Υπάρχουν πολλοί που όταν διαβάζουν μια έρευνα για κίνδυνο που εγκυμονείται για την υγεία από ένα τρόφιμο ή από μία συνήθεια, εξεγείρονται και λένε ότι στο τέλος θα πρέπει να τα κόψουν όλα. Κάποιοι άλλοι πανικοβάλλονται. Η ανάγνωση των συμπερασμάτων ερευνών θα πρέπει να γίνεται πολύ πιο προσεκτικά, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί. Και θα πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν μεν το συμπέρασμα αλλά όχι με το πρόσημο της υπερβολής.
Σε πρόσφατο άρθρο του στο The Conversation, ο Justin Stebbing, καθηγητής Βιοιατρικών Επιστημών, στο Πανεπιστήμιο Anglia Ruskin, έκανε την σχετική επισήμανση για τον αντίκτυπο που είχε η δημοσίευση μιας έρευνας για τον αντίκτυπο του λινολεϊκού οξέος στον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού.
«Τα ευρήματα, αν και σημαντικά, απαιτούν προσεκτική ερμηνεία ώστε να αποφευχθεί η περιττή ανησυχία και να δοθούν χρήσιμες οδηγίες στο κοινό.», τονίζει και εξηγεί γιατί.
Κοινό λιπαρό οξύ
Το λινολεϊκό οξύ είναι ένα ωμέγα-6 λιπαρό οξύ που βρίσκεται σε άφθονες ποσότητες στα έλαια σόγιας, ηλίανθου και καλαμποκιού. Ερευνητές του Weill Cornell Medicine στη Νέα Υόρκη έδειξαν ότι μπορεί να ενεργοποιήσει άμεσα μια οδό ανάπτυξης σε τριπλά αρνητικά καρκινικά κύτταρα του μαστού - ένας τύπος καρκίνου του μαστού ιδιαίτερα γνωστός για την επιθετικότητά του και τις περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές.
Ο τριπλά αρνητικός καρκίνος του μαστού αποτελεί περίπου το 15% όλων των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού, αλλά επειδή ο καρκίνος του μαστού είναι τόσο συχνός, αυτό επηρεάζει πολλούς ανθρώπους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το λινολεϊκό οξύ συνδέεται με μια πρωτεΐνη που ονομάζεται FABP5(πρωτεΐνη 5 που δεσμεύει λιπαρά οξέα), η οποία βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα σε αυτά τα καρκινικά κύτταρα.
Αυτή η πρόσδεση ενεργοποιεί το μονοπάτι mTORC1- έναν κρίσιμο ρυθμιστή της κυτταρικής ανάπτυξης και του μεταβολισμού - τροφοδοτώντας την εξέλιξη του όγκου σε προκλινικές έρευνες, συμπεριλαμβανομένων των μελετών σε ζώα.
Στη νέα μελέτη, τα ποντίκια που τρέφονταν με δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε λινολεϊκά οξέα ανέπτυξαν μεγαλύτερους όγκους, γεγονός που υποδηλώνει ότι η διατροφική πρόσληψη μπορεί να επιδεινώσει την ανάπτυξη αυτού του καρκίνου. Υπήρξε επίσης σύνδεση με τους ανθρώπους: αυξημένα επίπεδα FABP5 και λινολεϊκού οξέος ανιχνεύθηκαν σε δείγματα αίματος από ασθενείς με τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού, ενισχύοντας τη βιολογική αληθοφάνεια αυτής της σύνδεσης.
Ο Δρ John Blenis, ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι «η ανακάλυψη αυτή συμβάλλει στην αποσαφήνιση της σχέσης μεταξύ των διαιτητικών λιπών και του καρκίνου και ρίχνει φως στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να καθοριστεί ποιοι ασθενείς θα μπορούσαν να ωφεληθούν περισσότερο από συγκεκριμένες διατροφικές συστάσεις με εξατομικευμένο τρόπο».
Είναι επίσης πιθανό οι επιπτώσεις να επεκταθούν πέρα από τον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού και σε άλλους όγκους, όπως ο καρκίνος του προστάτη.
