Η καθημερινή λήψη πολυβιταμινών για δύο χρόνια φαίνεται να επιβραδύνει ορισμένους δείκτες βιολογικής γήρανσης, αν και σε μικρό βαθμό, σύμφωνα με έρευνα.

Ενώ η χρονολογική ηλικία βασίζεται στο πόσο καιρό έχει ζήσει ένα άτομο, η βιολογική ηλικία αντανακλά την κατάσταση του σώματος. Οι εκτιμήσεις για την τελευταία βασίζονται συχνά σε αλλαγές στα πρότυπα μεθυλίωσης του DNA – τροποποιήσεις στο DNA που συσσωρεύονται με την ηλικία και επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας των γονιδίων.

Μια θεωρία είναι ότι επιβραδύνοντας τον ρυθμό της βιολογικής γήρανσης, μπορεί να είναι δυνατό να προληφθούν ή να μετριαστούν οι ασθένειες που σχετίζονται με την ηλικία, πράγμα που σημαίνει ότι οι άνθρωποι θα έχουν περισσότερα χρόνια καλής υγείας.

Μια μελέτη που διεξήχθη από ερευνητές στις ΗΠΑ και χρηματοδοτήθηκε από γνωστή εταιρεία ζαχαρωτών δείχνει ότι η καθημερινή λήψη πολυβιταμινών μπορεί να βοηθήσει στην επιβράδυνση ορισμένων δεικτών βιολογικής γήρανσης – αν και δεν είναι ακόμη σαφές τι σημαίνει αυτό για την υγεία.

«Τελικά, είναι κρίσιμο να προσδιοριστεί η κλινική σημασία των ευρημάτων μας», έγραψαν οι συγγραφείς.

Ο Δρ Howard Sesso, επιδημιολόγος στο τμήμα ιατρικής του Mass General Brigham και κύριος συγγραφέας της εργασίας, δήλωσε ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι όλοι οι ηλικιωμένοι πρέπει να λαμβάνουν πολυβιταμίνες.

«Δεν υπάρχουν γνωστοί κίνδυνοι από τη λήψη πολυβιταμινών στις δύο μεγάλες κλινικές δοκιμές μας. Ταυτόχρονα, δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα ποιοι επωφελούνται και με ποιον τρόπο», είπε.

Ενώ μια μεγάλη μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι διαπίστωσε ότι η καθημερινή λήψη πολυβιταμινών δεν βοηθά τους ανθρώπους να ζήσουν περισσότερο και μπορεί στην πραγματικότητα να αυξήσει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου, ο Sesso και οι συνεργάτες του δήλωσαν ότι η προηγούμενη εργασία τους είχε δείξει ότι η καθημερινή λήψη πολυβιταμινών σχετίζεται με:

• βελτίωση της γνωστικής λειτουργίας
• μείωση του καρκίνου του πνεύμονα
• και μείωση του καταρράκτη.

Το πείραμα

Σε άρθρο τους στο περιοδικό Nature Medicine, , ο Sasso και οι συνεργάτες του ανέφεραν ότι 958 υγιείς συμμετέχοντες με μέσο όρο ηλικίας περίπου 70 ετών χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες. Σε αυτές ανατέθηκε να λαμβάνουν είτε καθημερινά εκχύλισμα κάκαο και πολυβιταμίνες, είτε καθημερινά εκχύλισμα κάκαο και εικονικό φάρμακο πολυβιταμινών, είτε καθημερινά εικονικό φάρμακο εκχυλίσματος κάκαο και πολυβιταμίνες, είτε δύο εικονικά φάρμακα καθημερινά.

Οι ερευνητές έλαβαν δείγματα αίματος από τους συμμετέχοντες στην αρχή της δοκιμής και μετά από ένα και δύο χρόνια. Τα δείγματα αυτά αναλύθηκαν για αλλαγές σε πέντε διαφορετικές μετρήσεις μεθυλίωσης του DNA, ή «επιγενετικά ρολόγια».

Λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, το φύλο και τις βασικές μετρήσεις των συμμετεχόντων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, σε σύγκριση με όσους έλαβαν εικονικό φάρμακο, οι συμμετέχοντες που έλαβαν καθημερινά πολυβιταμίνες παρουσίασαν επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης σε δύο από τα πέντε επιγενετικά ρολόγια – ιδίως σε εκείνα που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση του κινδύνου θνησιμότητας.

Συνολικά, οι ερευνητές δήλωσαν ότι η επιβράδυνση ισοδυναμούσε με περίπου τέσσερις μήνες λιγότερη βιολογική γήρανση σε διάστημα δύο ετών.

Η ομάδα πρόσθεσε ότι τα αποτελέσματα φάνηκαν να είναι μεγαλύτερα για τα άτομα που είχαν ταχύτερη βιολογική γήρανση στην αρχή της μελέτης, με περαιτέρω ανάλυση να υποδηλώνει ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι οι συμμετέχοντες αυτοί είχαν μεγαλύτερες διατροφικές ελλείψεις εξαρχής.

«Η διατροφική κατάσταση μπορεί να εξηγήσει εν μέρει τα αποτελέσματα, αλλά αυτά τα επιγενετικά ρολόγια μπορεί να αντανακλούν άλλους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την ηλικία», δήλωσε ο Sesso.

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι το εκχύλισμα κάκαο δεν επιβράδυνε τη βιολογική γήρανση σε κανένα από τα πέντε ρολόγια και δεν αλληλεπιδρούσε με το πολυβιταμινούχο.

Πρόσθεσαν ότι απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για να διερευνηθεί εάν τα μέτρια αποτελέσματα που παρατηρήθηκαν για τα πολυβιταμινούχα σχετίζονται πραγματικά με σημαντικά κλινικά οφέλη.

Οι περιορισμοί της έρευνας και ο αντίλογος

Σε συνοδευτικό άρθρο, εμπειρογνώμονες από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας Mailman του Πανεπιστημίου Columbia στη Νέα Υόρκη συμφώνησαν και τόνισαν ότι τα αποτελέσματα που βρέθηκαν στη μελέτη ήταν πολύ αδύναμα.

Ο Δρ Marco Di Antonio, εμπειρογνώμονας στη βιολογική γήρανση στο Imperial College του Λονδίνου, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, δήλωσε επίσης ότι η σχέση μεταξύ αυτών των επιγενετικών ρολογιών και των πρακτικών πτυχών της γήρανσης παραμένει ασαφής.

«Δεν πιστεύω ότι οι άνθρωποι πρέπει να αρχίσουν να λαμβάνουν πολυβιταμίνες καθημερινά [απαραίτητα], αλλά αυτά τα αποτελέσματα αποδεικνύουν ότι η υγιεινή διατροφή και ο υγιεινός τρόπος ζωής έχουν επίδραση στη βιολογική ηλικία, καθώς οι άμεσες αλλαγές στη διατροφή μπορούν να επηρεάσουν τα ρολόγια», πρόσθεσε.

«Η καθημερινή λήψη πολυβιταμινών θα είναι άσκοπη αν δεν συνοδεύεται από έναν υγιεινό τρόπο ζωής, καθώς οι κακές συνήθειες θα έχουν αρνητική επίδραση στη γήρανση, η οποία δεν θα αντιστραφεί από τις πολυβιταμίνες».

Η Δρ Pilar Guallar Castillón, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, πρόσθεσε ότι η κλινική δοκιμή που σχετίζεται με τη μελέτη δεν βρήκε καμία επίδραση της κατανάλωσης πολυβιταμινών στις κύριες αιτίες θνησιμότητας και νοσηρότητας.

«Η προσωπική μου συμβουλή είναι να σταματήσετε να παίρνετε πολυβιταμίνες, είτε σε μορφή χαπιών είτε σε ζελεδάκια», είπε. «Ακολουθήστε μια υγιεινή, ποικίλη διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά [η κύρια φυσική πηγή βιταμινών και μετάλλων] και μην σπαταλάτε τα χρήματά σας σε συμπληρώματα διατροφής. Υπάρχουν τεράστια εμπορικά συμφέροντα στην κατανάλωσή τους και έλλειψη κλινικών αποδεικτικών στοιχείων».

Πηγή: Guardian