Συναγερμός επικρατεί στις τάξεις των αρχών υγείας παγκοσμίως εξαιτίας ενός νέου μεταλλαγμένου στελέχους «υψηλής μεταδοτικότητας» της mpox (ευλογιάς των πιθήκων), το οποίο πιστεύεται ότι βρίσκεται πίσω από ένα κύμα νέων κρουσμάτων.
Συγκεκριμένα, μια νεοανακαλυφθείσα παραλλαγή του ιού που προκαλεί εξάνθημα και είναι «απόγονος» του πιο θανατηφόρου στελέχους mpox της Clade 1a, παλαιότερα γνωστού ως monkeypox, το οποίο εκτιμάται ότι σκοτώνει έως και το 10% των ασθενών - πολύ περισσότερο από άλλα στελέχη που έχουν εξαπλωθεί τους τελευταίους μήνες, εξαπλώνεται τώρα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ).
Οι αξιωματούχοι ανησυχούν επειδή η νέα έκδοση φέρει μια μετάλλαξη γνωστή ως APOBEC3, η οποία την καθιστά πιο μολυσματική από την προυπάρχουσα.
Οι επιστήμονες λένε ότι η ίδια μετάλλαξη έχει ήδη παρατηρηθεί στο στέλεχος mpox Clade 1b, το οποίο έχει εξαπλωθεί πολύ πέρα από την Αφρική στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ευρώπη και την Ασία μέσα στον τελευταίο χρόνο.
Προειδοποιούν δε ότι απαιτείται ταχεία δράση από τη διεθνή κοινότητα για να βοηθήσει να σταματήσει κάθε πιθανή μεγαλύτερη επιδημία mpox της νέας παραλλαγής εκτός της ΛΔΚ.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) δείχνουν ότι μόνο το 2025 έχουν καταγραφεί περισσότερα από 2.063 κρούσματα mpox στη χώρα, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων θανάτων.
Ωστόσο, δεν είναι σαφές για πόσα ακριβώς κρούσματα, και θανάτους, ευθύνεται το νέο μεταλλαγμένο στέλεχος Clade 1a, με τις παλαιότερες εκδοχές να εξακολουθούν να κυκλοφορούν.
Σε μια ενημέρωση ο δρ Ngashi Ngongo, επικεφαλής της ομάδας διαχείρισης περιστατικών mpox στα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής (Africa CDC), δήλωσε: «Έχουμε δει μια νέα παραλλαγή του Clade 1a με APOBEC3 που έχει ανιχνευθεί, και σε αντίθεση με την παλιά παραλλαγή 1a, αυτή έχει υψηλό δυναμικό για υψηλότερη μεταδοτικότητα».
Ο ΠΟΥ αναφέρει επίσης: «Αυτό που ξέρουμε προς το παρόν είναι ότι η Clade 1 οδηγεί σε πιο σοβαρή ασθένεια και θάνατο από την Clade 2 στους πληθυσμούς όπου ενδημεί».
Οι περισσότερες λοιμώξεις του Clade 1a έχουν συνδεθεί με μετάδοση από τα ζώα, ενώ έχει παρατηρηθεί περιορισμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο σε περιβάλλοντα στενής επαφής, όπως τα σπίτια.
Η Clade 1a έχει ποσοστό θνησιμότητας που κυμαίνεται από 1,4% έως πάνω από 10%, πολύ περισσότερο από το 0,1% και το 3,6% που έχει καταγραφεί για την Clade2
Η έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο στο New England Journal of Medicine, δείχνει ότι το ποσοστό της Clade 1b κυμαίνεται γύρω στο 3,3%.
Ωστόσο, ο Δρ Lorenzo Subissi, ιολόγος του προγράμματος έκτακτης ανάγκης για την υγεία του ΠΟΥ, δήλωσε στην Telegraph ότι δεν έχουν παρατηρηθεί, μέχρι στιγμής, υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας με το νέο στέλεχος Clade 1a.
Ενώ αυτή η παραλλαγή μπορεί να εξαπλωθεί εκτός της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό, το ποσοστό θνησιμότητας που παρατηρείται στην Κινσάσα, όπου η νέα παραλλαγή Clade 1a κυκλοφορεί μαζί με την Clade 1b, παραμένει μικρότερο από το 1%, δηλαδή πολύ χαμηλότερο από αυτό που θεωρούνταν ιστορικά ότι ήταν η θνησιμότητα της Clade 1a», είπε και πρόσθεσε ότι "η θνησιμότητα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις υποκείμενες συνθήκες του πληγέντος πληθυσμού, όπως ο υποσιτισμός'".
