Οι επιστήμονες παρουσίασαν μια πρωτοποριακή νέα μέθοδο που περιγράφεται ως «ισχυρό διπλό όπλο» για την καταπολέμηση της απώλειας μαλλιών σε καρκινοπαθείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία.
Αυτή η καινοτόμος μέθοδος συνδυάζει την καθιερωμένη πρακτική της ψύξης του τριχωτού της κεφαλής, όπου οι ασθενείς φορούν ένα σκουφάκι χημειοθεραπείας που ψύχει το τριχωτό της κεφαλής για να ελαχιστοποιηθεί η βλάβη των τριχοθυλακίων από τα φάρμακα, με μια νέα λοσιόν πλούσια σε αντιοξειδωτικά, παρόμοια με αυτά που βρίσκονται στα κόκκινα σταφύλια.
Η έρευνα, που χαιρετίστηκε ως «ορόσημο», όχι μόνο εντόπισε τη βέλτιστη θερμοκρασία για την ψύξη του τριχωτού της κεφαλής, αλλά και απέδειξε την ενισχυμένη προστατευτική δράση όταν συνδυάζεται με την αντιοξειδωτική αγωγή.
Ερευνητές του Sheffield Hallam University ανακάλυψαν ότι η ψύξη του τριχωτού της κεφαλής στους 18 °C αποτρέπει αποτελεσματικά τη βλάβη των τριχοθυλακίων, ενώ η ψύξη στους 26 °C δεν προσφέρει επαρκή προστασία.
Η ψύξη του τριχωτού της κεφαλής λειτουργεί περιορίζοντας τη ροή του αίματος προς το τριχωτό, μειώνοντας έτσι την ποσότητα των χημειοθεραπευτικών φαρμάκων που φτάνουν στα τριχοθυλάκια.
Η ομάδα έδειξε επίσης πώς ο συνδυασμός της τοπικής χορήγησης αντιοξειδωτικών με την ψύξη μπορεί να «μεταμορφώσει την προστατευτική ικανότητα της ψύξης» κατά της τριχόπτωσης.
Ο Δρ Νικ Γεωργόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής κυτταρικής βιολογίας και μέλος του προγράμματος Transforming Lives στο Πανεπιστήμιο Sheffield Hallam, δήλωσε ότι θεωρεί την τριχόπτωση ως το «πρόσωπο του καρκίνου».
«Ο λόγος για τον οποίο οι άνθρωποι παρουσιάζουν τριχόπτωση είναι επειδή, στη βάση των τριχοθυλακίων, υπάρχουν αυτά τα κύτταρα που διαιρούνται γρήγορα και τα οποία πραγματικά νιώθουν την τοξικότητα των φαρμάκων χημειοθεραπείας», είπε.
«Τα φάρμακα χημειοθεραπείας είναι φάρμακα που σκοτώνουν τα καρκινικά κύτταρα που διαιρούνται γρήγορα, αλλά δεν μπορούν να διακρίνουν μεταξύ των καρκινικών κυττάρων και των φυσιολογικών κυττάρων του σώματος που διαιρούνται γρήγορα.
Στη βάση των τριχοθυλακίων μας βρίσκονται αυτά τα κύτταρα που διαιρούνται γρήγορα, ή κερατινοκύτταρα, τα οποία αναπτύσσονται συνεχώς και τελικά σχηματίζουν την τρίχα».
Για τη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Frontiers of Pharmacology, απομονώθηκαν τριχοθυλάκια από το τριχωτό της κεφαλής και καλλιεργήθηκαν στο εργαστήριο πριν υποβληθούν σε χημειοθεραπεία, προκειμένου να μελετηθεί η επίδρασή της.
«Δείξαμε ότι πεθαίνουν», είπε ο Δρ Γεωργόπουλος. «Τα κύτταρα που διαιρούνται γρήγορα και αναπτύσσουν τα μαλλιά πεθαίνουν λόγω της τοξικότητας της χημειοθεραπείας.
«Αλλά αν τα ψύξετε, προστατεύονται, και δεν εννοώ απλώς προστατεύονται – αποτρέπεται ο θάνατός τους.
«Έτσι, αν χρησιμοποιηθεί ψύξη ενώ οι τριχοθυλάκια αναπτύσσονται στο εργαστήριο, μπορεί να αποτραπεί εντελώς η τοξικότητα. Αλλά υπάρχει ένα μειονέκτημα – πρέπει να χρησιμοποιήσετε τη σωστή θερμοκρασία».
Ενώ στην μελέτη επισημάνθηκε η βέλτιστη θερμοκρασία, οι ερευνητές συνδύασαν επίσης την ψύξη με τη λοσιόν ως πιθανό στόχο για ασθενείς που ενδέχεται να μην ανταποκρίνονται στην τεχνική του κρύου καλύμματος.
Η λοσιόν περιείχε αντιοξειδωτικά όπως η ρεσβερατρόλη, που βρίσκεται σε κόκκινα σταφύλια και φιστίκια, και η N-ακετυλοκυστεΐνη, ένα συμπλήρωμα διατροφής.
Ο Δρ Γεωργόπουλος δήλωσε: «Σε ορισμένους ασθενείς, η ψύξη λειτουργεί, ενώ σε άλλους όχι. Αυτό συμβαίνει επειδή ορισμένα κεφάλια – τα οποία αποκαλώ «αγύριστα» – δεν ψύχονται αρκετά.
«Με την προσθήκη αυτού του τοπικού προϊόντος που παρέχει αυτό το αντιοξειδωτικό, δημιουργούμε ένα ισχυρό διπλό όπλο που, με βάση τα αποτελέσματα μας στο εργαστήριο, μας έδειξε ότι μπορεί να μετατρέψει την ικανότητα ψύξης σε προστασία».
Ο Δρ Γεωργόπουλος πρόσθεσε ότι η αντιοξειδωτική λοσιόν δεν είναι «αρκετά ισχυρή» όταν χρησιμοποιείται μόνη της.
«Ο λόγος για αυτό είναι ότι η ψύξη κάνει πολλά εκπληκτικά πράγματα ταυτόχρονα», είπε.
«Τι συμβαίνει στο σώμα όταν κρυώνει; Τα αιμοφόρα αγγεία συστέλλονται, στενεύουν, λιγότερο αίμα φτάνει στο τριχωτό της κεφαλής, λιγότερο φάρμακο. Δεν είναι τόσο απλό.
«Η έρευνά μας έχει δείξει ότι η ψύξη μπορεί να επιβραδύνει τα κύτταρα, να τα εμποδίσει να διαιρούνται – προστασία.
«Εμποδίζει την είσοδο του φαρμάκου χημειοθεραπείας – προστασία. Κάνει πολλά πράγματα ταυτόχρονα, αρκεί η ψύξη να είναι βέλτιστη.
«Αν δεν είναι βέλτιστη, η προσέγγισή μας μας επιτρέπει τώρα να πούμε «εντάξει, δεν είναι το ιδανικό σενάριο, αλλά το αντισταθμίζουμε με το τοπικό μας προϊόν».
Το καπάκι ψύξης φοριέται για μισή ώρα πριν από την έναρξη της χημειοθεραπείας, κατά τη διάρκεια της θεραπείας και για έως και 90 λεπτά μετά τη χορήγηση όλων των φαρμάκων.
