Με αφορμή την έναρξη της νέας περιόδου αναπνευστικών λοιμώξεων, ο ΕΟΔΥ παρουσιάζει την εικόνα της γρίπης, της COVID-19 και του RSV κατά την περίοδο 2025-2026, τα νεότερα δεδομένα από το Νότιο Ημισφαίριο –όπου επικράτησε η γρίπη Α(H3)– και τα βασικά μέτρα πρόληψης κατά τη φθινοπωρινή και χειμερινή περίοδο. Παράλληλα, εξηγεί πώς παρακολουθείται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους η κυκλοφορία των αναπνευστικών ιών και η σοβαρότητα των λοιμώξεων στην κοινότητα και στα νοσοκομεία.

Η παρακολούθηση των αναπνευστικών λοιμώξεων

Ο ΕΟΔΥ μέσω του Δικτύου Παρατηρητών Νοσηρότητας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (Δίκτυο Sentinel του ΕΟΔΥ), καταγράφει συστηματικά τη συχνότητα εμφάνισης της γριπώδους συνδρομής στην κοινότητα, εκτιμώντας με τον τρόπο αυτό το επίπεδο της δραστηριότητας των ιών που προκαλούν λοιμώξεις αναπνευστικού. Παράλληλα συλλέγοντας δεδομένα θετικότητας για τα τρία αναπνευστικά παθογόνα βασικού ενδιαφέροντος (ιούς γρίπης, SARS-CoV-2 και RSV) από δείγματα που λαμβάνονται από ασθενείς με γριπώδη συνδρομή στην κοινότητα, παρακολουθεί πιο εξειδικευμένα τη δραστηριότητα των τριών αυτών ιών. Η επιτήρηση συμπληρώνεται από συστήματα επιτήρησης στη δευτεροβάθμια φροντίδα υγείας, στο πλαίσιο της παρακολούθησης της κλινικής σοβαρότητας των αναπνευστικών λοιμώξεων.

Η εικόνα της περιόδου 2025-2026

Κατά την περίοδο επιτήρησης 2025-2026, με βάση τον δείκτη γριπώδους συνδρομής η δραστηριότητα των λοιμώξεων του αναπνευστικού άρχισε να αυξάνεται στις αρχές Δεκεμβρίου, παρουσιάζοντας κορύφωση στην αρχή του νέου έτους, ενώ από τις αρχές Φεβρουαρίου ξεκίνησε η σταδιακή της μείωση. Στις αρχές Μαΐου σταθεροποιήθηκε σε χαμηλά επίπεδα, με μικρές εβδομαδιαίες αυξομειώσεις, ενώ στα τέλη Ιουλίου μέχρι μέσα Αυγούστου παρουσίασε μικρή ανοδική τάση, παραμένοντας ωστόσο σε σχετικά χαμηλά επίπεδα.

Στην εποχική γρίπη κυριάρχησε ο Α(H3)

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά στην εποχική γρίπη, η θετικότητα των δειγμάτων που προέρχονται από ασθενείς με γριπώδη συνδρομή στην κοινότητα κυμάνθηκε σε επίπεδα άνω του 10% (όριο που υποδεικνύει την έναρξη της εποχικής δραστηριότητας της γρίπης) από το τέλος Οκτωβρίου έως το τέλος Φεβρουαρίου, με κορύφωση την τελευταία εβδομάδα του έτους. Για το υπόλοιπο διάστημα κυμάνθηκε σε τιμές κάτω του 10%, με την εξαίρεση των δύο πρώτων εβδομάδων του Αυγούστου. Σημειώνεται ότι όπως κάθε χρόνο, μεμονωμένα περιστατικά γρίπης ή εντοπισμένες συρροές εμφανίζονται και κατά τη διάρκεια των θερινών μηνών, ειδικά σε καλοκαιρινούς προορισμούς της χώρας με επισκεψιμότητα από ταξιδιώτες του νότιου ημισφαιρίου.

Ο τύπος ιού που επικράτησε την περίοδο 2025-2026 στην κοινότητα ήταν ο Α, με καταγραφή σποραδικών μόνο κρουσμάτων γρίπης τύπου Β. Μεταξύ των θετικών για γρίπη Α δειγμάτων, επικράτησε ο υπότυπος Α(Η3), ενώ ο υπότυπος Α(Η1)pdm09 κυκλοφόρησε σε μικρότερο βαθμό. Δεν αναδείχτηκαν σημαντικές αλλαγές σε γενετικές και αντιγονικές ιδιότητες που να υποδεικνύουν αντιγονική παρέκκλιση από τα στελέχη του αντιγριπικού εμβολίου.

