Οι Παγκόσμιες μέρες μας θυμίζουν και μας ευαισθητοποιούν. Έστω και για 24 ώρες. Την Παρασκευή 4 Απριλίου ήταν η Παγκόσμια Ημέρα Αδέσποτων Ζώων και οι οργανώσεις για την προστασία τους θύμισαν την ζοφερή εικόνα που επικρατεί με αυτούς τους παραμελημένους πληθυσμούς αλλά και ευαισθητοποίησαν για την αξία του ελέγχου και της εξασφάλισης καλύτερης ποιότητας ζωής γι’ αυτά τα ζωάκια μέσα από τα προγράμματα στείρωσης.

Πολλοί άνθρωποι που έχουν υποκύψει στη γοητεία ενός τέτοιου ζώου που βρέθηκε στον δρόμο τους σε λιγότερο ή περισσότερο κακή κατάσταση, γέμισαν χτες τους λογαριασμούς τους στα social media με φωτογραφίες τους και συγκινητικά μηνύματα για το πώς αυτά τα πλάσματα άλλαξαν τη ζωή τους. Και πολλές φορές αποτέλεσαν εκτός από παρέα, παρηγοριά ακόμα και «φάρμακο». Και αυτό είναι κάτι που έχει επιβεβαιωθεί και επιστημονικά.

Η άνευ όρων αγάπη ενός κατοικίδιου ζώου μπορεί να κάνει περισσότερα από την προσφορά συντροφιάς. Τα κατοικίδια ζώα μπορούν επίσης να μειώσουν το άγχος, να βελτιώσουν την υγεία της καρδιάς και ακόμη και να βοηθήσουν τα παιδιά με τις συναισθηματικές και κοινωνικές τους δεξιότητες.

Πιθανός αντίκτυπος στην υγεία

Η έρευνα σχετικά με τις αλληλεπιδράσεις ανθρώπου-ζώων είναι ακόμη σχετικά νέα. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει θετικές επιδράσεις στην υγεία, αλλά τα αποτελέσματα είναι ακόμα αρκετά αντικρουόμενα.

Η αλληλεπίδραση με τα ζώα πάντως έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης (ορμόνη που σχετίζεται με το στρες) και μειώνει την αρτηριακή πίεση. Άλλες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι τα ζώα μπορούν να μειώσουν τη μοναξιά, να αυξήσουν τα αισθήματα κοινωνικής υποστήριξης και να τονώσουν τη διάθεσή σας.

«Δεν υπάρχει μία απάντηση για το πώς ένα κατοικίδιο ζώο μπορεί να βοηθήσει κάποιον με μια συγκεκριμένη πάθηση», εξηγεί η Δρ Layla Esposito, η οποία επιβλέπει το ερευνητικό πρόγραμμα αλληλεπίδρασης ανθρώπου-ζώου του Εθνικού Ινστιτουτου Υγείας των ΗΠΑ(NIH). «Είναι ο στόχος σας να αυξήσετε τη σωματική δραστηριότητα; Τότε μπορεί να ωφεληθείτε από την κατοχή ενός σκύλου. Πρέπει να βγάζετε βόλτα έναν σκύλο αρκετές φορές την ημέρα και θα αυξήσετε τη σωματική δραστηριότητα. Αν ο στόχος σας είναι η μείωση του στρες, μερικές φορές το να παρακολουθείτε ψάρια να κολυμπούν μπορεί να οδηγήσει σε αίσθημα ηρεμίας. Επομένως, δεν υπάρχει ένας τύπος που να ταιριάζει σε όλους».

Το NIH χρηματοδοτεί έρευνες μεγάλης κλίμακας για να διαπιστώσει το εύρος των κατοικίδιων ζώων με τα οποία ζουν οι άνθρωποι και πώς οι σχέσεις τους με τα κατοικίδιά τους σχετίζονται με την υγεία.

«Προσπαθούμε να αξιοποιήσουμε την υποκειμενική ποιότητα της σχέσης με το ζώο -αυτό το μέρος του δεσμού που νιώθουν οι άνθρωποι με τα ζώα- και πώς αυτό μεταφράζεται σε κάποια από τα οφέλη για την υγεία», εξηγεί ο Δρ James Griffin , ειδικός στην ανάπτυξη των παιδιών στο NIH.

Θεραπευτές

Τα ζώα μπορούν να χρησιμεύσουν ως πηγή παρηγοριάς και υποστήριξης. Οι σκύλοι θεραπείας είναι ιδιαίτερα καλοί σε αυτό. Μερικές φορές τα φέρνουν σε νοσοκομεία ή γηροκομεία για να βοηθήσουν στη μείωση του στρες και του άγχους των ασθενών.

«Τα σκυλιά είναι πολύ αφοσιωμένα. Αν κάποιος παλεύει με κάτι, ξέρουν πώς να κάθονται εκεί και να είναι στοργικά», λέει η Dr. Ann Berger, γιατρός και ερευνήτρια στο Κλινικό Κέντρο NIH στην Bethesda του Maryland.

