Κατά την Rebecca Lester, ανθρωπολόγο και θεραπεύτρια διατροφικών διαταραχών, συχνά οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας που έρχονται αντιμέτωπες με διατροφικές διαταραχές, μένουν χωρίς διάγνωση του προβλήματος με αποτέλεσμα σοβαρούς κινδύνους για την υγεία τους που σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στον θάνατο.

«Δεν καταλάβαινα τι συμβαίνει»

«Κανείς δεν περιμένει από μια ενήλικη γυναίκα στα 40 της να αντιμετωπίζει μια διατροφική διαταραχή. Αυτές είναι για εφήβους, σωστά; Λοιπόν, μάντεψε - μου συνέβη». Η Alexa, μια 44χρονη κτηματομεσίτρια, ήρθε αντιμέτωπη σε μεγαλύτερη ηλικία με την βουλιμία. «Δεν καταλάβαινα τι συνέβαινε για πολύ καιρό», λέει μιλώντας στην Rebecca Lester. «Δεν μου πέρασε καν από το μυαλό ότι θα μπορούσε να είναι μια διατροφική διαταραχή».

Τι λένε οι αριθμοί

Τα ποσοστά διατροφικών διαταραχών στις γυναίκες μέσης ηλικίας έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια. Το 13% των Αμερικανίδων άνω των 50 ετών έχουν συμπτώματα κάποιας διατροφικής διαταραχής, και το νούμερο αυτό είναι ελαφρώς μεγαλύτερο από το ποσοστό γυναικών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού.

Μια μελέτη διαπίστωσε ότι το 71% των γυναικών ηλικίας 30 έως 74 ετών ήθελαν να είναι πιο αδύνατες, αν και το 73% από αυτές είχαν κλινικά φυσιολογικό βάρος για το ύψος και την ηλικία τους.
Η έρευνα δείχνει ότι αν και η ανορεξία, μια διατροφική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από τον σοβαρό περιορισμό των θερμίδων γίνεται λιγότερο συχνή μετά την ηλικία των 26 ετών, η βουλιμία, όταν δηλαδή οι ασθενείς τρώνε και στη συνέχεια αποβάλουν το φαγητό, φτάνει στο αποκορύφωμά της μέχρι την ηλικία των 47 ετών.

Τα κενά στη θεραπεία

Παρά τον επιπολασμό των διατροφικών διαταραχών σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, η πιθανότητα πολλές από αυτές να μην λάβουν ποτέ την κατάλληλη θεραπεία είναι δυστυχώς συχνό φαινόμενο.

Στην πραγματικότητα, τα κραυγαλέα συμπτώματα μιας διατροφικής διαταραχής μπορεί εύκολα να αγνοηθούν σε αυτές τις ηλικίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Janelle, μια 52χρονη δασκάλα η οποία παλεύει με την ανορεξία τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Επειδή είναι μικροκαμωμένη, κανένας επαγγελματίας υγείας δεν προβληματίστηκε από το παρουσιαστικό της.
«Ο γιατρός μου μού είπε ότι δεν θα μπορούσα να έχω διατροφική διαταραχή επειδή είμαι πολύ μεγάλη», εξομολογείται η Janelle και προσθέτει: «Ξέρω ότι είμαι ανορεξική. Ήμουν ως έφηβη, οπότε ξέρω ακριβώς τι είναι αυτό. Ο γιατρός μου είπε απλώς ότι θα έπρεπε να θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό γιατί πολλές γυναίκες στην ηλικία μου παίρνουν πολύ βάρος».

Η απάντηση αυτού του γιατρού είναι χαρακτηριστική του προβληματικού τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι διατροφικές διαταραχές, τουλάχιστον στις Η.Π.Α. Αν και υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία για την αξιολόγηση των ασθενών, οι περισσότεροι γιατροί, ακόμη και ψυχίατροι, ελάχιστα τα χρησιμοποιούν. Έτσι συχνά μεσήλικες γυναίκες με διατροφικές διαταραχές δεν λαμβάνουν τη βοήθεια που χρειάζονται.

Πέρα από τα στερεότυπα

Συχνά οι διατροφικές διαταραχές επικεντρώνονται σε πράγματα που υποτίθεται ότι ενδιαφέρουν τις νεαρές γυναίκες. Δηλαδή, να είσαι αδύνατη και άρα ελκυστική. Είναι μια στερεοτυπική άποψη με ρίζες στις κοινωνικές αντιλήψεις του 19ου και του 20ου αιώνα.

Σύμφωνα με αυτή την θεώρηση, οι μεσήλικες γυναίκες καθώς απομακρύνονται από το σεξουαλικό παιχνίδι, αποκτούν μια θεωρούμενη ανοσία σε ασθένειες που εστιάζουν στην εμφάνιση.

