Φανταστείτε τα βακτήρια που φυσιολογικά υπάρχουν στην εντερική χλωρίδα, σαν μια ομάδα μαχητών. Όσοι περισσότεροι είναι αλλά και όσο διαφορετικές, ξεχωριστές ικανότητες έχει κάθε ένας από αυτούς τους μαχητές, τόσο πιθανότερο είναι αντιμετωπιστεί με επιτυχία μια εχθρική επίθεση εισβολέων.
Με απλά λόγια, έτσι θα περιέγραφαν οι ειδικοί, τον τρόπο με τον οποίο τα βακτήρια του εντέρου μας λειτουργούν ενισχυτικά στην άμυνα του οργανισμού έναντι εξωτερικών παθογόνων.
Και στο φόντο αυτής της μάχης κρύβεται ο πλέον πρωταρχικός στόχος επιβίωσης: η εξασφάλιση τροφής.
Τι ανακάλυψε η έρευνα
Μεταξύ των βασικών ευρημάτων της μελέτης ήταν η επιβεβαίωση ότι τα βακτήρια του εντέρου είναι ισχυρότερα όταν λειτουργούν ως ομάδα, σε σχέση με την πρόληψη μολυσματικών ασθενειών.
Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Science, αποκάλυψε ότι όταν μια μεγάλη, ποικιλόμορφη κοινότητα εντερικών βακτηρίων «ανταγωνίζεται» τους παθογόνους «εισβολείς» για θρεπτικά συστατικά, τα μικρόβια δεν καταφέρνουν να εξασφαλίσουν αρκετό «καύσιμο» για να αποικίσουν στο σώμα.
Όσο μεγαλύτερη είναι η εντερική χλωρίδα, τόσο περισσότερα διαφορετικά θρεπτικά συστατικά είναι πιθανό να καταναλωθούν, αυξάνοντας τις πιθανότητες να υπερκεράσουν την ίδια προσπάθεια που καταβάλλουν οι παθογόνοι οργανισμοί που έχουν εισβάλει στο σώμα.
«Τα θρεπτικά συστατικά που είναι διαθέσιμα στο παθογόνο είναι έτσι περιορισμένα», εξηγεί η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Frances Spragge, ερευνήτρια στο τμήμα βιοχημείας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης στο Oxfordshire.
Η μεθοδολογία της μελέτης
Οι ερευνητές πειραματίστηκαν σε εργαστήριο, εξετάζοντας 100 κοινά στελέχη ανθρώπινων βακτηρίων του εντέρου και αντιπαραθέτοντας το καθένα με δύο βακτηριακά παθογόνα: την Klebsiella pneumoniae και τη Salmonella typhimurium -που προκαλούν πνευμονία και τροφική δηλητηρίαση, αντίστοιχα- και μπορούν να γίνουν ανθεκτικά στα αντιβιοτικά.
Αν και ορισμένα εντερικά βακτήρια φάνηκε ότι καταπολεμούν μια πιθανή μόλυνση καλύτερα από άλλα ωστόσο κανένα δεν μπορούσε να αποτρέψει τον αποικισμό δρώντας ατομικά. Όταν όμως οι επιστήμονες συγκέντρωσαν τους 10 καλύτερους «μαχητές» παθογόνων, η προστασία ήταν πολύ πιο ισχυρή. Ο συνδυασμός 50 ειδών εντερικής χλωρίδας λειτούργησε καλύτερα, αν αυτά περιελάμβαναν το E coli.
Ακολούθησε δοκιμή σε ποντίκια η οποία κατέληξε σε παρόμοια αποτελέσματα. .
Η σημασία των ευρημάτων
Τα αποτελέσματα της μελέτης θα μπορούσαν να ανοίξουν το δρόμο για νέες θεραπείες μολυσματικών ασθενειών που θα βασίζονται στο εντερικό μικροβίωμα, λένε τώρα οι ειδικοί.
Ο τρόπος με τον οποίο τα εντερικά βακτήρια μάχονται για τα θρεπτικά συστατικά που θα τα κρατήσουν ζωντανά θα μπορούσε να καταλήξει σε συνδυασμούς αυτών των βακτηρίων που θα δρούσαν πιο αποτελεσματικά έναντι ενός δεδομένου παθογόνου, εκτιμούν οι επιστήμονες.
Καθώς όλο και περισσότερα αποκαλύπτονται για τον τρόπο που λειτουργεί το εντερικό μικροβίωμα, το ενδιαφέρον για θεραπείες που θα βασίζονται στην δράση του, αυξάνεται. Πριν από ένα χρόνο, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ ενέκρινε το πρώτο προϊόν μικροχλωρίδας κοπράνων (Rebyota) για την πρόληψη της επανεμφάνισης της λοίμωξης Clostridioides difficile σε ενήλικες.
Με μεθόδους όπως αυτές που χρησιμοποιούνται σε αυτή τη μελέτη, θα μπορούσαν να αναπτυχθούν και άλλα θεραπευτικά πρωτόκολλα που θα στοχεύουν διαφορετικά παθογόνα.
Η πρόοδος στη γονιδιωματική, επισημαίνουν οι ερευνητές, μπορεί να βοηθήσει στην ταυτοποίηση των ωφέλιμων βακτηρίων που έχει ο καθένας στο εντερικό του μικροβίωμα, δίνοντας έτσι χρήσιμες πληροφορίες για το πώς η παρέμβαση στην εντερική χλωρίδα μπορεί να βοηθήσει τον καθένα ξεχωριστά να καταπολεμήσει ή ακόμα και να αποτρέψει μια μόλυνση.
Προς το παρόν, η μελέτη είναι μια καλή υπενθύμιση για την αναγκαιότητα μιας διατροφής με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες και για την ελαχιστοποίηση της περιττής χρήσης αντιβιοτικών, τονίζουν οι ειδικοί, καθώς τα αντιβιοτικά είναι γνωστό ότι μειώνουν την ποικιλότητα του εντερικού μικροβιώματος.
Πηγή: Medscape.com