Το λινολεϊκό οξύ είναι απαραίτητο λιπαρό οξύ, επομένως πρέπει να λαμβάνεται από την τροφή. Παίζει ρόλο στην υγεία του δέρματος, στη δομή της κυτταρικής μεμβράνης και στη ρύθμιση της φλεγμονής. Ωστόσο, οι σύγχρονες δίαιτες, οι οποίες είναι πλούσιες σε επεξεργασμένα τρόφιμα, τρόφιμα με υπερεπεξεργασία και σπορέλαια, παρέχουν συχνά υπερβολικά ωμέγα-6 λιπαρά, συμπεριλαμβανομένου του λινολεϊκού οξέος, ενώ στερούνται ωμέγα-3, τα οποία βρίσκονται στα ψάρια, τους λιναρόσπορους και τα καρύδια.
Αυτή η ανισορροπία θα μπορούσε να προωθήσει τη χρόνια φλεγμονή, η οποία είναι γνωστός παράγοντας που συμβάλλει στον καρκίνο και σε άλλες ασθένειες.
Συνεπώς, η μελέτη υποδηλώνει ότι το λινολεϊκό οξύ μπορεί να οδηγήσει άμεσα στην ανάπτυξη του καρκίνου σε συγκεκριμένα πλαίσια. Αυτό αμφισβητεί προηγούμενες μελέτες παρατήρησης που δεν διαπίστωσαν σαφή συσχέτιση μεταξύ του διαιτητικού λινολεϊκού οξέος και του συνολικού κινδύνου καρκίνου του μαστού. Για παράδειγμα, μια μετα-ανάλυση του 2023 σε 14 μελέτες σε περισσότερες από 350.000 γυναίκες κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πρόσληψη λινολεϊκού οξέος δεν είχε σημαντική επίδραση στον κίνδυνο καρκίνου του μαστού στον γενικό πληθυσμό.
Η ασυμφωνία αυτή υπογραμμίζει τη σημασία του να εξετάζουν οι ερευνητές συγκεκριμένα τους υποτύπους του καρκίνου, αλλά και μεμονωμένους παράγοντες, όπως τα επίπεδα του FABP5 στους ίδιους τους καρκίνους. Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι το λινολεϊκό οξύ ήταν προστατευτικό έναντι του καρκίνου του μαστού, γεγονός που καταδεικνύει γιατί είναι σημαντικό να εξετάζουμε τα πάντα σε συνάρτηση.
Μην πανικοβάλλεστε
«Οι τίτλοι των μέσων μαζικής ενημέρωσης μπορούν συχνά να υπεραπλουστεύουν πολύπλοκες έρευνες. Ενώ η νέα αυτή μελέτη αναδεικνύει έναν πιθανό μηχανισμό που συνδέει το λινολεϊκό οξύ με την ανάπτυξη του καρκίνου, δεν αποδεικνύει ότι τα μαγειρικά έλαια προκαλούν καρκίνο του μαστού - κάθε άλλο. Άλλοι παράγοντες, όπως η γενετική, η συνολική διατροφή και η περιβαλλοντική έκθεση, παίζουν σημαντικό ρόλο.
Τα ευρήματα δεν δικαιολογούν την καθολική αποφυγή των σπορέλαιων, αλλά συνιστούν μέτρο και επιλεκτικότητα, ιδίως για τα άτομα υψηλού κινδύνου. Πολλά έλαια, όπως το ελαιόλαδο, περιέχουν λιγότερο λινελαϊκό οξύ και υψηλότερα μονοακόρεστα ή κορεσμένα λίπη, τα οποία είναι πιο σταθερά σε υψηλή θερμοκρασία.
Εξετάστε επίσης την κατανάλωση περισσότερων φρούτων και λαχανικών ως μέρος μιας υγιεινής, ισορροπημένης διατροφής.
Οργανώσεις όπως το Παγκόσμιο Ταμείο Έρευνας για τον Καρκίνο τονίζουν ότι η μέτρια χρήση φυτικών ελαίων είναι ασφαλής και ότι η παχυσαρκία, και όχι τα συγκεκριμένα λίπη, είναι ο πρωταρχικός διατροφικός παράγοντας κινδύνου καρκίνου.
Η μελέτη αυτή, λοιπόν, υπογραμμίζει τη σημασία της πλαισίωσης των διαιτητικών λιπών στην έρευνα για τον καρκίνο. Ενώ ο ρόλος του λινολεϊκού οξέος στον τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού αποτελεί μια κρίσιμη ανακάλυψη, είναι ένα κομμάτι ενός τεράστιου παζλ. Μια ισορροπημένη, συμπεριληπτική διατροφή παραμένει ένας σημαντικός ακρογωνιαίος λίθος της πρόληψης του καρκίνου και μια στρατηγική που όλοι μπορούν να υιοθετήσουν.», τονίζει ο Stebbing.
