Περισσότεροι από 73 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως χρειάζονται κάθε χρόνο παρηγορική φροντίδα, ωστόσο μόλις ένας στους επτά έχει πρόσβαση στις υπηρεσίες που έχει ανάγκη, σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας (ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α.). Κάθε χρόνο, περίπου 20 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν με πόνο και ταλαιπωρία που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί.
«Όχι επειδή δεν γνωρίζουμε πώς να αντιμετωπίσουμε τον πόνο. Όχι επειδή δεν υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα. Αλλά επειδή εξακολουθούν να υπάρχουν εμπόδια που κρατούν την ιατρική αντιμετώπιση μακριά από τους ανθρώπους που τη χρειάζονται», αναφέρει η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α., με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παρηγορικής Φροντίδας, που τιμάται αύριο, Σάββατο 10 Οκτωβρίου.
Ποιότητα ζωής και αξιοπρέπειας
Η Εταιρεία μεταφέρει και φέτος στην Ελλάδα το διεθνές μήνυμα, υπενθυμίζοντας ότι η αντιμετώπιση του πόνου δεν είναι μια επιπλέον παροχή. Είναι βασικό συστατικό της φροντίδας, της ποιότητας ζωής και της αξιοπρέπειας.
Ο «συνολικός πόνος» χρειάζεται συνολική φροντίδα, τονίζει η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α.
«Στην Παρηγορική Φροντίδα, ο πόνος δεν είναι μόνο σωματικός. Ο άνθρωπος που ζει με μια σοβαρή ασθένεια μπορεί να βιώνει ταυτόχρονα σωματικό, ψυχολογικό, κοινωνικό και πνευματικό ή υπαρξιακό πόνο. Οι διαστάσεις αυτές συνδέονται μεταξύ τους και επηρεάζουν η μία την άλλη. Γι' αυτό η διαχείριση του πόνου απαιτεί έγκαιρη και ολοκληρωμένη αξιολόγηση, εξατομικευμένο σχέδιο φροντίδας και διεπιστημονική προσέγγιση. Να αντιμετωπίζουμε τον πόνο σημαίνει να φροντίζουμε τον άνθρωπο στο σύνολό του».
Ανθρώπινο δικαίωμα η αντιμετώπιση του πόνου
Η αντιμετώπιση του πόνου είναι ανθρώπινο δικαίωμα. «Η πρόσβαση στη διαχείριση του πόνου αποτελεί βασικό στοιχείο του δικαιώματος στην υγεία. Υπάρχουν αποτελεσματικά φάρμακα για την αντιμετώπιση του σοβαρού πόνου, μεταξύ των οποίων και τα οπιοειδή αναλγητικά, όταν αυτά ενδείκνυνται και χρησιμοποιούνται με την απαιτούμενη ιατρική παρακολούθηση. Ωστόσο, περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού δεν έχει επαρκή πρόσβαση σε ισχυρά αναλγητικά, όπως η μορφίνη. Το χάσμα αυτό δεν είναι μόνο ιατρικό. Είναι κοινωνικό και πολιτικό».
Να σπάσουμε τη σιωπή γύρω από τον πόνο. Σύμφωνα με την ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α., «υπάρχει και ένα άλλο εμπόδιο που δεν μετριέται εύκολα: το στίγμα. Ασθενείς μπορεί να φοβούνται ότι αν ζητήσουν ισχυρότερη αναλγησία, σημαίνει ότι «παραιτούνται» ή ότι χάνουν την ελπίδα τους. Οικογένειες μπορεί να φοβούνται τη χρήση οπιοειδών. Ακόμη και επαγγελματίες υγείας μπορεί να διστάζουν να χορηγήσουν την κατάλληλη θεραπεία, εξαιτίας φόβων και παρανοήσεων γύρω από τα αναλγητικά φάρμακα. Η απάντηση είναι η ενημέρωση, η εκπαίδευση και ο ανοιχτός διάλογος».
Τα παιδιά
Ο πόνος αφορά όλες τις ηλικίες. Η Παρηγορική Φροντίδα δεν αφορά μόνο τους ανθρώπους που βρίσκονται στο τέλος της ζωής και δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους. Τα παιδιά αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 14% της παγκόσμιας ανάγκης για Παρηγορική Φροντίδα. Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α., αναφέρει ότι και τα παιδιά έχουν το ίδιο δικαίωμα με τους ενήλικες στην αποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου, με θεραπευτικές επιλογές προσαρμοσμένες στην ηλικία, την ανάπτυξη και τις ανάγκες τους.
Χρειάζονται κατάλληλα φάρμακα και φαρμακοτεχνικές μορφές, αλλά και επαγγελματίες υγείας εκπαιδευμένους στην παιδιατρική Παρηγορική Φροντίδα. Αλλά και στους ηλικιωμένους, ο πόνος δεν πρέπει να θεωρείται «φυσιολογικό μέρος της ηλικίας».
Η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α. πιστεύει ότι κανένας άνθρωπος με σοβαρή ασθένεια δεν πρέπει να στερείται την αντιμετώπιση που μπορεί να προσφέρει η σύγχρονη ιατρική. «Η πρόσβαση στην Παρηγορική Φροντίδα και στη θεραπεία του πόνου δεν μπορεί να εξαρτάται από την τύχη, τον τόπο κατοικίας, την οικονομική δυνατότητα ή την ενημέρωση του ασθενούς και της οικογένειάς του. Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει ότι οι υπηρεσίες Παρηγορικής Φροντίδας είναι διαθέσιμες σε όλους όσοι τις χρειάζονται, ότι οι επαγγελματίες υγείας διαθέτουν την απαραίτητη εκπαίδευση και ότι τα απαραίτητα φάρμακα είναι προσβάσιμα και διαθέσιμα με ασφάλεια και υπευθυνότητα. Γιατί η Παρηγορική Φροντίδα δεν είναι απλώς φροντίδα στο τέλος της ζωής. Είναι φροντίδα για τη ζωή, όταν η ζωή δοκιμάζεται από τη σοβαρή ασθένεια. Και η αντιμετώπιση του πόνου δεν είναι πολυτέλεια. Είναι δικαίωμα», καταλήγει η ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α..
