Νέες επικαιροποιημένες κατευθυντήριες οδηγίες για τη μείωση του κινδύνου γνωστικής έκπτωσης και άνοιας δημοσίευσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), παρέχοντας στα κράτη τεκμηριωμένες συστάσεις που μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη ή την καθυστέρηση της εμφάνισης της νόσου σε όλη τη διάρκεια της ζωής.

Η άνοια προκαλείται από παθήσεις του εγκεφάλου και επηρεάζει τη μνήμη, τη σκέψη και την ικανότητα του ατόμου να λειτουργεί στην καθημερινότητά του. Περισσότεροι από 57 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σήμερα με άνοια παγκοσμίως, ενώ σχεδόν 10 εκατομμύρια νέα περιστατικά διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο. Η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί τη συχνότερη μορφή άνοιας, αντιπροσωπεύοντας το 60%-70% των περιπτώσεων.

Παρότι δεν υπάρχει θεραπεία, ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι έως και το 45% του κινδύνου εμφάνισης άνοιας αποδίδεται σε τροποποιήσιμους παράγοντες, όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η κοινωνική απομόνωση, η σωματική αδράνεια, η ατμοσφαιρική ρύπανση και τα μη μεταδοτικά νοσήματα, όπως η υπέρταση και ο σακχαρώδης διαβήτης.

«Γνωρίζουμε σήμερα περισσότερα από ποτέ για το τι αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας και οι οδηγίες αυτές μετατρέπουν αυτή τη γνώση σε πράξη. Οι χώρες διαθέτουν πλέον σαφείς, τεκμηριωμένες συστάσεις που μπορούν να εφαρμόσουν άμεσα για να προστατεύσουν τη γνωστική υγεία των πολιτών», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, δρ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους.

Οι νέες οδηγίες βασίζονται στα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα και επικαιροποιούν τις συστάσεις που είχαν εκδοθεί το 2019. Παράλληλα, αναδεικνύουν τη σημασία της ενσωμάτωσης της πρόληψης της άνοιας στις υπηρεσίες για τα μη μεταδοτικά νοσήματα, την ψυχική υγεία και τη φροντίδα της υγείας του εγκεφάλου.

Οι συστάσεις του ΠΟΥ

Μεταξύ των παρεμβάσεων που συνιστώνται για τη μείωση του κινδύνου άνοιας περιλαμβάνονται:

• η τακτική σωματική άσκηση,
• η διακοπή του καπνίσματος,
• ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ,
• η υγιεινή διατροφή,
• η μείωση της έκθεσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση,
• η γνωστική εξάσκηση και η συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες για άτομα με φυσιολογική γνωστική λειτουργία ή ήπια γνωστική διαταραχή.

Ο ΠΟΥ υπογραμμίζει επίσης ότι η σωστή αντιμετώπιση της υπέρτασης, του διαβήτη και της υψηλής χοληστερόλης μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου, ενώ στα μέτρα πρόληψης μπορεί να ενταχθεί και η χρήση ακουστικών βοηθημάτων σε άτομα με απώλεια ακοής.

Αντίθετα, δεν συνιστά τη λήψη συμπληρωμάτων βιταμινών Β και Ε, ωμέγα-3 λιπαρών οξέων ή πολυβιταμινών για την πρόληψη της άνοιας, όταν δεν υπάρχει διαγνωσμένη έλλειψη, καθώς τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δεν τεκμηριώνουν όφελος που να υπερτερεί των πιθανών κινδύνων.

Το υψηλό κοινωνικό και οικονομικό κόστος

Η άνοια επηρεάζει σημαντικά την ανεξαρτησία, την ποιότητα ζωής και την ικανότητα εργασίας των ασθενών, ενώ επιβαρύνει ιδιαίτερα τις οικογένειες και τους φροντιστές τους. Το παγκόσμιο οικονομικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 1,3 τρισ. δολάρια ετησίως, με σχεδόν το ήμισυ να αφορά την άτυπη, απλήρωτη φροντίδα που παρέχουν συγγενείς και φίλοι.

Όπως επισημαίνει ο ΠΟΥ, η κατανόηση των παραγόντων κινδύνου και η έγκαιρη εφαρμογή μέτρων πρόληψης μπορούν να βελτιώσουν την υγεία και την ποιότητα ζωής, επιτρέποντας στους ανθρώπους να ζουν περισσότερα χρόνια με καλύτερη γνωστική λειτουργία και μεγαλύτερη αυτονομία.