Οι ερευνητές μελετούν την ασφάλεια της εισαγωγής ζώων στα νοσοκομεία, επειδή τα ζώα μπορεί να εκθέσουν τους ανθρώπους σε περισσότερα μικρόβια. Μια τρέχουσα μελέτη εξετάζει την ασφάλεια των επισκέψεων σκύλων σε παιδιά με καρκίνο.. Οι επιστήμονες θα εξετάσουν τα χέρια των παιδιών για να δουν αν υπάρχουν επικίνδυνα επίπεδα μικροβίων που μεταφέρονται από τον σκύλο μετά την επίσκεψη.

Οι σκύλοι μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην σχολική τάξη. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι οι σκύλοι μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά με ΔΕΠΥ να εστιάσουν την προσοχή τους. Οι ερευνητές έβαλαν δύο ομάδες παιδιών με διάγνωση ΔΕΠΥ σε ομαδικές συνεδρίες θεραπείας διάρκειας 12 εβδομάδων. Η πρώτη ομάδα παιδιών διάβαζε σε έναν σκύλο θεραπείας μία φορά την εβδομάδα για 30 λεπτά. Η δεύτερη ομάδα διάβαζε σε μαριονέτες που έμοιαζαν με σκύλους.

Τα παιδιά που διάβαζαν στα πραγματικά ζώα έδειξαν καλύτερες κοινωνικές δεξιότητες και περισσότερο μοίρασμα, συνεργασία και εθελοντισμό. Είχαν επίσης λιγότερα προβλήματα συμπεριφοράς.

IMAGO / Depositphotos

Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι τα παιδιά με διαταραχή του φάσματος του αυτισμού ήταν πιο ήρεμα όταν έπαιζαν με ινδικά χοιρίδια στην τάξη. Όταν τα παιδιά περνούσαν 10 λεπτά σε ένα εποπτευόμενο ομαδικό παιχνίδι με τα ινδικά χοιρίδια, τα επίπεδα άγχους τους μειώθηκαν. Τα παιδιά είχαν επίσης καλύτερες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και ασχολούνταν περισσότερο με τους συνομηλίκους τους. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι τα ζώα προσέφεραν άνευ όρων αποδοχή, καθιστώντας τα μια ήρεμη παρηγοριά για τα παιδιά.

Τα ζώα βοηθούν πολλές φορές με απροσδόκητους τρόπους. Μια πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η φροντίδα των ψαριών βοήθησε τους εφήβους με διαβήτη να διαχειριστούν καλύτερα την ασθένειά τους. Οι ερευνητές έβαλαν μια ομάδα εφήβων με διαβήτη τύπου 1 να φροντίζουν ένα ψάρι ως κατοικίδιο δύο φορές την ημέρα, ταΐζοντας και ελέγχοντας τα επίπεδα του νερού. Η ρουτίνα φροντίδας περιελάμβανε επίσης την αλλαγή του νερού του ενυδρείου κάθε εβδομάδα. Αυτό συνδυάστηκε με τα παιδιά που παρακολουθούσαν με τους γονείς τα αρχεία καταγραφής της γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα τους.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν με πόση συνέπεια οι έφηβοι αυτοί έλεγχαν τη γλυκόζη στο αίμα τους. Σε σύγκριση με τους εφήβους στους οποίους δεν δόθηκε ένα ψάρι να φροντίζουν, οι έφηβοι που διατηρούσαν ψάρια ήταν πιο πειθαρχημένοι στον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα τους, κάτι που είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της υγείας τους.

Ενώ τα κατοικίδια ζώα μπορεί να προσφέρουν ένα ευρύ φάσμα θετικών επιδράσεων στην υγεία, ένα ζώο μπορεί να μην είναι κατάλληλο για όλους. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η πρώιμη έκθεση σε κατοικίδια ζώα μπορεί να βοηθήσει στην προστασία των μικρών παιδιών από την ανάπτυξη αλλεργιών και άσθματος. Αλλά για τους ανθρώπους που είναι αλλεργικοί σε ορισμένα ζώα, η ύπαρξη κατοικίδιων ζώων στο σπίτι μπορεί να κάνει περισσότερο κακό παρά καλό.

Βοηθώντας ο ένας τον άλλον

Τα κατοικίδια ζώα φέρνουν επίσης νέες ευθύνες. Το να γνωρίζετε πώς να φροντίζετε και να ταΐζετε ένα ζώο είναι μέρος της ιδιοκτησίας ενός κατοικίδιου ζώου.

Επίσης οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πρέπει να θυμόμαστε πως τα ζώα μπορεί να αισθάνονται άγχος και κούραση. Είναι σημαντικό για τα παιδιά να μπορούν να αναγνωρίζουν τα σημάδια άγχους στο κατοικίδιό τους και να γνωρίζουν πότε δεν πρέπει να το πλησιάζουν. Τα δαγκώματα των ζώων μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές βλάβες.

«Η πρόληψη δαγκωμάτων από σκύλους είναι σίγουρα ένα θέμα που πρέπει να εξετάσουν οι γονείς, ειδικά για τα μικρά παιδιά που δεν γνωρίζουν πάντα τα όρια του τι είναι σωστό να κάνουν με έναν σκύλο», εξηγεί η Esposito, προσθέτοντας ότι «προσπαθούμε να βρούμε τι λειτουργεί, τι δεν λειτουργεί και τι είναι ασφαλές - τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τα ζώα»

Πηγή: ΝΙΗ, Medical News Today