Ελπίδα στους πάσχοντες από αρτηριακή πίεση η οποία δεν ανταποκρίνεται στην φαρμακευτική αγωγή προσφέρει μια νέα θεραπεία σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας κλινικής δοκιμής Φάσης III.
Παγκοσμίως, περίπου 1,3 δισεκατομμύρια άτομα πάσχουν από υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) και σε περίπου τις μισές περιπτώσεις η πάθηση είναι ανεξέλεγκτη ή ανθεκτική στη θεραπεία. Αυτά τα άτομα διατρέχουν πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου, νεφρικής νόσου και πρόωρου θανάτου.
Η διεθνής δοκιμή BaxHTN, υπό την ηγεσία του καθηγητή Bryan Williams από το Ινστιτούτο Καρδιαγγειακών Επιστημών του UCL, αξιολόγησε το νέο φάρμακο baxdrostat — το οποίο λαμβάνεται σε μορφή δισκίου — με τη συμμετοχή σχεδόν 800 ασθενών σε 214 κλινικές σε όλο τον κόσμο.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) 2025 στη Μαδρίτη και δημοσιεύθηκαν ταυτόχρονα στο New England Journal of Medicine.
Τα αποτελέσματα της δοκιμής έδειξαν ότι, μετά από 12 εβδομάδες, οι ασθενείς που έλαβαν baxdrostat (1 mg ή 2 mg μία φορά την ημέρα σε μορφή χαπιού) είδαν την αρτηριακή τους πίεση να μειώνεται κατά περίπου 9-10 mmHg περισσότερο από ό,τι με το εικονικό φάρμακο — μια μείωση αρκετά μεγάλη ώστε να μειώσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Περίπου τέσσερις στους δέκα ασθενείς έφτασαν σε υγιή επίπεδα αρτηριακής πίεσης, σε σύγκριση με λιγότερους από δύο στους δέκα με το εικονικό φάρμακο.
Ο κύριος ερευνητής, καθηγητής Williams, ο οποίος παρουσίασε τα αποτελέσματα στο ESC, δήλωσε: «Η επίτευξη μείωσης σχεδόν 10 mmHg στη συστολική αρτηριακή πίεση με το baxdrostat στη δοκιμή BaxHTN Φάσης III είναι συναρπαστική, καθώς αυτό το επίπεδο μείωσης συνδέεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου, καρδιακής ανεπάρκειας και νεφρικής νόσου».
Πώς λειτουργεί το baxdrostat
Η αρτηριακή πίεση επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από μια ορμόνη που ονομάζεται αλδοστερόνη, η οποία βοηθά τα νεφρά να ρυθμίζουν την ισορροπία αλατιού και νερού.
Ορισμένοι άνθρωποι παράγουν υπερβολική ποσότητα αλδοστερόνης, με αποτέλεσμα το σώμα να συγκρατεί αλάτι και νερό. Αυτή η δυσλειτουργία της αλδοστερόνης αυξάνει την αρτηριακή πίεση και καθιστά πολύ δύσκολο τον έλεγχό της.
Η αντιμετώπιση της δυσλειτουργίας της αλδοστερόνης αποτελεί βασικό στόχο της έρευνας εδώ και πολλές δεκαετίες, αλλά μέχρι στιγμής έχει αποδειχθεί δύσκολη.
Το baxdrostat δρα αναστέλλοντας την παραγωγή αλδοστερόνης, αντιμετωπίζοντας άμεσα αυτόν τον παράγοντα που προκαλεί υπέρταση.
Ο καθηγητής Williams, πρόεδρος της Ιατρικής στο UCL, δήλωσε: «Αυτά τα ευρήματα αποτελούν μια σημαντική πρόοδο στη θεραπεία και στην κατανόηση της αιτίας της δύσκολα ελεγχόμενης αρτηριακής πίεσης.
Περίπου οι μισοί από τους ανθρώπους που υποβάλλονται σε θεραπεία για υπέρταση δεν την έχουν υπό έλεγχο, ωστόσο αυτή είναι μια συντηρητική εκτίμηση και ο αριθμός είναι πιθανώς υψηλότερος, ειδικά καθώς η αρτηριακή πίεση που προσπαθούμε να επιτύχουμε είναι τώρα πολύ χαμηλότερη από ό,τι ήταν στο παρελθόν.
Σε ασθενείς με μη ελεγχόμενη ή ανθεκτική υπέρταση, η προσθήκη 1 mg ή 2 mg baxdrostat μία φορά την ημέρα στην αντιυπερτασική θεραπεία οδήγησε σε κλινικά σημαντική μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης, η οποία διατηρήθηκε για έως και 32 εβδομάδες χωρίς απρόβλεπτα ευρήματα ασφάλειας.
Αυτό δείχνει ότι η αλδοστερόνη παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόκληση της δύσκολα ελεγχόμενης αρτηριακής πίεσης σε εκατομμύρια ασθενείς και προσφέρει ελπίδα για πιο αποτελεσματική θεραπεία στο μέλλον.
Ιστορικά, οι δυτικές χώρες με υψηλότερο εισόδημα είχαν πολύ υψηλότερα επίπεδα υπέρτασης. Ωστόσο, κυρίως λόγω της αλλαγής των διατροφικών συνηθειών (μείωση της πρόσληψης αλατιού), ο αριθμός των ατόμων που πάσχουν από την πάθηση είναι πλέον πολύ υψηλότερος στις ανατολικές χώρες και στις χώρες με χαμηλότερο εισόδημα. Περισσότεροι από τους μισούς πάσχοντες ζουν στην Ασία, συμπεριλαμβανομένων 226 εκατομμυρίων ατόμων στην Κίνα και 199 εκατομμυρίων στην Ινδία.
Ο καθηγητής Williams πρόσθεσε: «Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι αυτό το φάρμακο θα μπορούσε ενδεχομένως να βοηθήσει έως και μισό δισεκατομμύριο άτομα παγκοσμίως — και έως και 10 εκατομμύρια άτομα μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, ειδικά στο νέο επίπεδο-στόχο για τον βέλτιστο έλεγχο της αρτηριακής πίεσης».
