Ο τοκετός δεν είναι αδιαπραγμάτευτα μια εμπειρία που όλες οι μητέρες θυμούνται με χαμόγελο. Επιπλοκές ή συνθήκες ψυχολογικής δυσφορίας κατά τη διάρκεια της γέννας είναι ικανοί παράγοντες για την δημιουργία ψυχικού τραύματος στη νέα μητέρα.

Πώς γεννιέται ένα ψυχικό τραύμα

Πολύ συχνά μητέρες περιγράφοντας τα συναισθήματα τους κατά την διάρκεια του τοκετού, επισημαίνουν ότι ένιωσαν ελλιπή υποστήριξη, βίωσαν την αίσθηση ότι κανείς δεν ακούει αυτό που λένε και η όλη διαδικασία τους δημιούργησε ένα τρομακτικό αίσθημα απώλειας του ελέγχου στο ίδιο τους το σώμα.
Είναι ενδεικτικά τα αποτελέσματα ερευνών σύμφωνα με τις οποίες μία στις τρεις μητέρες χαρακτηρίζει την εμπειρία του τοκετού τραυματική και περίπου το 4% αναπτύσσει κατόπιν διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD). Αυτό το τραύμα, λένε οι επιστήμονες, μπορεί να οδηγήσει σε σωματική εξάντληση, συναισθηματική καταπόνηση και μακρά περίοδο ανάκαμψης.

Ο αντίκτυπος στον θηλασμό

Αυτές οι εμπειρίες τοκετού μπορούν να επηρεάσουν τον θηλασμό. Όπως σημειώνουν οι ειδικοί, οι μητέρες που ένιωσαν ικανοποιημένες από την κλινική φροντίδα κατά την διάρκεια του τοκετού τους και αντιλήφθηκαν θετικά την εμπειρία της γέννησής του παιδιού τους ήταν πιθανότερο να αποφασίσουν να θηλάσουν, επιδιώκοντας μάλιστα να διατηρήσουν τον μητρικό θηλασμό και μετά τον πρώτο χρόνο ζωής του μωρού τους.

Η θετική κλινική φροντίδα, που χαρακτηρίζεται από αισθήματα σεβασμού, υποστήριξης και ενημέρωσης, βοηθά στην οικοδόμηση της μητρικής αυτοπεποίθησης – και αυτός είναι ένας βασικός παράγοντας για επιτυχημένο θηλασμό.

Από την άλλη πλευρά, οι μητέρες που ένιωσαν στενοχώρια ή δυσαρέσκεια κατά τη διάρκεια του τοκετού ήταν λιγότερο πιθανό να θηλάσουν ή να συνεχίσουν να θηλάζουν για μεγάλες περιόδους.

Ένας τραυματικός τοκετός μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του πρώιμου συναισθηματικού δεσμού ανάμεσα στη μητέρα και στο μωρό, προκαλώντας αισθήματα συναισθηματικής αποστασιοποίησης και ψυχικού μουδιάσματος. Αυτή η συναισθηματική απόσπαση, σε συνδυασμό με την κοινωνική πίεση που πολύ συχνά ασκείται στις νέες μητέρες για να θηλάσουν, μπορεί να αυξήσει τα αισθήματα ανεπάρκειας ή ενοχής των γυναικών που μόλις έγιναν μητέρες.

Καθημερινή αναβίωση του τραύματος

Οι επιπτώσεις του ψυχικού τραύματος αποτυπώνονται στην καθημερινότητα, λένε οι μητέρες που το βίωσαν. Συχνά περιγράφουν πως νιώθουν ότι λειτουργούν σαν σε αυτόματο πιλότο, φροντίζοντας το μωρό τους μηχανικά και χωρίς συναισθηματική σύνδεση. Άλλες αναφέρονται στην έντονη πίεση που υφίστανται για συνέχιση του θηλασμού παρά την ψυχολογική δυσφορία που νιώθουν.

Ο θηλασμός μπορεί να γίνει μια οδυνηρή υπενθύμιση του τραύματος, που βαθαίνει τα συναισθήματα ανεπάρκειας ή ενοχής, εξηγούν οι ειδικοί ψυχικής υγείας. Και αυτός ο ατέρμονος αγώνας τελικά μπορεί να οδηγήσει πολλές μητέρες στην απόφαση να αποφύγουν εντελώς τον θηλασμό προκειμένου να προστατευθούν από την αναβίωση του τραύματος που δημιουργήθηκε κατά την διάρκεια του τοκετού.

