Η αντίληψη του χρόνου είναι ένα ψυχολογικό φαινόμενο, που σημαίνει ότι εξωτερικοί παράγοντες μπορούν να τροποποιήσουν τον τρόπο που τον βιώνουμε.
Για παράδειγμα, ο χρόνος μπορεί να φαίνεται ότι περνάει γρήγορα όταν είμαστε σε καλή παρέα, ενώ αν βρισκόμαστε κάπου που δεν θέλουμε να είμαστε, μπορεί να φαίνεται ότι αργεί.
Η πανδημία του Covid 19 ήταν πηγή ψυχολογικού στρες παγκοσμίως, τόσο λόγω του φόβου για τον ιό όσο και των μέτρων που ελήφθησαν για τον περιορισμό του.
Μια σειρά από μελέτες έχουν τεκμηριώσει στρεβλώσεις στην αντίληψή μας για το πέρασμα του χρόνου κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο PLOS ONE, ο Arash Sahraie, καθηγητής Ψυχολογίας, Επικεφαλής της Σχολής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Aberdeen και η μαθήτριά του, Daria Pawlak, και διαπίστωσαν ότι το lockdown πιθανότατα έκανε πιο δύσκολο για τους ανθρώπους να θυμηθούν με ακρίβεια τον χρόνο των μεγάλων γεγονότων που συνέβησαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Πως η πανδημία επηρέασε την αίσθηση του χρόνου
Το σημείο εκκίνησης της έρευνας ήταν ανέκδοτα σχόλια από κλινικούς συναδέλφους που δυσκολεύονταν να καθορίσουν με ακρίβεια τα χρονοδιαγράμματα των ιατρικών καταστάσεων των ασθενών τους. Συγκεκριμένα, ένιωσαν ότι οι ασθενείς δεν ανέφεραν σωστά γεγονότα, όπως π.χ. η εμφάνιση των συμπτωμάτων τους εάν αυτά (τα συμπτώματα) άρχιζαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Πραγματοποιήθηκε λοιπόν, μια διαδικτυακή έρευνα τον Μάιο του 2022 με 277 συμμετέχοντες από το Ηνωμένο Βασίλειο. Σε αυτή, ζητήθηκε από τους ερωτηθέντες να δώσουν το έτος κατά το οποίο συνέβησαν αρκετά αξιοσημείωτα πρόσφατα γεγονότα, όπως όταν οριστικοποιήθηκε το Brexit ή όταν το πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων της Evergreen κόλλησε στη Διώρυγα του Σουέζ. Οι εκδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν από το 2017 έως το 2021 και οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να επιλέξουν ένα έτος μεταξύ 2016 και 2022.
Στην έρευνα, συμπεριλήφθηκε επίσης ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με παράγοντες που σχετίζονται με την ψυχική υγεία, όπως το άγχος, η κατάθλιψη, η ψυχική και σωματική φόρτιση, η πλήξη και η ανθεκτικότητα.
Τι έδειξε η έρευνα
Διαπιστώθηκε ότι η ανάμνηση των γεγονότων του 2021 των συμμετεχόντων, ήταν χειρότερη από ό,τι για το 2019 και το 2020 και παρόμοια με την ανάμνηση γεγονότων το 2017 και το 2018.
Αναμενόταν ότι η ανάμνηση των γεγονότων που συνέβησαν περαιτέρω στο παρελθόν από τους συμμετέχοντες θα ήταν λιγότερο ακριβής. Αλλά η αντίληψή τους για το χρονοδιάγραμμα των γεγονότων που συνέβησαν το 2021 – ένα χρόνο πριν από την έρευνα – ήταν εξίσου ανακριβής με τα γεγονότα που συνέβησαν τρία έως τέσσερα χρόνια νωρίτερα.
Είναι σημαντικό ότι οι συμμετέχοντες που έκαναν περισσότερα λάθη στο χρόνο εκδήλωσης ήταν επίσης πιο πιθανό να αναφέρουν υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης, άγχους και σωματικού και ψυχικού φορτίου κατά τη διάρκεια της πανδημίας, αλλά λιγότερη ανθεκτικότητα. Η ανθεκτικότητα σε αυτό το πλαίσιο αναφέρεται στον βαθμό στον οποίο ένα άτομο μπορεί να βρει δημιουργικούς τρόπους αντιμετώπισης δύσκολων καταστάσεων, να ελέγξει τις αντιδράσεις του και να παραμείνει θετικός μπροστά στις αντιξοότητες.
Μια εξήγηση για αυτά τα ευρήματα μπορεί να σχετίζεται με το πώς η ψυχολογική μας κατάσταση αλλάζει την αντίληψη για το πέρασμα του χρόνου , όπως η αντιληπτή «επιβράδυνση» του χρόνου όταν δεν υπάρχει τίποτα να απασχολήσει το μυαλό.
«Πιστεύουμε ότι οι περιορισμοί για τον COVID, ιδιαίτερα τα lockdown, αφαίρεσαν αυτούς τους δείκτες που μας "αγκυρώνουν" στο χρονικό πλαίσιο και η απουσία αυτών των δεικτών παραμόρφωσε την αντίληψή μας για το χρόνο. Μπορούμε να θυμηθούμε γεγονότα που συνέβησαν, απλά δεν ξέρουμε πότε συνέβησαν.
Τα ευρήματά μας βασίζονται σε προηγούμενα στοιχεία αλλαγμένης αντίληψης χρόνου κατά τη διάρκεια της πανδημίας, δείχνοντας ότι η αντίληψη των χρονοδιαγραμμάτων συμβάντων επηρεάζεται καθώς και η διάρκεια (δηλαδή, ο χρόνος αίσθησης κινείται πιο αργά ή γρήγορα). Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί εάν, τώρα που έχουμε βγει από το απόγειο της πανδημίας, η ανάμνηση των χρονοδιαγραμμάτων των γεγονότων έχει βελτιωθεί» σημειώνει ο επικεφαλής της έρευνας, Arash Sahraie.
Πηγή: theconversation.com
