατρό τους», καταλήγει ο δρ Στάμου.