Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) παρουσίασε μια νέα πενταετή στρατηγική για τον Κόμβο Πληροφοριών για τις Πανδημίες και τις Επιδημίες (Hub for Pandemic and Epidemic Intelligence), χαράσσοντας την πορεία προς έναν κόσμο όπου κάθε χώρα θα μπορεί, έως το 2030, να εντοπίζει και να κατανοεί τις αναδυόμενες απειλές για την υγεία μέσα σε 24 ώρες από την εμφάνισή τους. Η ενίσχυση της ταχείας ανίχνευσης αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της παγκόσμιας υγειονομικής ασφάλειας, καθώς βοηθά τις χώρες να περιορίζουν τις επιδημικές εξάρσεις πριν αυτές εξελιχθούν σε μεγαλύτερες επιδημίες ή εξαπλωθούν διεθνώς.
Στόχος της στρατηγικής του κόμβου είναι να εξοπλίσει κάθε χώρα με τις απαραίτητες δυνατότητες για τον ταχύ εντοπισμό και την κατανόηση των αναδυόμενων απειλών για την υγεία, υποστηρίζοντάς την στην ανάπτυξη των συστημάτων, των ικανοτήτων και των συνεργασιών που απαιτούνται, ώστε να αποτρέπεται η κλιμάκωση των επιδημικών εξάρσεων σε επιδημίες ή πανδημίες.
Τα επιτεύγματα του κόμβου
Μιλώντας κατά την έναρξη της Παγκόσμιας Συνόδου Κορυφής για την Υγεία (World Health Summit) στο Βερολίνο, παρουσία του κοινοβουλευτικού υφυπουργού στο Ομοσπονδιακό Υπουργείο Υγείας της Γερμανίας, Georg Kippels, ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, δρ Tedros Adhanom Ghebreyesus, αναφέρθηκε στα επιτεύγματα του κόμβου κατά τα πέντε χρόνια από την ίδρυσή του.
«Πέντε χρόνια μετά την ίδρυσή του, ο κόμβος του ΠΟΥ για τις πληροφορίες σχετικά με τις πανδημίες και τις επιδημίες έχει καταστεί αναπόσπαστο μέρος του συστήματος παγκόσμιας υγειονομικής ασφάλειας», δήλωσε και πρόσθεσε: «Η νέα στρατηγική του χαράσσει μια σαφή πορεία προς το 2030, συνενώνοντας κυβερνήσεις και εταίρους γύρω από έναν κοινό στόχο: έναν κόσμο στον οποίο κάθε χώρα θα μπορεί να ανταποκρίνεται γρήγορα στις απειλές για την υγεία, προτού αυτές εξελιχθούν σε μείζονες κρίσεις».
Ο κόμβος του ΠΟΥ δημιουργήθηκε το 2021, με καθοριστική αρχική υποστήριξη από τη γερμανική κυβέρνηση, ως απάντηση στα κρίσιμα κενά που ανέδειξε η πανδημία COVID-19. Έκτοτε, έχει συνεργαστεί με 160 κράτη-μέλη του οργανισμού, 190 οργανισμούς-εταίρους και χιλιάδες επιστήμονες και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, με στόχο τον εντοπισμό νέων επιδημικών απειλών, την αλληλούχιση και ταυτοποίηση παθογόνων μικροοργανισμών, καθώς και την υποστήριξη της άμεσης λήψης μέτρων για την προστασία των κοινοτήτων σε όλο τον κόσμο.
Πέντε πρωτοβουλίες
Στο πλαίσιο της νέας πενταετούς στρατηγικής, ο κόμβος θα αξιοποιήσει τα έως τώρα επιτεύγματά του και θα υλοποιήσει το έργο του μέσα από πέντε πρωτοβουλίες προτεραιότητας:
- Επιδημιολογική Πληροφόρηση από Ανοικτές Πηγές (Epidemic Intelligence from Open Sources – EIOS): Αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να σαρώνει καθημερινά, σε πραγματικό χρόνο, χιλιάδες δημόσια διαθέσιμες πηγές, με στόχο τον εντοπισμό ενδείξεων πιθανών απειλών για την υγεία. Συσπειρώνει μια παγκόσμια κοινότητα περισσότερων από 4.000 ειδικών και χρησιμοποιείται από περισσότερα από 125 κράτη-μέλη και 30 περιφερειακούς και διεθνείς οργανισμούς.
- Διεθνές Δίκτυο Επιτήρησης Παθογόνων (International Pathogen Surveillance Network – IPSN): Ενισχύει τις δυνατότητες γονιδιωματικής αλληλούχισης και βιοπληροφορικής για τον εντοπισμό και την κατανόηση αναδυόμενων παθογόνων. Με τον τρόπο αυτό επιταχύνεται η ανάπτυξη διαγνωστικών εξετάσεων, θεραπειών και εμβολίων.
- Collaboratory: Συνδέει περισσότερους από 2.000 ειδικούς στη μοντελοποίηση και την επιστήμη δεδομένων, οι οποίοι μπορούν να κινητοποιηθούν άμεσα όταν εμφανίζονται νέες απειλές.
- Πρωτοβουλία Συνεργατικής Επιτήρησης (Collaborative Surveillance Initiative): Εφαρμόζεται σε περισσότερες από 83 χώρες και υποστηρίζει τους εθνικούς φορείς, τα συστήματα και το ανθρώπινο δυναμικό, ώστε να εντοπίζουν απειλές για την υγεία μέσω της προσέγγισης «Ενιαία Υγεία» (One Health), η οποία αναγνωρίζει τη στενή διασύνδεση της ανθρώπινης, της ζωικής και της περιβαλλοντικής υγείας.
- Πρωτοβουλία Ψηφιακών Εργαλείων για την Πληροφόρηση Δημόσιας Υγείας (Digital Enablers for Public Health Intelligence Initiative): Το νέο αυτό πρόγραμμα θα αναπτύξει ασφαλή ψηφιακά συστήματα που θα επιτρέπουν στις χώρες και στους συνεργαζόμενους φορείς να ανταλλάσσουν, να αναλύουν και να αξιοποιούν δεδομένα, υποστηρίζοντας παράλληλα την υπεύθυνη υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Ο κόμβος αποτελεί βασικό πυλώνα του Προγράμματος Εκτάκτων Υγειονομικών Αναγκών του ΠΟΥ και της συλλογικής ικανότητας αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων. Λειτουργεί ως συντονιστικός φορέας συνεργασιών, καταλύτης καινοτομίας και μοχλός κινητοποίησης τεχνογνωσίας και πόρων.
Η επίτευξη των φιλόδοξων στόχων της στρατηγικής θα απαιτήσει διαρκείς επενδύσεις, σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ των εταίρων και ισχυρή συνεργασία μεταξύ διαφορετικών τομέων, επιστημονικών πεδίων και χωρών, σύμφωνα με τον οργανισμό.
Πηγή: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
