Η ψυχοθεραπεία οδηγεί σε μετρήσιμες αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου. Ερευνητές του Πανεπιστημίου Martin Luther Halle-Wittenberg (MLU) και του Πανεπιστημίου του Münster το απέδειξαν για πρώτη φορά σε μια μελέτη στο Translational Psychiatry χρησιμοποιώντας γνωστική συμπεριφορική θεραπεία.
Η ομάδα ανέλυσε τους εγκεφάλους 30 ασθενών που έπασχαν από οξεία κατάθλιψη. Μετά τη θεραπεία, οι περισσότεροι από αυτούς παρουσίασαν αλλαγές σε περιοχές που είναι υπεύθυνες για την επεξεργασία των συναισθημάτων. Τα αποτελέσματα που παρατηρήθηκαν είναι παρόμοια με αυτά που είναι ήδη γνωστά από μελέτες σχετικά με τη φαρμακευτική αγωγή.
Περίπου 280 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από σοβαρή κατάθλιψη παγκοσμίως. Αυτή η κατάθλιψη οδηγεί σε αλλαγές στον πρόσθιο ιππόκαμπο και την αμυγδαλή. Και οι δύο περιοχές αποτελούν μέρος του μεταιχμιακού συστήματος και είναι κυρίως υπεύθυνες για την επεξεργασία και τον έλεγχο των συναισθημάτων. Στην ψυχοθεραπεία, η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία (CBT) είναι μια καθιερωμένη μέθοδος για τη θεραπεία της κατάθλιψης.
«Η CBT οδηγεί σε θετικές αλλαγές στα μοτίβα σκέψης, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά. Υποθέτουμε ότι αυτή η διαδικασία συνδέεται επίσης με λειτουργικές και δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο. Το αποτέλεσμα έχει ήδη αποδειχθεί με θεραπεία που περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή ή ηλεκτροδιέγερση, αλλά δεν έχει ακόμη αποδειχθεί για την ψυχοθεραπεία γενικά», λέει ο καθηγητής Ronny Redlich, που διευθύνει το Τμήμα Βιολογικής και Κλινικής Ψυχολογίας στο MLU.
Τώρα οι ερευνητές κατάφεραν να το αποδείξουν στη μελέτη τους. Με μαγνητική τομογραφία (MRI) εξετάστηκαν οι εγκέφαλοι των συμμετεχόντων πριν και μετά από 20 συνεδρίες ψυχανάλυσης.
«Οι μαγνητικές τομογραφίες παρέχουν πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος, το σχήμα και τη θέση του ιστού», εξηγεί η ψυχολόγος Esther Zwiky από το MLU. Εκτός από τις μαγνητικές τομογραφίες, πραγματοποιήθηκαν κλινικές συνεντεύξεις για την ανάλυση των συμπτωμάτων της νόσου, όπως η δυσκολία στην αναγνώριση και περιγραφή των συναισθημάτων. Επιπλέον, 30 υγιείς εθελοντές, οι οποίοι δεν υποβλήθηκαν σε θεραπεία, συμμετείχαν στη μελέτη για λόγους σύγκρισης.
Η μελέτη έδωσε σαφή αποτελέσματα: 19 από τους 30 ασθενείς δεν παρουσίασαν σχεδόν καθόλου έντονα συμπτώματα κατάθλιψης μετά τη θεραπεία. Οι ερευνητές κατάφεραν επίσης, για πρώτη φορά, να τεκμηριώσουν συγκεκριμένες ανατομικές αλλαγές.
«Παρατηρήσαμε σημαντική αύξηση του όγκου της φαιάς ουσίας στην αριστερή αμυγδαλή και στον δεξιό πρόσθιο ιππόκαμπο», λέει η Zwiky. Οι ερευνητές βρήκαν μια σαφή σύνδεση με τα συμπτώματα: τα άτομα με μεγαλύτερη αύξηση της φαιάς ουσίας στην αμυγδαλή παρουσίασαν επίσης μεγαλύτερη μείωση της συναισθηματικής τους δυσλειτουργίας.
«Ήταν ήδη γνωστό ότι η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία είναι αποτελεσματική. Τώρα, για πρώτη φορά, διαθέτουμε έναν αξιόπιστο βιοδείκτη για την επίδραση της ψυχοθεραπείας στη δομή του εγκεφάλου. Με απλά λόγια, η ψυχοθεραπεία αλλάζει τον εγκέφαλο», εξηγεί ο Redlich. Ωστόσο, τονίζει ότι δεν υπάρχει θεραπεία που να είναι θεμελιωδώς καλύτερη ή χειρότερη — τα φάρμακα είναι πιο αποτελεσματικά για ορισμένα άτομα, ενώ η ηλεκτροδιέγερση είναι πολύ αποτελεσματική για άλλα. Για άλλα άτομα, η CBT μπορεί να είναι πιο χρήσιμη.
«Είναι λοιπόν ακόμη πιο ενθαρρυντικό το γεγονός ότι καταφέραμε να δείξουμε στη μελέτη μας ότι η ψυχοθεραπεία είναι μια εξίσου αποτελεσματική εναλλακτική λύση από ιατρική και επιστημονική άποψη», καταλήγει.