Οι δείκτες σοβαρών περιστατικών (αριθμός εισαγωγών σε ΜΕΘ ασθενών με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη και αριθμός θανάτων από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη) κυμάνθηκαν σε επίπεδα παρόμοια με αυτά της περσινής περιόδου επιτήρησης.

Η εικόνα της COVID-19

Με βάση τη θετικότητα των διενεργούμενων διαγνωστικών ελέγχων SARS-CoV-2 στο σύνολο του πληθυσμού, η δραστηριότητα του ιού υπήρξε σχετικά ήπια, με προοδευτική μείωση από τα τέλη Οκτωβρίου 2025, σταθεροποίηση σε πολύ χαμηλά επίπεδα την άνοιξη και μικρή αυξητική τάση να σημειώνεται μετά τον Ιούλιο. Οι νέες εισαγωγές για νοσηλεία ακολούθησαν και αυτές παρόμοια πορεία μέσα στην περίοδο επιτήρησης, ενώ οι νέες διασωληνώσεις και οι θάνατοι ήταν σημαντικά μειωμένοι σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο επιτήρησης.

Κορύφωση στις αρχές Μαρτίου για τον RSV

Τέλος, η εποχική δραστηριότητα του RSV διήρκεσε από το τέλος του 2025 έως τα τέλη Απριλίου 2026, με τη θετικότητα των δειγμάτων που προέρχονται από ασθενείς με γριπώδες σύνδρομο στην κοινότητα να κορυφώνεται την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου, χωρίς να ξεπεράσει το ιστορικό υψηλό προηγούμενων περιόδων επιτήρησης.

Η εικόνα από το νότιο ημισφαίριο

Τα δεδομένα από την επιτήρηση των λοιμώξεων αναπνευστικού στο Ν. Ημισφαίριο υποδεικνύουν ηπιότερη δραστηριότητα σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο επιτήρησης μέχρι του παρόντος. Ωστόσο, στην Αυστραλία και τη Ν. Ζηλανδία σημειώθηκε καθυστερημένη έναρξη της εποχικής δραστηριότητας. Αυτή η μετατόπιση της κορύφωσης προς το τέλος της περιόδου επιτήρησης δείχνει ότι η δραστηριότητα των αναπνευστικών λοιμώξεων διατηρεί τη δυναμική της, με ταυτόχρονη κυκλοφορία του RSV και της Γρίπης Α. Καταγράφεται επικράτηση του Α(Η3) – κλάδος Κ, με πολύ περιορισμένη παρουσία Α(Η1Ν1) και Β. Σημειώνεται ωστόσο ότι παρά την αυξημένη μεταδοτικότητά του και την τάση επικράτησης που επιδεικνύει, ο κλάδος Κ δεν φαίνεται να συνδέεται με αυξημένη κλινική σοβαρότητα. Στη Νότια Αμερική και Νότια Αφρική το χειμερινό κύμα παρουσίασε πιο τυπική εικόνα βαίνοντας επί του παρόντος προς ομαλή αποκλιμάκωση. Στις γεωγραφικές αυτές περιοχές επικράτησε επίσης ο Α(Η3) – Κλάδος Κ, ενώ υπήρξε σε μικρότερο βαθμό κυκλοφορία Α(Η1Ν1) και Β.

Σε εγρήγορση ο ΕΟΔΥ

Ο ΕΟΔΥ με τα ενισχυμένα συστήματα επιτήρησης που διαθέτει, διευρυμένα τα τελευταία χρόνια με την προσθήκη των ιών Covid - 19 και RSV και με την επέκταση της περιόδου επιτήρησης σε όλη τη διάρκεια του έτους, βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση για την πρώιμη ανίχνευση επιδημικών κυμάτων και την αντιμετώπισής τους.

Πως θα προστατευθείτε

Όσον αφορά τα βασικά μέτρα πρόληψης και ελέγχου της διασποράς λοιμώξεων του αναπνευστικού, αυτά εστιάζουν στους εξής τομείς:

• Ατομική Υγιεινή: τακτικό πλύσιμο χεριών, κάλυψη στόματος και μύτης με χαρτομάντηλο κατά το βήχα ή το φτέρνισμα, αποφυγή αγγίγματος ματιών, μύτης, στόματος.
• Κοινωνική αποστασιοποίηση: απομόνωση επί συμπτωμάτων, χρήση μάσκας σε κλειστούς χώρους με συγχρωτισμό, αποφυγή επαφής με ευάλωτους πληθυσμούς
• Διαχείριση περιβάλλοντος χώρου: τακτικός, φυσικός αερισμός χώρων, καθαρισμός και απολύμανση επιφανειών
• Προληπτικός εμβολιασμός: το σημαντικότερο και αποτελεσματικότερο μέτρο πρόληψης της σοβαρής νόσησης και του θανάτου.