Tα βλαστικά κύτταρα του δέρματος ανανεώνουν τον ιστό με πιο συντονισμένο τρόπο στα θηλυκά σε σχέση με τα αρσενικά ποντίκια, ενώ οι διαφορές αυτές συνδέονται με ταχύτερη επούλωση των τραυμάτων. Αυτό διαπίστωσαν ερευνητές του Université libre de Bruxelles (ULB), σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, παρακολουθώντας τα ίδια κύτταρα σε ζωντανά ποντίκια επί πέντε μήνες.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, έδειξε ότι οι διαφορές καθορίζονται από τις ορμόνες του φύλου. Τα ευρήματα θα μπορούσαν μελλοντικά να συμβάλουν στην ανάπτυξη εξατομικευμένων θεραπειών, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη το φύλο του ασθενούς.
Για πολλά χρόνια, οι διαφορές μεταξύ αρσενικών και θηλυκών συνδέονταν κυρίως με τα αναπαραγωγικά όργανα. Ωστόσο, και άλλα όργανα, όπως το δέρμα, επηρεάζονται από το φύλο, γεγονός που ενδέχεται να έχει σημασία για την πρόληψη και τη θεραπεία φλεγμονωδών νοσημάτων και καρκίνου.
Την έρευνα συντόνισε ο καθηγητής Cédric Blanpain, του ULB, σε συνεργασία με την ομάδα του καθηγητή Benjamin Simons στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και άλλους ερευνητές.
Πώς ανανεώνεται το δέρμα
Η εξωτερική στιβάδα του δέρματος ανανεώνεται συνεχώς. Στη βάση της βρίσκονται τα βλαστικά κύτταρα, τα οποία πολλαπλασιάζονται. Ορισμένα θυγατρικά κύτταρα διατηρούν τις ιδιότητες των βλαστικών κυττάρων, ενώ άλλα διαφοροποιούνται σε εξειδικευμένα κύτταρα που ενισχύουν τον δερματικό φραγμό και σταδιακά αποβάλλονται από την επιφάνεια.
Με τη χρήση ειδικής τεχνικής μικροσκοπίας, οι ερευνητές παρακολούθησαν τα ίδια κύτταρα και τους απογόνους τους επί πέντε μήνες. Διαπίστωσαν ότι τα βλαστικά κύτταρα δεν μετατρέπονται απευθείας σε ώριμα δερματικά κύτταρα, αλλά περνούν πρώτα από ένα ενδιάμεσο στάδιο, κατά το οποίο μπορούν να διαιρεθούν περιορισμένες φορές.
Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα ήταν ότι στα θηλυκά ποντίκια δύο «αδελφά» κύτταρα, που προέρχονται από την ίδια κυτταρική διαίρεση, τείνουν να ακολουθούν ταυτόχρονα την ίδια πορεία: είτε να διαιρεθούν ξανά είτε να διαφοροποιηθούν. Στα αρσενικά, οι αποφάσεις των κυττάρων εμφανίζουν μικρότερο συντονισμό.
Οι ορμόνες καθορίζουν τον ρυθμό
Η αφαίρεση των όρχεων στα αρσενικά ποντίκια έκανε τη συμπεριφορά του δέρματός τους να προσεγγίζει εκείνη των θηλυκών, ενώ η χορήγηση διυδροτεστοστερόνης (DHT), μιας ενεργού μορφής της τεστοστερόνης, επανέφερε τα χαρακτηριστικά των αρσενικών.
Αντίστοιχα, η αφαίρεση των ωοθηκών στα θηλυκά μείωσε τον πολλαπλασιασμό των βλαστικών κυττάρων και σχεδόν εξάλειψε τον συντονισμό μεταξύ των «αδελφών» κυττάρων. Η οιστραδιόλη, ένα οιστρογόνο, ανέστρεψε αυτές τις επιδράσεις.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η τεστοστερόνη επιταχύνει τη διαφοροποίηση των βλαστικών κυττάρων σε εργαστηριακά ανακατασκευασμένο ανθρώπινο δέρμα, υποδεικνύοντας ότι ο μηχανισμός ενδέχεται να ισχύει και στους ανθρώπους.
Ταχύτερη επούλωση στα θηλυκά
Τα τραύματα στην πλάτη των θηλυκών ποντικών έκλειναν αισθητά ταχύτερα, ιδιαίτερα τις πρώτες ημέρες. Η διαφορά αποδόθηκε εν μέρει στην πρωιμότερη ενεργοποίηση των βλαστικών κυττάρων και στον καλύτερο συντονισμό τους.
Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν μελλοντικά να οδηγήσουν σε νέες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση εγκαυμάτων, μετεγχειρητικών τραυμάτων και χρόνιων πληγών, όπως εκείνες που σχετίζονται με τον διαβήτη. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθεί η κλινική σημασία των ευρημάτων στους ανθρώπους.
Πηγή: Medical Xpress
