Αν για τους περισσότερους από εμας, η αλλεργία εκδηλώνεται κυρίως με συμπτώματα κνησμού ή ρινικής συμφόρησης και φτερνίσματα, για μια μικρότερη ομάδα του πληθυσμού η έκθεση σε κάποιο αλλεργιογόνο παράγοντα μπορεί να οδηγήσει σε αναφυλακτικό σοκ, μια σοβαρή, απειλητική για την ζωή κατάσταση.

Όταν η αλλεργία μπορεί να σκοτώσει

Περίπου 1 στα 3 άτομα στην χώρα μας υπολογίζεται ότι κάποια στιγμή στην ζωή του θα έρθει αντιμέτωπο με κάποιου είδους αλλεργική αντίδραση. Σύμφωνα με τους επιστήμονες εξάλλου, τις τελευταίες δεκαετίες τα κρούσματα έχουν αυξηθεί σχεδόν κατά 50%.

Αλλεργική αντίδραση μεταξύ άλλων, μπορεί να προκαλέσει το τσίμπημα κάποιου εντόμου ή ερπετού -όπως έγινε στην περίπτωση της 39χρονης εθελόντριας που δαγκώθηκε από οχιά- αλλά και κάποια τροφή, ένα φαρμακευτικό σκεύασμα, η γύρη, η επαφή με ζώα.

Η αναφυλαξία είναι η πιο σοβαρή εκδήλωση αλλεργικής αντίδρασης. Εκδηλώνεται αιφνίδια, έχει πολύ γρήγορη εξέλιξη και προκαλεί μια σειρά συμπτωμάτων με ορισμένα από αυτά να είναι ιδιαίτερα σοβαρά.

Το αλλεργικό (ή αναφυλακτικό) σοκ, είναι συνέπεια της αναφυλαξίας και αποτελεί την τελική κατάληξη της εκτεταμένης αλλεργικής αντίδρασης του οργανισμού.

Ποια είναι τα συμπτώματα του αναφυλακτικού σοκ;

Το αλλεργικό σοκ προκαλεί πτώση της αρτηριακής πίεσης ακόμα και 30% χαμηλότερη σε σχέση με την κανονική. Οδηγεί δηλαδή σε καταπληξία καθώς το αίμα δεν φτάνει αποτελεσματικά σε όλα τα όργανα.

Πριν την εκδήλωση του έχουν προηγηθεί άλλα συμπτώματα με πιο συνηθισμένα τα εξής:

• Κνησμός συνήθως στις παλάμες και τα πέλματα
• Ερυθρότητα στο πρόσωπο
• Οίδημα στην περιοχή του προσώπου, χαρακτηριστικά στα χείλη και τα βλέφαρα
• Δερματικά εξανθήματα σε μορφή πετάλας
• Ωχρότητα
• Τάση για λιποθυμία και ζαλάδα μέχρι και απώλεια αισθήσεων
• Δύσπνοια
• Θωρακικό άλγος

Η ταυτόχρονη εκδήλωση συμπτωμάτων από τουλάχιστον 2 όργανα ή συστήματα του σώματος ( δέρμα, αναπνευστικό, κυκλοφορικό, πεπτικό) δίνει τις ενδείξεις ότι η αλλεργία έχει εξελιχθεί σε αναφυλαξία και χρειάζεται άμεση ιατρική επέμβαση.

Πρώτες βοήθειες σε περίπτωση αναφυλακτικού σοκ

Σε περίπτωση αναφυλαξίας η μόνη δραστική άμεση παρέμβαση είναι η ένεση αδρεναλίνης (ή αλλιώς επινεφρίνης) που χορηγείται ενδομυϊκά.

Αν μετά από 10-15 λεπτά δεν υπάρχει κλινική βελτίωση των συμπτωμάτων, η δόση πρέπει να επαναληφθεί.

Όσοι έχουν παρουσιάσει αναφυλακτική αντίδραση στο παρελθόν, πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους το “κιτ” με το σκεύασμα της ενέσιμης αδρεναλίνης που είναι έτοιμο για χρήση σε προγεμισμένη αυτοενέσιμη σύριγγα και πρέπει να έχουν εκπαιδευτεί στον τρόπο χορήγησης της ώστε να μην χαθεί πολύτιμος χρόνος.

Αν υπάρχει συνοδός, καλεί άμεσα ασθενοφόρο αναφέροντας την πιθανότητα αναφυλαξίας και μέχρι να φτάσει ιατρική βοήθεια ο ασθενής πρέπει να μείνει ξαπλωμένος με τα πόδια ψηλότερα ενώ μπορεί να χρειαστεί και καρδιοπνευμονική ανάνηψη.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Προυπάρχουσα καρδιαγγειακή νόσος αποτελεί σύμφωνα με τους επιστήμονες παράγοντα αυξημένου κινδύνου για θανατηφόρα έκβαση αναφυλακτικού επεισοδίου. Σοβαρός παράγοντας κινδύνου είναι και το άσθμα.

H ηλικία παίζει επίσης ρόλο, λένε οι ειδικοί, καθώς στατιστικά υπάρχει αυξημένος κίνδυνος σοβαρότερης αλλεργικής αντίδρασης σε εφήβους και ενήλικες άνω των 60 ετών.

Και βέβαια, άνθρωποι με ιστορικό αλλεργικών αντιδράσεων είναι πολύ πιθανότερο να έρθουν αντιμέτωποι με αναφυλαξία, ακόμα και αν μέχρι τότε οι προηγούμενες αλλεργικές τους αντιδράσεις ήταν ήπιες και ελεγχόμενες.