Τυχόν σωματικά προβλήματα που προέκυψαν κατά την γέννα, επίσης δεν πρέπει να παραβλέπονται.
Επείγουσες παρεμβάσεις, όπως η καισαρική τομή ή ένας φυσιολογικός τοκετός που ολοκληρώθηκε με την χρήση ιατρικού εξοπλισμού, μπορούν να αυξήσουν την προσπάθεια που απαιτείται για έναν επιτυχημένο θηλασμό.

Ο σωματικός πόνος, η κόπωση και η περιορισμένη κινητικότητα της νέας μητέρας δυσκολεύουν την προσπάθεια και αν στα παραπάνω προστεθεί συναισθηματική δυσφορία, είναι πολύ πιθανό το κυρίαρχο συναίσθημα της μητέρας να είναι αυτό της απογοήτευσης που τελικά μπορεί να οδηγήσει στην αμετάκλητη απόφαση για τερματισμό του θηλασμού.

Αντιμετωπίζοντας τις επιπτώσεις

Μπορεί αυτή η αλυσίδα αρνητικών συναισθημάτων να αντιστραφεί; Ναι απαντούν οι ερευνητές.

Το πρώτο βήμα ωστόσο αφορά στους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης που οφείλουν να αναγνωρίζουν τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει ένας τοκετός υπό δύσκολες συνθήκες στην ευημερία της νέας μητέρας.
Αντί να εστιάζουν αποκλειστικά στις φυσικές πτυχές της φροντίδας μετά τον τοκετό, οι επαγγελματίες υγείας πρέπει να εξετάζουν επίσης τις συναισθηματικές και ψυχολογικές προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίζουν οι ασθενείς τους.

Για τις νέες μητέρες που έχουν βιώσει τραυματικό τοκετό, η φροντίδα που τους παρέχεται πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στις συναισθηματικές δυσκολίες που βιώνουν, διασφαλίζοντας ότι θα νιώσουν πραγματική υποστήριξη και κατανόηση.
Αυτή η αντιμετώπιση βοηθά στην επεξεργασία της εμπειρίας του τοκετού ώστε ο τραυματικός απόηχος να αντιμετωπιστεί και η ίδια η μητέρα να νιώσει λιγότερο απομονωμένη.

Εξίσου σημαντική είναι η πρακτική βοήθεια από συμβούλους γαλουχίας καθώς η καθοδήγηση τους κάνει την διαδικασία θηλασμού λιγότερο στρεσογόνα.
Τέλος, ένας στιβαρός κύκλος οικογένειας και φίλων, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν πρακτική βοήθεια σε ανάγκες της καθημερινότητας, συνεισφέρει αποφασιστικά στην δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου οι μητέρες αισθάνονται ότι μπορούν να αφοσιωθούν στις προκλήσεις του θηλασμού και της φροντίδας του μωρού τους και να αναρρώσουν με ηρεμία.

Το ταξίδι της μητρότητας

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ένα τραυματικό ξεκίνημα δεν είναι απαραίτητο ότι θα καθορίσει όλο το ταξίδι της μητρότητας.
Για ορισμένες γυναίκες, ο θηλασμός μπορεί τελικά να είναι το μέσο για την επούλωση της δυσάρεστης εμπειρίας που βίωσαν.
Σε κάθε περίπτωση όμως η αυτοφροντίδα οφείλει να είναι ψηλά στις προτεραιότητες κάθε νέας μητέρας, με επίγνωση ότι η αναζήτηση υποστήριξης σε αυτή την απαιτητική περίοδο της ζωής δεν είναι σημάδι αποτυχίας αλλά ένα απαραίτητο βήμα προς την ανάκαμψη.

Και ενώ ο θηλασμός προσφέρει αποδεδειγμένα πολλά οφέλη για την υγεία, μπορεί να μην είναι απαραίτητος για το δέσιμο μητέρας-παιδιού μακροπρόθεσμα, δηλώνουν νέες έρευνες. Πρόσφατα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η ποιότητα του συναισθηματικού δεσμού δεν διαφέρει σημαντικά μεταξύ των μητέρων που θηλάζουν και εκείνων που δεν το κάνουν.

Το εσωτερικό τραύμα κατά την διάρκεια ενός τοκετού είναι αναμφίβολα μια δύσκολη αρχή. Με τη σωστή υποστήριξη, ωστόσο, οι μητέρες μπορούν να το αντιμετωπίσουν, να ανακτήσουν την αυτοπεποίθησή τους και να οικοδομήσουν ισχυρούς δεσμούς με τα μωρά τους - είτε θηλάσουν, είτε όχι. Η αρχή της μητρότητας δεν είναι ολόκληρο το ταξίδι, καταλήγουν χαρακτηριστικά οι ειδικοί.

Πηγή: TheConversation.com