Αυτή η αντίληψη για τις διατροφικές διαταραχές δεν είναι μόνο λανθασμένη, αλλά και επικίνδυνη, επειδή οι κλινικοί γιατροί συχνά δεν διαγιγνώσκουν το πρόβλημα ακριβώς επειδή μένουν προσκολλημένοι σε τέτοια στερεότυπα.

Στην πραγματικότητα, οι διατροφικές διαταραχές είναι δυνητικά θανατηφόρες καταστάσεις που προκύπτουν από μια σύγκλιση γενετικής προδιάθεσης, ψυχολογικών παραγόντων, οικογενειακού περιβάλλοντος, γεγονότων και πολιτιστικών αξιών. Και επηρεάζουν άτομα όλων των φύλων, των σεξουαλικών προσανατολισμών και φυλών, σε όλο το κοινωνικοοικονομικό φάσμα και σε κάθε ηλικία.

Αν και η επιθυμία για αδύνατο σώμα είναι συχνά το πιο προφανές χαρακτηριστικό αυτών των καταστάσεων σύμφωνα με την Rebecca Lester, 30 χρόνια έρευνάς πάνω σε αυτό το θέμα την έχουν πείσει ότι αυτές οι ασθένειες είναι στην πραγματικότητα μια απελπισμένη προσπάθεια των ασθενών προκειμένου να αισθανθούν ότι αξίζει να ζουν.

Η ανησυχία για το σώμα, συχνά αντανακλά μια πολύ βαθύτερη υπαρξιακή κρίση που μπορεί να προκύψει σε περιόδους που η ταυτότητα ενός ατόμου αλλάζει παράλληλα με βιολογικές αλλαγές. Μια από αυτές τις περιόδους είναι η εφηβεία. Μια άλλη, η μέση ηλικία.

Αναζήτηση ταυτότητας

Εξωτερικά, οι διατροφικές διαταραχές στη μέση ηλικία μοιάζουν πολύ με τις διατροφικές διαταραχές σε οποιαδήποτε άλλη ηλικία. Αλλά οι ανησυχίες για το σώμα και τα διλήμματα ταυτότητας που σχετίζονται με τη μέση ηλικία είναι διαφορετικά από εκείνα που συνήθως καταγράφονται σε ασθενείς εφηβικής ηλικίας ή νεαρούς ενήλικες.

Καθώς οι γυναίκες μεγαλώνουν, ο μεταβολισμός τους επιβραδύνεται ενώ το σώμα τους δεν αντιδρά όπως παλιά.
Ζητήματα που σχετίζονται με τον θάνατο αλλά και το νόημα της ζωής έρχονται στο προσκήνιο. Επίσης, είναι συχνά μια περίοδος αλλαγής δυναμικής μέσα στις οικογένειες. Για όσους έχουν παιδιά, είναι συνήθως η εποχή που αυτά γίνονται πιο ανεξάρτητα ή φεύγουν από το σπίτι. Επιπλέον σε αυτή την χρονική στιγμή ξεκινούν να προκύπτουν και ζητήματα φροντίδας ηλικιωμένων στο οικογενειακό περιβάλλον.

Ταυτόχρονα, ιδιαίτερα για τις γυναίκες, η πίεση να παραμείνουν φρέσκες και σε φόρμα παρά τη βιολογική γήρανση είναι μνημειώδης. Η δημοτικότητα θεραπειών σε αυτή την κατεύθυνση είναι ενδεικτική.

«Υποτίθεται ότι θα φαινόμαστε 30 για πάντα», λέει η Shelly, μια 51χρονη επαγγελματίας μάρκετινγκ που παλεύει με την ανορεξία.

Γυναίκες στην κοινωνική αρένα

Παρά την πρόοδο στην ισότητα των φύλων, η κοινωνική αξία των γυναικών στη σύγχρονη δυτική κουλτούρα εξακολουθεί να καθορίζεται δυσανάλογα από την εμφάνιση και τις σεξουαλικές και αναπαραγωγικές ικανότητες.

Δεν αποτελεί έκπληξη, λοιπόν, το γεγονός ότι η εμφάνιση και η νεότητα βρίσκονται τελικά στο επίκεντρο της υπαρξιακής δυσφορίας πολλών γυναικών άνω των 40, καθώς αγωνίζονται να εξασφαλίσουν μια αίσθηση αυταξίας σε έναν κόσμο που έχει εμμονή με τη νεότητα.

«Η κουλτούρα μας δεν εκτιμά τις μεγαλύτερες γυναίκες όπως άλλες κουλτούρες», παρατηρεί η Kaytlin, μια 47χρονη διευθύντρια γραφείου που παλεύει με τη θέματα διατροφής. «Η ιδέα ότι οι ηλικιωμένες γυναίκες πρέπει να εκτιμούνται για τη σοφία και την επιρροή τους είναι ξένη για εμάς. Αντίθετα, γινόμαστε αόρατες» προσθέτει η ίδια.

Πηγή: Theconversation.com