Επικεφαλής ο απεσταλμένος της Αφρικανικής Ένωσης για τη Νεολαία Chido Mpemba και ο Αμερικανός Χειρουργός Δρ. Vivek Murthy ο οποίος έχει ασχοληθεί εκτενώς με τους κινδύνους της κοινωνικής απομόνωσης επισημαίνοντας ότι αποτελεί μια «υποτιμημένη» απειλή για την δημόσια υγεία και έχει πλέον λάβει τεράστιες διαστάσεις.
«Για πάρα πολύ καιρό, η μοναξιά υπήρχε πίσω από τις σκιές, αόρατη και υποτιμημένη, οδηγώντας σε ψυχικές και σωματικές ασθένειες», δήλωσε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε: «Τώρα, έχουμε την ευκαιρία να το αλλάξουμε αυτό».
Σύμφωνα με τον Γενικό Διευθυντή του ΠΟΥ, Tedros Adhanom Ghebreyesus, τα υψηλά ποσοστά κοινωνικής απομόνωσης και μοναξιάς σε όλο τον κόσμο έχουν σοβαρές συνέπειες για την υγεία και την ευημερία. Άτομα χωρίς αρκετά ισχυρές κοινωνικές διασυνδέσεις διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου, άγχους, άνοιας, κατάθλιψης, αυτοκτονίας. Η Επιτροπή του ΠΟΥ έχει στόχο να βοηθήσει στην καθιέρωση της κοινωνικής σύνδεσης ως θέμα παγκόσμιας προτεραιότητας για την υγεία.
Πώς επηρεάζει την σωματική και ψυχική υγεία
Πολλές επιστημονικές μελέτες έχουν συνδέσει την έλλειψη κοινωνικών δεσμών με αρνητικό αντίκτυπο στην ψυχική υγεία και αύξηση του κινδύνου για ανάπτυξη διαταραχών άγχους, κατάθλιψης ακόμα και αυτοκτονίας.
Η κοινωνική αποσύνδεση έχει γίνει πλέον ο βασικός μοχλός μιας ευρύτερης κρίσης ψυχικής υγείας που παρατηρείται παγκοσμίως, λένε οι ειδικοί του ΠΟΥ, καθώς περίπου ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι – 1 στους 8 – ζουν με πρόβλημα ψυχικής υγείας και το ένα τέταρτο από αυτούς είναι έφηβοι.
Η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση αφήνουν οδυνηρό αποτύπωμα και στο σώμα αυξάνοντας τον κίνδυνο προώρου θανάτου καθώς έχουν συσχετιστεί με κακή λειτουργία του ανοσοποιητικού και καρδιαγγειακά νοσήματα.
Οι μοναχικοί άνθρωποι, λένε οι ειδικοί, κινδυνεύουν 50% περισσότερο από τον υπόλοιπο πληθυσμό να παρουσιάσουν άνοια ενώ τείνουν να υιοθετούν ανθυγιεινές συνήθειες όπως το κάπνισμα, την απουσία φυσικής δραστηριότητας και την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.
Ο αντίκτυπος της μοναξιάς στην υγεία είναι τόσο εκτεταμένος που μια μελέτη τη συνέκρινε με το κάπνισμα έως και 15 τσιγάρων την ημέρα.
Ποιους πλήττει η μοναξιά
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 142 χώρες και δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα αναφέρει ότι σχεδόν 1 στους 4 ενήλικες αισθάνεται «πολύ ή αρκετά μόνος». Πολλές από τις μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί για την κοινωνική απομόνωση και τη μοναξιά επικεντρώνονται στους ηλικιωμένους που αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο για την υγεία τους καθώς συχνά καταλήγουν να διαβιώνουν μόνοι και έτσι στερούνται της υποστήριξης που προσφέρει μια οικογένεια ή οι φίλοι.
Αλλά δεν είναι μόνο οι ηλικιωμένοι που υποφέρουν από την έλλειψη κοινωνικών δεσμών. Τα παιδιά επίσης δεν είναι απρόσβλητα από το κοινωνικό αυτό φαινόμενο. Η πανδημία της Covid-19 φαίνεται ότι επιδείνωσε τα συναισθήματα αποξένωσης, συμβάλλοντας στην αύξηση περιστατικών κατάθλιψης και αγχώδους διαταραχής σε μικρότερες ηλικίες.
Οι άνθρωποι είναι κοινωνικά πλάσματα από τη φύση τους και «εκπαιδεύονται» να βελτιώνουν αυτή τους την ιδιότητα μέσω της κοινωνικοποίησης, λέει ο Δρ. Ryan Patel, επίκουρος κλινικός επίκουρος καθηγητής ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Οχάιο. Η απομόνωση που προκάλεσε η πανδημία περιόρισε τις καθημερινές, συνηθισμένες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και ο αντίκτυπος αυτής της αλλαγής εξακολουθεί να είναι αισθητός, ειδικά μεταξύ των νέων, προσθέτει.
Σύμφωνα με τον Δρα Patel, πολλοί πλέον ανησυχούν ότι έχουν χάσει τον τρόπο να επικοινωνούν με τους άλλους και αυτό δημιουργεί άγχος στις κοινωνικές τους σχέσεις.
Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι σύντομα η νέα επιτροπή του ΠΟΥ θα παράσχει στοιχεία για να βοηθήσει τα συστήματα υγείας σε όλο τον κόσμο να κατανοήσουν πώς να αντιμετωπίσουν καλύτερα το φαινόμενο και τις επιπτώσεις του στην δημόσια υγεία.
Πηγές: Edition.cnn.org, Who.int
